TR
EN
9-11 YAŞ ÇOCUKLARDA DİJİTAL BAĞIMLILIK EĞİLİMİNİN YEME FARKINDALIĞI VE UYKU BOZUKLUĞU ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ
Öz
Günümüzde dijital içerik ve teknoloji kullanımı çocuklar arasında oldukça yaygınlaşmıştır. Bu durum doğrultusunda dijital bağımlılık kavramı ortaya çıkmış ve dijital bağımlılık durumu çocukları bilişsel, fiziksel, sosyo-duygusal, biyolojik ve ruhsal olarak etkiyebilmektedir. Bu araştırmada çocuklarda dijital bağımlılık eğiliminin uyku bozukluğu ve yeme farkındalığı üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanarak ilişkisel tarama deseninde yürütülmüştür.Araştırmanın çalışma grubuna ölçüt örnekleme yöntemi ile 877 çocuk dahil edilmiştir. Çocuklarda dijital bağımlılık ölçeği, çocuklarda uyku bozukluğu ölçeği ve çocuklarda yeme farkındalığı ölçeği kullanılarak elde edilen veriler normallik testleri, uç ve aykırı değer analizleri yapıldıktan sonra korelasyon analizi ve doğrusal regresyon analizi yapılarak incelenmiştir. Analizler sonucunda dijital bağımlılık eğiliminin uyku bozukluğu ve yeme farkındalığı üzerinde bir yordayıcı olduğu sonucuna ulaşılarak aralarında pozitif yönlü orta düzey anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak çocuklarda dijital bağımlılığın artmasının uyku bölünmesi, horlama, uyuyamama, uykuda terleme, uykuda konuşma, uyurgezerlik, az ve kalitesiz uyku gibi uyku bozukluklarını artırabileceğine ulaşılmıştır. Benzer şekilde çocuklarda dijital bağımlılığın artması, neyi ne kadar yediğini anlama ve hissetme, yemekten keyif alma, yeteri kadar sağlıklı ve uygun sürede beslenme davranışlarını olumsuz etkileyebileceği ve bilinçsiz yeme davranışını artırabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ağca, S., Görker, I., Turan, F. N., Öztürk, L. (2021). Validity and reliability of the Turkish version of Sleep Disturbance Scale for Children. Sleep Medicine, 84, 56-62. https://doi.org/10.1016/j.sleep.2021.05.016.
- Almourad, M. B., McAlaney, J., Skinner, T., Pleva, M. ve Ali, R. (2020). Defining Digital Addiction: Key Features from the Literature. Psihologija, 53(3), 237-253. https://doi.org/10.2298/ PSI191029017A.
- American Academy of Sleep Medicine (2005), The International Classification of Sleep Disorders: Diagnostic and Coding Manual, ICSD-2, American Academy of Sleep Medicine: Westchester, IL.
- American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and statistical man-ual of mental disorders, 5th ed. Arlington.
- Bağatarhan, T., & Siyez, D. M. (2023). The Digital Addiction Scale for Children: Psychometric properties of the Turkish version. Current Psychology, 42(23), 19455–19465. https://doi.org/10.1007/s12144-023-04675-1.
- Bal, F., Okkay, İ. (2021). Dijital oyunların çocuklarda uyku bozuklukları ile ilişkisinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 132-153.
- Bhargava, S. (2011). Diagnosis and management of common sleep problems in children. Pediatrics in Review, 32(3), 91-99. https://doi.org/10.1542/pir.32-3-91.
- Bruni, O., Ottaviano, S., Guidetti, V., Romoli, M., Innocenzi, M., Cortesi, F., Giannotti, F. (1996). The Sleep Disturbance Scale for Children (SDSC) Construct ion and validation of an instrument to evaluate sleep disturbances in childhood and adolescence. Journal of sleep research, 5(4), 251-261. https://doi.org/10.1111/j.1365-2869.1996.00251.x.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Aile Psikolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
10 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
7 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: 51
APA
Demirtaş, E., & Tepeli, K. (2025). 9-11 YAŞ ÇOCUKLARDA DİJİTAL BAĞIMLILIK EĞİLİMİNİN YEME FARKINDALIĞI VE UYKU BOZUKLUĞU ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51, 584-614. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1739051
AMA
1.Demirtaş E, Tepeli K. 9-11 YAŞ ÇOCUKLARDA DİJİTAL BAĞIMLILIK EĞİLİMİNİN YEME FARKINDALIĞI VE UYKU BOZUKLUĞU ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;(51):584-614. doi:10.14520/adyusbd.1739051
Chicago
Demirtaş, Emre, ve Kezban Tepeli. 2025. “9-11 YAŞ ÇOCUKLARDA DİJİTAL BAĞIMLILIK EĞİLİMİNİN YEME FARKINDALIĞI VE UYKU BOZUKLUĞU ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 51: 584-614. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1739051.
EndNote
Demirtaş E, Tepeli K (01 Aralık 2025) 9-11 YAŞ ÇOCUKLARDA DİJİTAL BAĞIMLILIK EĞİLİMİNİN YEME FARKINDALIĞI VE UYKU BOZUKLUĞU ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 51 584–614.
IEEE
[1]E. Demirtaş ve K. Tepeli, “9-11 YAŞ ÇOCUKLARDA DİJİTAL BAĞIMLILIK EĞİLİMİNİN YEME FARKINDALIĞI VE UYKU BOZUKLUĞU ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ”, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 51, ss. 584–614, Ara. 2025, doi: 10.14520/adyusbd.1739051.
ISNAD
Demirtaş, Emre - Tepeli, Kezban. “9-11 YAŞ ÇOCUKLARDA DİJİTAL BAĞIMLILIK EĞİLİMİNİN YEME FARKINDALIĞI VE UYKU BOZUKLUĞU ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 51 (01 Aralık 2025): 584-614. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1739051.
JAMA
1.Demirtaş E, Tepeli K. 9-11 YAŞ ÇOCUKLARDA DİJİTAL BAĞIMLILIK EĞİLİMİNİN YEME FARKINDALIĞI VE UYKU BOZUKLUĞU ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;:584–614.
MLA
Demirtaş, Emre, ve Kezban Tepeli. “9-11 YAŞ ÇOCUKLARDA DİJİTAL BAĞIMLILIK EĞİLİMİNİN YEME FARKINDALIĞI VE UYKU BOZUKLUĞU ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 51, Aralık 2025, ss. 584-1, doi:10.14520/adyusbd.1739051.
Vancouver
1.Emre Demirtaş, Kezban Tepeli. 9-11 YAŞ ÇOCUKLARDA DİJİTAL BAĞIMLILIK EĞİLİMİNİN YEME FARKINDALIĞI VE UYKU BOZUKLUĞU ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Aralık 2025;(51):584-61. doi:10.14520/adyusbd.1739051