A TYPICAL EXAMPLE TO TYPES OF COLLECTIVE ENTERPRISE: KIBBUTZIM

Öz

The Kibbutzim in Israel, the examples of which are found in different parts of the world, are the most long-lasting and the most well-attended type of collective enterprise. The history of these structures over a century and still protecting its significance with some changes today place a particular importance to kibbutz. While initially an agriculture-based economic activity is concerned, kibbutzim have increased their importance in industry and tourism later on. Besides, by their intensive farming practices they have managed to get the most out of unproductive desert lands and made a great progress not only in crop production but also in many areas of agriculture, constituting one of the few successful examples in the world. In this study, kibbutzim, which also have a great contribution to establish state of Israel , have been tried to be put forward by examining the developmental stages from past to present under the scope of human and economic geography.

Anahtar Kelimeler

• Kibbutz, collective enterprise, human – economic geography, Israel.

KOLEKTİF İŞLETME TİPLERİNE TİPİK BİR ÖRNEK: KİBBUTZLAR

Öz

Dünyanın farklı yerlerinde de örneklerine rastlanan kolektif işletme tiplerinden en uzun ömürlü ve en geniş katılımlı olanı İsrail’deki kibbutzlardır. Söz konusu bu yapıların bir asrı aşan geçmişi ve günümüzde birtakım değişikliklerle beraber hala önemini koruması kolektif işletmeler içerisinde kibbutzları ayrı bir yere koymaktadır. Başlangıçta tarım ağırlıklı bir iktisadi faaliyetin söz konusu olduğu kibbutzlarda ilerleyen yıllarda sanayi ve turizmde önemlerini artırmışlardır. Bununla birlikte entansif tarım uygulamalarıyla kibbutzlar dünyada az sayıdaki başarı örneklerinden birini teşkil ederek verimsiz çöl topraklarından en yüksek verimi elde etmeyi başarmış ve sadece bitkisel üretimde değil tarımın pek çok alanında büyük ilerleme kaydetmişlerdir. Bu çalışmada İsrail Devleti’nin kurulmasında da önemli bir yeri olan kibbutzlar beşeri ve iktisadi coğrafya kapsamında incelenerek geçmişten günümüze geçirdiği aşamalar ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kibbutz, kolektif işletme, beşeri – iktisadi coğrafya, İsrail.

Kaynakça

1. Abramıtzky, R., (2011). Lessons from the Kibbutz on the Equality – Incentives Trade-off, Journal of Economic Perspectives, Vol. 25, Number 1, Winter 2011, p. 185 – 208.
2. Anonim, (2011). “Bilu” Founded The First Aliyah, http://www.historycentral.com/Israel/1882Bilu.html (Son erişim: 05.02.2012).
3. Anonim, (2012). The Second Aliyah (1904 – 1914), http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/ Immigration/Second_Aliyah.html (Son erişim: 05.02.2012).
4. Barkaı, H., (1977). Growth Patterns of the Kibbutz Economy, Amsterdam and New York: North – Holland Pub., s. 298.
5. Central Bureau of Statistics, (2012). http://www.cbs.gov.il/reader (Son erişim: 05.02.2012).
6. Darın-Drabkın, H., (1970). Le kibboutz: Société Différente, Ed. du Seuil, s. 48 – 53, Paris.
7. Dinler, Z., (2008). Tarım Ekonomisi, Ekin Kitabevi Yayınları, 6. Baskı, Bursa.
8. Doğanay, H., (2007). Ekonomik Coğrafya 3, Ziraat Coğrafyası, Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fak., Coğrafya Eğitimi Anabilim Dalı, Erzurum.

9. Elon, A., (1975). Herzl, Holt, Rinehart, and Winston Publishing, s. 448, Israel. Fıdler, J., (2002). Focus on Israel – Kibbutz,
10. http://www.mfa.gov.il/MFA/MFAArchive
11. /2000_2009/2002/11/Focus+on+Israel-+Kibbutz.htm (Son erişim: 05.02.2012).
12. Kerem, M., (1976). İsrail’de “Kibbutz” Tipi Köyler, Bugünkü İsrail Yayınları, No: 12, İsrail Elçiliği Basın Büroları.
13. K.I.A. (The Kibbutz Industries Association), (2011). The Kibbutz Movement Economic Structure 2006, http://www.kia.co.il/matz07/Kia-Invest.html (Son erişim: 05.02.2012).
14. Ojalvo, D., (2011). Ulus-devlet Perspektifinde İsrail’in Sosyalist ve Komünalist Kibutz Deneyimi, Dipnot Dergisi, Sayı: 6, s. 177 – 202, İstanbul.
15. Pavın, A., (2001). The Kibbutz Movement: Facts and Figures, Report (in Hebrew). Yad Tabenkin, Research and Documentation Center of the Kibbutz Movement.
16. Spıro, M. E., (1965). Children of the Kibbutz, Schocken Books, s. 500, Michigan Üniversitesi, A.B.D.
17. Taşlıgil, N., (2011). Agricultural Establishments in Israel, Turkish Public Administration Annual, Year: 2010 – 2011, Volume: 36 – 37, Ankara.
18. Tümertekin, E., Özgüç, N., (2004). Beşeri Coğrafya İnsan, Kültür, Mekan, Çantay Kitabevi, İstanbul.
19. Yasa, İ., (1972). Kibbutz’un Toplumsal İdeolojisi ve Yapısı, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, Cilt: 27, Sayı: 4, s. 9 – 15, Ankara.