EĞİTİM YOLCULUĞU: DEPREM SONRASI BİRİNCİ SINIF ÖĞRENCİLERİ İÇİN GEÇİCİ OKUL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ

Öz

Deprem insan yaşamını farklı açılardan olumsuz etkilemektedir. Depremlerin sıklıkla gözden kaçırılan bir yönü, eğitim üzerindeki derin etkileridir. Bu araştırma, Adıyaman ilinde ikamet eden fakat 6 Şubat Kahramanmaraş depremi nedeniyle göç etmek zorunda kalan ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin göç, yeni okula uyum sağlama ve eski okula geri dönüş sürecinde yaşadıklarını onların gözüyle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Adıyaman il merkezinde bir ilkokulda öğrenim gören 18 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada nitel yöntem kullanılmış olup veriler betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Bulgular; öğrencilerin depremi yaşadıkları ilde öncelikle barınma, beslenme, hijyen gibi temel yaşamsal ihtiyaçlara ulaşmakta bile zorlandıklarını göstermektedir. Öğrenciler deprem bölgesinde hem fiziksel ihtiyaçların giderilemeyişi hem de okulların tatil olması nedeniyle farklı illere göç etmek zorunda kaldıklarını ifade etmiştir. Araştırma sonuçları öğrencilerin deprem sonrasında korku, çaresizlik ve endişe gibi olumsuz durumlar yaşadıklarını, eski okullarına özlem duyarak yeni okullarına uyum sağlamaya çalıştıklarını, derslerinden geri kalmamaları için ailelerinin ve kendilerinin büyük çaba gösterdiğini göstermektedir. Öğrenciler, deprem bölgesindeki okulları açıldığında önceki okullarına geri döndüklerinde ölüm, sakatlık, okul değişikliği gibi nedenlerle arkadaşlarını ve öğretmenlerini bulamamıştır. Öğrencilerin psikolojilerinin akademik başarılarını etkilediği, derslere motive olamadıkları görülmüştür. Çalışma depremzede çocukların eğitim yolculuklarının psikolojik ve pedagojik açıdan onları nasıl etkilediğine odaklanmış ve bu doğrultuda öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Eğitime erişim
• deprem ve eğitim
• öğrenme kayıpları
• deprem ve çocuklar

EDUCATION JOURNEY: EXAMINING TEMPORARY SCHOOL TRANSITION FOR FIRST GRADE STUDENTS FOLLOWING AN EARTHQUAKE

Öz

Earthquakes have negative impacts on human life in various aspects. One of their overlooked aspects is their profound effects on education. The present study aims to examine the experiences of first-grade primary school students who were residing in Adıyaman province but had to migrate due to the February 6th Kahramanmaraş earthquake, from their own perspective, during the process of migration, adaptation to a new school, and return to their previous school. The study group consists of 18 students enrolled in a primary school in the city center of Adıyaman during the 2023-2024 academic year. The research was conducted in qualitative method, and the data were analyzed using descriptive analysis techniques. The findings indicate that the students had difficulty accessing basic life necessities such as shelter, food, and hygiene in the province where they experienced the earthquake. The students expressed that, due to the inability to meet both physical needs and the closure of schools, they had to migrate to different provinces. The results of the study show that the students experienced negative emotions such as fear, helplessness, and anxiety after the earthquake, while attempting to adapt to their new schools with a sense of longing for their previous schools. Both their families and the students themselves made significant efforts to prevent falling behind in their lessons. When schools in the earthquake-affected region reopened, students could not find their friends or teachers due to reasons such as death, injury, or school changes. It was observed that the students' psychological state had an impact on their academic success, and they struggled to stay motivated in their lessons. The study focused on how the educational journey of earthquake-affected children influenced them psychologically and pedagogically, and provided recommendations in this regard.

