DAVID HAMMONS’IN SANATINDA IRKÇILIĞIN ELEŞTİRİSİ

Yıl 2026, Sayı: 52 , 773 - 797 , 23.04.2026

Serhan Karanfil

https://doi.org/10.14520/adyusbd.1775645

https://izlik.org/JA47BX42CA

Öz

Bu makale, Afro-Amerikalı sanatçı David Hammons’ın eserleri üzerinden Amerika’daki ırkçılık, toplumsal eşitsizlikler ve kimlik meselelerinin sanatsal pratiklerle nasıl eleştirildiğini kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Hammons, buluntu nesneler, gündelik materyaller ve performans sanatı aracılığıyla siyah bedenin temsili, siyah kültürün kamusal alandaki görünürlüğü ve kimlik inşası gibi temalar üzerine çalışmaktadır. Eserlerinde ırkçılığın tarihsel, yapısal ve kültürel boyutlarını inceleyerek, siyah kimliğinin çok katmanlı, direniş dolu ve zengin yapısını ortaya koymaktadır. Sanatı, toplumsal eleştiri ve sembolizmi güçlü biçimde harmanlayarak izleyiciyi mevcut kalıpları sorgulamaya ve derinlemesine düşünmeye davet etmektedir. Çalışmada, Hammons’ın sanatsal pratiğinin ırkçılığa karşı eleştirel duruşu ve toplumsal adaletsizliklere karşı farkındalık yaratmadaki önemini vurgulamaktadır. Hammons’ın eserlerinde kullandığı semboller ve materyaller, izleyicide kimlik, aidiyet ve güç ilişkileri hakkında yeniden düşünme fırsatı yaratırken, sanatın direniş ve dönüşüm aracı olarak işlevini de pekiştirmektedir. Bu bağlamda, makale sanatın toplumsal değişim üzerindeki potansiyelini tartışmakta ve Hammons’ın çalışmalarının bu potansiyeli somutlaştıran önemli bir örnek olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

David Hammons , ırkçılık , ırkçılık eleştirileri

THE CRITIQUE OF RACISM IN DAVID HAMMONS’ ART

https://izlik.org/JA47BX42CA

Öz

This article comprehensively examines how issues of racism, social inequality, and identity in America are critiqued through the artistic practices of African-American artist David Hammons. Hammons works on themes such as the representation of the black body, the visibility of black culture in the public sphere, and the construction of identity through found objects, everyday materials, and performance art. By examining the historical, structural, and cultural dimensions of racism in his works, he reveals the multi-layered, resistant, and rich structure of black identity. His art powerfully blends social criticism and symbolism, inviting viewers to question existing patterns and think deeply. The study emphasizes the importance of Hammons' artistic practice in taking a critical stance against racism and raising awareness of social injustices. The symbols and materials Hammons uses in his works encourage viewers to rethink issues of identity, belonging, and power relations, while also reinforcing art's role as an agent of resistance and transformation. In this context, the article discusses art's potential for social change and demonstrates that Hammons' work is an important example of this potential in action.

Anahtar Kelimeler

David Hammons , racism , criticism of racism

Kaynakça

• Aranke, S. (2021). “How to see like Hammons.” Liquid Blackness 5(2), 39-47. https://doi.org/10.1215/26923874-9272762.
• Baraka, A. (2011). EyeMinded: Living And Writing Contemporary Art. One Diaspora. K. Jones (Ed.), (37-158). Durham, North Carolina: Duke University Press.
• Bey, D. (1994). “In The Spirit Of Minkisi: The Art Of David Hammons.” Third Text, 8(27), 45-54. https://doi.org/10.1080/09528829408576487.
• Blanga Gubbay, D. (2017). “Bliz-aard Ball Sale: David Hammons und die Grenzen der Ausstellung.” Paragrana, 26(1), 158-165. https://doi.org/10.1515/para-2017-0013
• Copeland, H. (2019). “A Seat At The Table: Notes Of An Institutional Creature.” October, 63-78. https://doi.org/10.1162/octo_a_00348.
• Drawingcenter.org. 10 Mart 2025 tarihinde https://drawingcenter.org/exhibitions/david-hammons/works/0 veritabanından alınmıştır.
• Filipovic, E. (2017). David Hammons bliz-aard ball sale. London: Afterall Books.
• Gopnik, B. (2016, 04 27). David Hammons Makes a Hood Stand for a Race and Racism. 9 Mart tarihinde https://news.artnet.com/market/david-hammons-at-mnuchin-482738 veritabanından alınmıştır.
• Hurley, J., Linsley, P. Rowe, S. and Fontanella, F. (2014). “Empathy At A Distance: A Gualitative Study On The Impact Of Publically‐Displayed Art An Observers.” International Journal of Mental Health Nursing, 23(5), 419-426. https://doi.org/10.1111/inm.12073.
• Jones, K. (1998). “In The Thick Of It: David Hammons And Hair Culture In The 1970s”. Third Text, 12(44), 17-24. https://doi.org/10.1080/09528829808576748.
• Karanfil, S. (2024). Sanatta Irkçılık Eleştirileri (2001-2021): Viyana Weltmuseum Re: Present Unlearning Racism Sergisi. Yayınlamamış doktora tezi, Anadolu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eskişehir.
• Karanfil, S.,ve Küçükhasköylü, N. (2025). “Sanatta Irkçılık Eleştirileri (2001-2021): Amerika’da Irkçılığa Karşı Sanatçılar ve Eserleri.” Sanat Ve Tasarım Dergisi, 15(1), 462-478. DOI: 10.20488/sanattasarim.1717667
• Kirakosyan, L. ve Stephenson, M., Jr. (2019). “Arts As Dialogic Practice: Deriving Lessons For Change From Community-Based Art-Making For International Development." Psych, 1(1), 375-390. https://doi.org/10.3390/psych1010027.
• Marsden, S. (2022). “Class Matters: Dialogue And Dialogics In The Work Of Condé And Beveridge.” Art&Amp; The Public Sphere, 11(2), 209-226. https://doi.org/10.1386/aps_00079_1.
• McGuigan, J. (2011). “From Cultural Populism To Cool Capitalism.” Art&Amp; The Public Sphere, 1(1), 7-18. https://doi.org/10.1386/aps.1.1.7_1.
• Moma.org. (1990). 8 Mart 2025 tarihinden https://www.moma.org/collection/works/222169 veritabanından alınmıştır.
• Moma.org. (2025a). 3 Mart 2025 tarihinde https://www.moma.org/audio/playlist/326/4257 veritabanından alınmıştır.
• Moma.org. (2025b). 3 Mart 2025 tarihinde https://www.moma.org/calendar/exhibitions/350/installation_images/41604 veritabanından alınmıştır.
• Powell, R. (1999). Black art and culture in the 20th century. Londra: Thames & Hudson.
• Schriber, A. (2019). “Those Who Know Don’t Tell: David Hammons c. 1981.” Women & Performance: A Journal of Feminist Theory, 29(1), 41-61. https://doi.org/10.1080/0740770X.2019.1571866.
• Şahin, D. (2022). “Joseph Beuys’un Sanatında Yağ Ve Keçe.” Yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, 27, 125-135. doi: 10.17484/yedi.1015346.
• Wainwright, L. (2024). “African Art As Found Object.” Burlington Contemporary Issue 10, 3-26. https://doi.org/10.31452/bcj10.wainwright.african.art.
• Wattis.org. (2025). 3 Mart 2025 tarihinde https://www.wattis.org/our-program/on-our-mind/david-hammons-is-on-our-mind-2016-2017/introduction-by-anthony-huberman veritabanından alınmıştır.