Araştırma Makalesi

OSB’lİ ÖĞRENCİLERE TÜRKÇE EŞ ANLAMLI KELİMELERİN ÖĞRETİMİNDE SABİT BEKLEME SÜRELİ ÖĞRETİMİN ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ

Sayı: 52 23 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

OSB’lİ ÖĞRENCİLERE TÜRKÇE EŞ ANLAMLI KELİMELERİN ÖĞRETİMİNDE SABİT BEKLEME SÜRELİ ÖĞRETİMİN ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırmanın amacı sabit bekleme süreli öğretim yönteminin Otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanılı öğrencilere Türkçe eş anlamlı kelimelerin öğretiminde etkililiğinin incelenmesidir. Araştırmada 1 pilot, 3 esas çalışma ve 2 yedek olmak üzere toplam 6 OSB’li öğrenci katılmıştır. Araştırmada etkililik, genelleme, kalıcılık ve sosyal geçerlik verileri toplanmıştır. Araştırmanın sosyal geçerlik verileri esas çalışmaya katılan üç erkek ebeveynden toplanmıştır. Araştırma tek denekli araştırma yöntemlerinden denekler arası yoklama evreli çoklu yoklama modeline göre desenlenmiştir. Araştırma verileri yirmi beş Türkçe eş anlamlı kelime çifti olmak üzere toplam elli eş anlamlısı olan kelimeden oluşan ölçüt bağımlı ölçü aracı ile toplanmıştır. Araştırmada doğru tepki süresi 3 sn. olarak belirlenmiştir. Kontrol edici ipucu türü olarak sözel ipucu kullanılmıştır. Araştırmada deneklerin yanlış tepkilerinde ve tepki vermemeleri durumunda hata düzeltmesi uygulanmıştır. Araştırma verileri iki özel eğitim alan uzmanı tarafından öncelikle bağımsız olarak analiz edilmiş daha sonra görüş birliği ilkesine uygun olarak raporlanmıştır. Araştırmanın bulguları etkililik için Tau-U yöntemi ile sosyal geçerlik bulguları betimsel içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda sabit bekleme süreli öğretimin OSB’li öğrencilere Türkçe eş anlamlı kelimelerin öğretiminde etkili bir yöntem olduğu sonucuna varılmıştır. İleriki araştırmalar için araştırmacılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Etik Beyan

‘OSB’li Öğrencilere Türkçe Eş Anlamlı Kelimelerin Öğretiminde Sabit Bekleme Süreli Öğretimin Etkililiğinin İncelenmesi’ başlıklı bu araştırma için Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Etik Kurulundan 25/06/2025 Tarihli ve 2025/11-57 numaralı kararı ile araştırma izni alınmıştır.

Teşekkür

Araştırmanın yapıldığı özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine teşekkürlerimi sunarım..

Kaynakça

  1. Akbar, M., Loomis, R., & Paul, R. (2013). The interplay of language on executive functions in children with ASD. Research in Autism Spectrum Disorders, 7(3), 494–501. https://doi.org/10.1016/j.rasd.2012.09.001
  2. Alak, G., & Ökcün Akçamuş, M. Ç. (2025). Relationship of nonverbal communication functions with structural and pragmatic language skills in children with ASD. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 26(4), 472–487. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.1434897
  3. Alsahafi, M. (2023). The relationship between depth of academic English vocabulary knowledge and academic success of second language university students. SAGE Open, 13(1). https://doi.org/10.1177/21582440231153342
  4. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). American Psychiatric Publishing.
  5. Armstrong, E. M., & Ferguson, A. (2010). Language, meaning, context, and functional communication. Aphasiology, 24(4), 480–496. https://doi.org/10.1080/02687030902775157
  6. Aslan, S., & Acarlar, F. (2022). Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların sesbilgisel özelliklerinin incelenmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 615–626. https://doi.org/10.21666/muefd.945064
  7. Çoban Sural, Ü., & Yaşar Sağlık, Z. (2024). Next-generation learning experience: The effect of technology-assisted and printed context-based vocabulary activities on vocabulary knowledge and learning motivation. Education and Information Technologies, 29(16), 20823–20853. https://doi.org/10.1007/s10639-024-12688-x
  8. Ganz, J.B., Flores, M.M. The Effectiveness of Direct Instruction for Teaching Language to Children with Autism Spectrum Disorders: Identifying Materials. J Autism Dev Disord 39, 75–83 (2009). https://doi.org/10.1007/s10803-008-0602-6

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kapsayıcı Eğitim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

23 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

11 Ocak 2026

Kabul Tarihi

12 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 52

Kaynak Göster

APA
Karaman, E. (2026). OSB’lİ ÖĞRENCİLERE TÜRKÇE EŞ ANLAMLI KELİMELERİN ÖĞRETİMİNDE SABİT BEKLEME SÜRELİ ÖĞRETİMİN ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 52, 31-66. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1861284
AMA
1.Karaman E. OSB’lİ ÖĞRENCİLERE TÜRKÇE EŞ ANLAMLI KELİMELERİN ÖĞRETİMİNDE SABİT BEKLEME SÜRELİ ÖĞRETİMİN ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;(52):31-66. doi:10.14520/adyusbd.1861284
Chicago
Karaman, Erkan. 2026. “OSB’lİ ÖĞRENCİLERE TÜRKÇE EŞ ANLAMLI KELİMELERİN ÖĞRETİMİNDE SABİT BEKLEME SÜRELİ ÖĞRETİMİN ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 52: 31-66. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1861284.
EndNote
Karaman E (01 Nisan 2026) OSB’lİ ÖĞRENCİLERE TÜRKÇE EŞ ANLAMLI KELİMELERİN ÖĞRETİMİNDE SABİT BEKLEME SÜRELİ ÖĞRETİMİN ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 52 31–66.
IEEE
[1]E. Karaman, “OSB’lİ ÖĞRENCİLERE TÜRKÇE EŞ ANLAMLI KELİMELERİN ÖĞRETİMİNDE SABİT BEKLEME SÜRELİ ÖĞRETİMİN ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ”, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 52, ss. 31–66, Nis. 2026, doi: 10.14520/adyusbd.1861284.
ISNAD
Karaman, Erkan. “OSB’lİ ÖĞRENCİLERE TÜRKÇE EŞ ANLAMLI KELİMELERİN ÖĞRETİMİNDE SABİT BEKLEME SÜRELİ ÖĞRETİMİN ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 52 (01 Nisan 2026): 31-66. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1861284.
JAMA
1.Karaman E. OSB’lİ ÖĞRENCİLERE TÜRKÇE EŞ ANLAMLI KELİMELERİN ÖĞRETİMİNDE SABİT BEKLEME SÜRELİ ÖĞRETİMİN ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;:31–66.
MLA
Karaman, Erkan. “OSB’lİ ÖĞRENCİLERE TÜRKÇE EŞ ANLAMLI KELİMELERİN ÖĞRETİMİNDE SABİT BEKLEME SÜRELİ ÖĞRETİMİN ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 52, Nisan 2026, ss. 31-66, doi:10.14520/adyusbd.1861284.
Vancouver
1.Erkan Karaman. OSB’lİ ÖĞRENCİLERE TÜRKÇE EŞ ANLAMLI KELİMELERİN ÖĞRETİMİNDE SABİT BEKLEME SÜRELİ ÖĞRETİMİN ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Nisan 2026;(52):31-66. doi:10.14520/adyusbd.1861284