Anahtar Kelimeler

• Access to education
• earthquake and education
• learning losses
• earthquake and children

Kaynakça

1. Aral, N. (2023). “Depremin Çocuklara Etkileri.” Çocuk ve Gelişim Dergisi, 6(11), 93-105. Https://Doi.Org/10.36731/Cg.1299175
2. Ataç M. & Özsezer G. (2021). “Depremden Etkilenen Çocuk ve Ergenlerin Ruhsal Durumu ve Hemşirelik Yaklaşımı.” Acil Yardım ve Afet Bilimi Dergisi, 1(1), 22-27.
3. Aydoğdu, F. & Fofana, A. (2023). “Depremin Küçük Çocuklar Üzerindeki Etkileri ve Müdahale Programları”, International Conference On Trends İn Advanced Research, 4-7 Mart, Konya. Https://As-Proceeding.Com/İndex.Php/İctar/Article/View/176
4. Bıyık, M. & Erdoğan, T. (2016). “İlk okuma yazma hazırlık çalışmaları”. Susar Kırmızı, F., Ünal, E. (Ed.). İlkokuma Yazma Öğretimi (ss. 154-178). Ankara: Anı Yayıncılık.
5. Bozkurt, V. (2023). “Depremin Toplumsal Boyutu.” Avrasya Dosyası Dergisi, 14(1), 89- 111.
6. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
7. Cohen, L., Manion, L. & Morrison, K. (2021). Eğitimde Araştırma Yöntemleri. Çev. Erkan Dinç, Kasım Kıroğlu. Ankara: Pegem Akademi.
8. Çubukçu, Z. & Gültekin, M. (2006). “İlköğretimde Öğrencilere Kazandırılması Gereken Sosyal Beceriler.” Bilig, 37, 155-174.

