EN
TR
ÇOCUKLARIN EBEVEYN ÇATIŞMASINDAN OLUMSUZ ETKİLENMELERİNİ AZALTMAYA YÖNELİK MÜDAHALE PROGRAMININ ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ
Öz
Ebeveynler arasında yaşanan çatışmaların çocukları üzerindeki olumsuz etkilerine yönelik araştırmalar bulunmaktadır. Bununla birlikte eşler arasındaki ilişkinin kalitesini ve çocukların çatışmadan olumsuz etkilenmelerini psikoeğitim programlarıyla birlikte iyileştirmek mümkündür. Bu doğrultuda, araştırmada hem ebeveynlere hem de çocuklarına yönelik psikoeğitimler verilerek sosyal-duygusal açıdan iyi oluşlarını artırmak hedeflenmiştir. Araştırmanın katılımcı grubunu 4-5 yaşlarındaki 56 çocuk ve anne-baba çiftleri oluşturmuştur. Müdahale programına geçmeden önce ebeveynlerin çatışma sıklıkları O’Leary Porter Ölçeği, çatışmada kullandıkları çözümler Çatışma Çözüm Stilleri Ölçeği, evlilik çatışması hakkındaki bilgi durumları ise Anne Babaların Evlilik Çatışmasını Değerlendirme Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Çocukların problem çözme becerileri Wally Sosyal Problem Çözme Testi, duygu düzenleme becerileri ise Duygu Düzenleme Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Ön-test uygulamalarının ardından ebeveynlere evlilik çatışması ve çocuklar üzerindeki etkilerine yönelik 6 oturumdan oluşan program uygulanmış, çocuklara da duygu düzenleme ve problem çözme becerilerine yönelik oturumlar gerçekleştirilmiştir. Programın ardından ön-testte kullanılan ölçümler tekrar uygulanmıştır. Analizler sonucunda, anne ve babaların evlilik çatışması sıklıklarında, olumsuz çatışma çözüm yöntemlerinin kullanımında anlamlı düzeyde azalma görülmüş, evlilik çatışması hakkındaki bilgilerinin de arttığı bulunmuştur. Çocukların ise eğitim programı sonrasında sosyal problem çözme ve duygu düzenleme becerilerinin anlamlı olarak arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular, ebeveyn çatışması ve çocuklar üzerindeki etkilerine yönelik psikoeğitim programlarının aile ilişkilerinin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesinde rol oynadığını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Amato, P. R., & Keith, B. (1991). Parental divorce and the well-being of children: A meta analysis. Psychological Bulletin, 110(1), 26-46. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0033-2909.110.1.26
- Askari, M., Noah, S. B. M., Hassan, S. A. B., & Baba, M. B. (2012). Comparison the effects of communication and conflict resolution skills training on marital satisfaction. International Journal of Psychological Studies, 4(1), 182-195. https://doi .org/10.5539/ijps.v4n1p182
- Batum, P., & Yağmurlu, B. (2007). What counts in externalizing behaviors? The contributions of emotion and behavior regulation. Current Psychology, 25, 272-294.
- Cheung, R. Y. (2020). Constructive interparental conflict and child adjustment in the Chinese context: A moderated mediation model of emotional security and disintegration avoidance. Journal of Child and Family Studies, 30, 1-13, 733–745. https://doi.org/10.1007/s10826-020-01851
- Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Erlbaum. Cummings, E. M., Ballard, M., El-Sheikh, M., & Lake, M. (1991). Resolution and children’s responses to interadult anger. Developmental Psychology, 27(3), 462-470. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0012-1649.27.3.462
- Cummings, E. M., & Davies, P. T. (1994). Maternal depression and child development. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 35(1), 73-112.
