USE OF THE STORIES FORMED WITH DRAMA IN TURKISH EDUCATION

Öz

New Turkish Program has been based upon activities that will provide participation of students to the educational process. Story formation with drama which is one of the most suitable activities to actualize requirements of the Turkish education is to animate improvised or proverbial stories using drama techniques. What has been meant with the expression of story formation in drama studies is to accommodate story genre into animation of other genres including texts based upon events rather than dramatization of the genre’s itself. Through the animation of the story, the student will have the opportunity of examining, analyzing and solving the problems related to real life. While concepts such as hero, target, obstacle /event have been the primary elements of story formation, concepts such as speech line and metaxis are the secondary elements. There can be provided the acquisition of four basic language abilities to be actualized, association of linguistic concepts with daily life and exposure of a hidden ability into the light through the stories formed with drama in Turkish lessons. This study has been carried out using the scanning model and relevant researches within the bounds of the subject have been benefited.

Anahtar Kelimeler

• Turkish education, drama, story formation

DRAMAYLA OLUŞTURULMUŞ ÖYKÜLERİN TÜRKÇE EĞİTİMİNDE KULLANILMASI

Öz

Yeni Türkçe Programı öğrencilerin eğitim sürecine katılmasını sağlayacak etkinlikleri temel alır. Türkçe eğitiminin gereksinimlerinin gerçekleştirilmesinde en uygun etkinliklerden biri olan dramayla öykü oluşturma, bilinen ya da doğaçlama yoluyla oluşturulan öykülerin drama teknikleri kullanılarak canlandırılmasıdır. Drama çalışmalarında öykü oluşturma ifadesiyle anlatılmak istenen öykü türünün kendisinin dramatize edilmesinden çok olaya dayalı metinleri de içine alan türlerin canlandırmaya uygun hale getirilmesidir. Öyküyü canlandırmayla öğrenci gerçek yaşama ilişkin problemleri inceleme, analiz etme ve çözme imkânına sahip olacaktır. Kahraman, hedef, engel / olay, eylem gibi temel unsurların yanı sıra konuşma örgüsü ve metaxis gibi kavramlar dramayla öykü oluşturmanın yardımcı unsurlarıdır. Türkçe derslerinde dramayla oluşturulmuş öyküler aracılığıyla dört temel dil becerisine yönelik kazanımların gerçekleştirilmesi, dil bilgisi kavramlarının günlük hayatla ilişkilendirilmesi, yaratıcı yeteneklerinin ortaya çıkartılması sağlanabilir. Bu çalışma tarama modeliyle yapılmış olup konu dâhilindeki ilgili araştırmalardan yararlanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Türkçe eğitimi, drama, öykü oluşturma

Kaynakça

1. Adıgüzel, Ö. (2007). Dramada Temel Kavramlar. (Editör: Ali Öztürk). İlköğretimde Drama (1. Baskı). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları, 1-18.
2. Akoğuz, M. (2002). İletişim Becerilerinin Geliştirilmesinde Yaratıcı Dramanın Etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
3. Aral, N., Baran, G., Pedük, Ş. ve Erdoğan, S. (2003). Eğitimde Drama (II. Baskı). İstanbul: Ya-Pa Yayıncılık.
4. Aslan, N. (2003). “Temel Drama Çalışması”, V. Uluslararası Eğitimde Drama Semineri 1993, Etkinlikler Dökümü. 15-20 Mart, Ankara: Naturel Yayıncılık, 68-83.
5. Aytaş, G. (2008). Türkçe Öğretiminde Tematik Yaratıcı Drama (1. Baskı). Ankara: Akçağ Yayınları.
6. Bayer, M. (2006). Sokak Çocuklarının Eğitiminde Drama ve Tiyatronun Kullanılması ve Bir Uygulama. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
7. Bayram, E., Özgül, E., Kaplan, G., Ünal, H. A., Yapağılı, H. Demir, K., Morgül, M., Uğurlu, N., Tantoğlu, S., Özünel, Ş. ve Ömür, Ü. (1999). İlköğretim Drama 1 (Öğretmen İçin). Ankara: MEB Yayınları.
8. Bertiz, H. (2005). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Yaratıcı Dramaya Yönelik Tutumları ve Öyküleme Çalışmalarına İlişkin Görüşleri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.