9. Darga, H. (2023). “6 Şubat Kahramanmaraş Depremlerinde Çocukların Yaşadıkları ve Ebeveynlerinde Tanık Olduğu Duygu Durumları.” Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 68, 213-248. Https://Doi.Org/10.21764/Maeuefd.1341292
10. Doostgharin, T. (2009). “Children Affected by Earthquakes and Their İmmediate Emotional Needs.” International Social Work, 52(1), 96-106. https://doi.org/10.1177/0020872808093346
11. Dube, A., Moffatt, M., Davison, C. & Bartels, S. (2018). “Health Outcomes For Children İn Haiti Since The 2010 Earthquake: A Systematic Review.” Prehospital and Disaster Medicine, 33(1), 77–88. doi:10.1017/S1049023X17007105
12. Erbil, F. (2023). “Türkiye'de Krizler, Afetler ve Çocuk.” Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 357-372. Https://Doi.Org/10.47613/Reflektif.2023.110.
13. Goenjian, A. K., Pynoos, R. S., Steinberg, A. M., Najarian, L. M., Asarnow, J. R., Karayan, I. & Fairbanks, L. A. (1995). “Psychiatric Comorbidity İn Children After The 1988: Earthquake İn Armenia.” Journal Of The American Academy Of Child & Adolescent Psychiatry, 34(9), 1174-1184.
14. Gökler Danışman, I. & Okay, D. (2017). “Afetlerin Çocuk ve Ergenler Üzerindeki Etkileri Ve Müdahale Yaklaşımları.” Türkiye Klinikleri Journal Of Psychology- Special Topics, 2(3), 189-197.
15. Gözüküçük, M. (2016). “Yapılandırmacılık”. Susar Kırmızı, F., Ünal, E. (Ed.). İlk Okuma Yazma Öğretimi içinde (ss. 99-140). Ankara: Anı Yayıncılık.
16. Gürbüz, F. & Koyuncu, N. (2023). “Çocuklar ve Deprem”, 2. International Conference on Scientific and Academic Research, 14-16 Mart, Konya. Https://As-Proceeding.Com/İndex.Php/İcsar/Article/View/326.
17. Karabatak, S. & Alanoğlu, M. (2023). “Deprem Sonrası Eğitim Hayatına Dönüş”, 11. Uluslararası Gap Zirvesi Bilimsel Araştırmalar Kongresi, 15-17 Aralık, Gaziantep. Karakuş, U. (2014). “Depremi Yaşamış ve Yaşamamış Öğrencilerin Deprem Algılarının, Metafor Analizi ile İncelenmesi.” Doğu Coğrafya Dergisi, 18(29), 97-116. Https://Doi.Org/10.17295/Ataunidcd.31309.
18. Khan, Y. S., Khan, A. W. & Alabdulla, M. (2023). “The Psychological İmpact Of The Turkey-Syria Earthquake On Children: Addressing The Need For Ongoing Mental Health Support And Global Humanitarian Response.” European Journal Of Psychotraumatology, 14(2). https://doi.org/10.1080/20008066.2023.2249788
19. Limoncu, S. & Atmaca, A. (2018). “Çocuk Merkezli Afet Yönetimi.” Megaron, 13 (1), 132- 143. DOI: 10.5505/Megaron.2017.49369.
20. Lora-Suarez, F., Marin-Vasquez, C., Loango, N., Gallego, M., Torres, E., Gonzalez, M. M., Castaño-Osorio, J. C. & Gómez-Marín, J. E. (2002). “Giardiasis İn Children Living İn Post-Earthquake Camps From Armenia (Colombia).” BMC Public Health, 2(5). https://doi.org/10.1186/1471-2458-2-5
21. Martın, M. & Waltman, Greenwood, C. (2002). Çocuğunuzun Okulla İlgili Sorunlarını Çözebilirsiniz. Çev. Fatma Zengin Dağıdır. İstanbul: Sistem Yayıncılık.
22. Millî Eğitim Bakanlığı. (2013). Çocuk Gelişimi ve Eğitimi. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı.https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Gelişim.pdf
23. Metin Aslan, Ö. (2016). “Davranışsal Ketlenme, Sosyal İçedönüklük, Utangaçlık ve Sosyal İlgisizlik Üzerine Bir Derleme.” Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(57), 487 - 511. Https://Doi.Org/10.17755/Esosder.69298
24. Sabuncuoğlu, O., Çevikaslan, A. & Berkem, M. (2003). Marmara Depreminden Etkilenen İki Ayrı Bölge Ergenlerde Yaşanan, Kaygı ve Davranış. Klinik Psikiyatri, 6, 189-197.
25. Sarman, A. (2012). Elazığ ili Karakoçan ilçesinde yaşanan yıkıcı deprem sonrasında, depremi yaşayan ilköğretim çağı çocuklarda kaygı düzeyi, depresyon belirtileri ve etkileyen faktörler. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Elazığ: Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
26. Sönmez, M. B. (2022). “Depremin Psikolojik Etkileri, Psikolojik Destek ve Korkuyla Baş Etme.” Totbid Dergisi, 21(3). 337-343. Https://Doi.Org/10.5578/Totbid.Dergisi.2022.46.
27. Türksoy, E., Karabulut, R. & Gürbüz, M. (2023). “Deprem Nedeniyle Nakil Gelen Öğrencilerin Sınıflarına Kabul Durumlarının Belirlenmesi.” Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 15-26. Https://Doi.Org/10.51177/Kayusosder.1293450
28. Yeon, D.-H., Chung, J.-B. & Im, D.-H. (2020). “The Effects of Earthquake Experience on Disaster Education for Children and Teens.” International Journal Of Environmental Research and Public Health, 17(15), 5347. https://doi.org/10.3390/ijerph17155347
29. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
30. Yılmaz, H. & Arslan, E. (2023). “Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Gözünden Deprem.” Sosyal Bilimlerinde Güncel Tartışmalar, 12, 1257-1269.
31. Yoleri, S. & Tanış, H. M. (2014). “İlkokul Birinci Sınıf Öğrencilerinin Okula Uyum Düzeylerini Etkileyen Değişkenlerin İncelenmesi.” Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(2), 130-141. Https://Doi.Org/10.14230/Joiss82