- Cummings, E. M., & Davies, P. T. (2002). Effects of marital conflict on children: Recent advances and emerging themes in process‐oriented research. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 43(1), 31-63. https://doi.org/10.1111/1469-7610.00003
- Cummings, E. M., Davies, P. T., & Simpson, K. S. (1994). Marital conflict, gender, and children’s appraisals and coping efficacy as mediators of child adjustment. Journal of Family Psychology, 8(2), 141-149. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0893-3200.8.2.141
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Aile Psikolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Ekim 2025
Gönderilme Tarihi
3 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
16 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: AİLE YILI ÖZEL SAYISI
APA
Aslan, F. M., Karkar, H., Söyler, E. B., & Aydın, M. S. (2025). ÇOCUKLARIN EBEVEYN ÇATIŞMASINDAN OLUMSUZ ETKİLENMELERİNİ AZALTMAYA YÖNELİK MÜDAHALE PROGRAMININ ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, AİLE YILI ÖZEL SAYISI, 391-422. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1733050
AMA
1.Aslan FM, Karkar H, Söyler EB, Aydın MS. ÇOCUKLARIN EBEVEYN ÇATIŞMASINDAN OLUMSUZ ETKİLENMELERİNİ AZALTMAYA YÖNELİK MÜDAHALE PROGRAMININ ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;(AİLE YILI ÖZEL SAYISI):391-422. doi:10.14520/adyusbd.1733050
Chicago
Aslan, Fatih Mehmet, Hilal Karkar, Elif Buse Söyler, ve Muhammed Sukru Aydın. 2025. “ÇOCUKLARIN EBEVEYN ÇATIŞMASINDAN OLUMSUZ ETKİLENMELERİNİ AZALTMAYA YÖNELİK MÜDAHALE PROGRAMININ ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy AİLE YILI ÖZEL SAYISI: 391-422. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1733050.
EndNote
Aslan FM, Karkar H, Söyler EB, Aydın MS (01 Ekim 2025) ÇOCUKLARIN EBEVEYN ÇATIŞMASINDAN OLUMSUZ ETKİLENMELERİNİ AZALTMAYA YÖNELİK MÜDAHALE PROGRAMININ ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi AİLE YILI ÖZEL SAYISI 391–422.
IEEE
[1]F. M. Aslan, H. Karkar, E. B. Söyler, ve M. S. Aydın, “ÇOCUKLARIN EBEVEYN ÇATIŞMASINDAN OLUMSUZ ETKİLENMELERİNİ AZALTMAYA YÖNELİK MÜDAHALE PROGRAMININ ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ”, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy AİLE YILI ÖZEL SAYISI, ss. 391–422, Eki. 2025, doi: 10.14520/adyusbd.1733050.
ISNAD
Aslan, Fatih Mehmet - Karkar, Hilal - Söyler, Elif Buse - Aydın, Muhammed Sukru. “ÇOCUKLARIN EBEVEYN ÇATIŞMASINDAN OLUMSUZ ETKİLENMELERİNİ AZALTMAYA YÖNELİK MÜDAHALE PROGRAMININ ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. AİLE YILI ÖZEL SAYISI (01 Ekim 2025): 391-422. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1733050.
JAMA
1.Aslan FM, Karkar H, Söyler EB, Aydın MS. ÇOCUKLARIN EBEVEYN ÇATIŞMASINDAN OLUMSUZ ETKİLENMELERİNİ AZALTMAYA YÖNELİK MÜDAHALE PROGRAMININ ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;:391–422.
MLA
Aslan, Fatih Mehmet, vd. “ÇOCUKLARIN EBEVEYN ÇATIŞMASINDAN OLUMSUZ ETKİLENMELERİNİ AZALTMAYA YÖNELİK MÜDAHALE PROGRAMININ ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy AİLE YILI ÖZEL SAYISI, Ekim 2025, ss. 391-22, doi:10.14520/adyusbd.1733050.
Vancouver
1.Fatih Mehmet Aslan, Hilal Karkar, Elif Buse Söyler, Muhammed Sukru Aydın. ÇOCUKLARIN EBEVEYN ÇATIŞMASINDAN OLUMSUZ ETKİLENMELERİNİ AZALTMAYA YÖNELİK MÜDAHALE PROGRAMININ ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Ekim 2025;(AİLE YILI ÖZEL SAYISI):391-422. doi:10.14520/adyusbd.1733050