9. Çakar, A. (2007). Din ve Ahlâk Eğitiminde Hikâyenin Kullanımı, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Rize Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Rize.
10. Çalışkan, B. (2007). İlköğretim İkinci Kademe 7. Sınıflarda İngilizce Öğretiminde Öykünün Canlandırılması Yolu İle Öğrencilerin Yaratıcılığı ve Eleştirel Düşünme Yeteneğini Arttırma. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
11. Çeviksoy, O. ve Baran, E. (2005). Türk Dili ve Edebiyatı Kompozisyon. İstanbul: Serhat Yayınları.
12. Demirel, Ö. ve Yağcı, E. (1999). Öğretim İlke ve Yöntemleri (Anadolu Öğretmen Liseleri İçin) (1. Baskı). İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
13. İpek, A. (1998). Eğitimde Dramanın Zihinsel Engelli Çocukların Sosyal Gelişimleri Üzerinde Etkisinin İncelenmesi, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
14. Jalongo, M. R. (2000). Early Childhood Language Arts (3. Edition). Boston: Allyn and Bacon.
15. Kara, Ö. T. (2000). Türkçe Öğretiminde Yaratıcı Drama. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
16. Kara, Ö. T. (2007). “Eğitimde Hayata Açılan Pencere Drama.” Osmaniye Rehberi, (40– 41): 16–18.
17. Karadağ, E. ve Çalışkan, N. (2005). Kuramdan Uygulamaya İlköğretimde Drama. Ankara: Anı Yayıncılık.
18. Karakuş, F. (2000). Drama Yönteminin İlköğretim Beşinci Sınıf Öğrencilerinin Öykü Yazma Becerilerine Etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
19. Karamanoğlu, Ş. S. (1999). İngilizce Öğretiminde Yaratıcı Drama Uygulamalarının Hedef Kelime Bilgisi ve Hatırlamaya Etkisi, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
20. Karapınarlı, R. (2007). İlköğretim 7. Sınıf Matematik Dersinde Yaratıcı Drama Yönteminin Öğrencilerin Başarı ve Kalıcılık Düzeyine Etkisi, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muğla.
21. Karateke, E. (2006). Yaratıcı Dramanın İlköğretim II. Kademe 6. Sınıf Öğrencilerinin Yazılı Anlatım Becerilerine Olan Etkisi, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hatay.
22. Kavcar, C. (2006). Örgün Eğitimde Dramatizasyon. (Editör: H. Ömer Adıgüzel). Yaratıcı Drama (1985-1998 Yazılar). Ankara: Naturel Yayınları, 18-28.
23. Nutku, Ö. (1983). Gösterim Sanatları Terimleri Sözlüğü. Ankara: Sevinç Matbaası.
24. Nutku, Ö. (1998). Dram Sanatı (3. Basım). İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
25. Oğuzkan, A. F. (1993). Eğitim Terimleri Sözlüğü. Ankara: Emel Matbaacılık.
26. Özcan, H. (2004). İlköğretim 5. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Coğrafya Konularının Öğretiminde Drama Yönteminin Kullanılması (Kazan İlçesi Örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
27. Özer, M. (2004). İlköğretim Sosyal Bilgiler Öğretiminde Yaratıcı Drama Yönteminin Demokratik Tutumlara ve Ders Başarısına Etkisi, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
28. Öztürk, A. (2007b). İlköğretimde Drama (1. Baskı). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
29. Palamut, İ. (2008). Hikâye Okumanın İlköğretim Öğrencilerinin Yaratıcılık Düzeylerine ve Akademik Başarılarına Etkisi, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
30. Sağlam, T. (2006). “Gavin Balton Drama - Sanat – Öğrenme.” Çağdaş Drama Derneği Yaratıcı Drama Dergisi. 1(2): 57-66.
31. San, İ. (1990). “Eğitimde Yaratıcı Drama.” Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 23 (2): 573-582.
32. Solmaz, F. (1997). 6 Yaş Grubu Çocukların Alıcı ve İfade Edici Dil Gelişimine Yaratıcı Drama Eğitiminin Etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
33. Sönmez, K. (2006). İlköğretim İkinci Kademedeki Türkçe Ders Kitaplarında Yaratıcı Drama Yoluyla İşlenebilecek Metinlerin Çözümlenmesi, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun.
34. Susar Kırmızı, F. (2007). “Türkçe Öğretiminde Yaratıcı Drama Yöntemine Dayalı Okuduğunu Anlama Stratejilerinin Kullanımına ve Yönteme İlişkin Öğrenci Görüşleri.” Çağdaş Drama Derneği Yaratıcı Drama Dergisi. 1 (3-4): 159-177.
35. Şahin, B. (2006). Mersin İl Merkezindeki Devlet ve Özel İlköğretim Okullarındaki İngilizce Öğretmenlerinin Öğretim Etkinliği İçerisinde Dramayı Kullanma Düzeylerinin İncelenmesi, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
36. Toksoy, D. (2009). Dramatik Yapıda Çatışma, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
37. Tümtürk Yılmaz, T. (2000). Türkçe Öğretiminde Yaratıcı Drama Yöntemi İle Diksiyon Becerileri Kazandırmaya İlişkin Bir Model Önerisi Yaklaşımı, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
38. Uyar, N. (1995). Anaokuluna Devam Eden 60–72 Aylık Çocuklara Destekleyici Olarak Uygulanan Eğitiminde Drama Programının Çocukların Dil Gelişimine Etkisinin İncelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
39. Uzuner, S. (2007). Yenilenen Program Çerçevesinde Birinci Kademe Türkçe Ders Kitaplarında Yer Alan ‘Öyküleyici Metinler’in Sınıf Öğretmenleri Açısından Algılanma Yeterliliklerinin Tespit ve Türkçe Öğretiminin Amaçlarına Uygunluğunun Belirlenmesi, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
40. Üstündağ, T. (2000). Yaratıcı Drama Öğretmenin Günlüğü (1. Baskı). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
41. Üstündağ, Tülay (2007). Dramada Program Geliştirme. (Editör: Ali Öztürk). İlköğretimde Drama (1. Baskı). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları, 75-97. Yıldırım, Aslı (2007). Okulöncesi Eğitimde Türkçe Etkinliklerinde Uygulanan Öykü Tamamlama Tekniğinin Çocukların Problem Çözme Becerisine Etkisi Konusunda Öğretmen Görüşleri, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
42. Yiğit, E. Ö. (2007). Öyküleştirme Yönteminin 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Programı Ülkemizin Kaynakları Ünitesindeki Öğrenci Başarısı Üzerine Etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.