Kelime Başında Y Foneminin Düşmesi: Kâbûs-Nâme ve Türkiye Türkçesi Ağızları Örneği
Öz
Ses, dili oluşturan en küçük yapı taşıdır. Sesler bir araya gelerek heceleri ve heceler de birleşerek kelimeleri oluşturur. Seslerdeki değişmeler, düşmeler ya da türemeler kelimenin başında, ortasında ya da sonunda gerçekleşebilir. Bu durum kelimelerin farklı söylenmesine ve zamanla da farklı yazılmasına neden olabilir.
Türkçe, ses değişme, düşme ve türemelerinin gerçekleştiği dillerden biridir. Çünkü Türkçe, kökü çok eski tarihlere dayanan geçmişi boyunca geniş coğrafyalara yayılmış ender dillerden biridir. Bu yayılım ve dilin doğasında bulunan canlı bir varlık olma vasfı, Türkçenin dil özelliklerinin farklılaşmasında temel teşkil etmiştir.
y foneminin kelime başında düşmesi hadisesi Eski Türkçeden bugüne Türkçede karşılaşılan önemli ses hadiselerinden biridir. Bu çalışmada, Türkiye Türkçesi ağızlarının dil yapısı bakımından temel dayanağı kabul edilen Eski Anadolu Türkçesi dönemi eserlerinden Kâbûs-nâme’deki kelime başındaki y foneminin düşmesi hadisesi incelenerek, bu hadisenin Türkiye Türkçesi ağızlarındaki yansımaları tespit edilecektir. Ayrıca, y foneminin düştüğü kelimeler Türkiye Türkçesi ağız gruplarında incelenecek ve bu kelimelerin tarihî Türk lehçelerindeki kullanımları üzerinde durulacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abaz, A. (2004). Çorum-İskilip ve Yöresi Ağızları. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri.
- Acar, E. (2008). Kastamonu Merkez İlçe ve Köyleri Ağzı. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.
- Acer, F. (2003). Yerköy ve Yöresi Ağızları. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri.
- Akar, A. (2013). Muğla ve yöresi ağızları. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Akca, H. (2012). Ankara ili ağızları. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü
- Aksoy , Ö. A., Dilçin, C., Vardarlı, E. ve Cankoçak, G. A. (2009). Derleme sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Aksoy, Ö. A. ve Dilçin, D. (2009). Tarama sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Akyol, S. (2006). Manisa Merkez Kuzeybatı Köylerinin Ağız Özellikleri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Manisa.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
14 Kasım 2018
Kabul Tarihi
22 Aralık 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Sayı: 30
Cited By
Türkiye Türkçesi Ağızlarında #ç- Sesi Üzerine Bir Değerlendirme
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.33437/ksusbd.1246193Adıyaman İli ve Yöresi Ağızlarında Fiil Kiplerinin Kullanımı
Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.14520/adyusbd.567203Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarında Çokluk Kavramı-Anlamsal Çokluk
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.33437/ksusbd.629470Anadolu Ağızları Üzerine Yapılan Çalışmaları Değerlendirme Denemesi II (2013-2023)
Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1376774Türkçede Az- / Yaz- Fiili ve Türevleri
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.33437/ksusbd.1329883