“Sıradan Hayatlar”ın Psikanalitik Tahlili
Öz
Jale Sancak’ın “Sıradan Hayatlar” adlı hikâyesi iç içe geçmiş iki hikâyeden oluşan çok katmanlı bir yapıya sahiptir. Ana çerçeve, yaşadıklarından yola çıkarak hikâyesini kurgulayan Güner’i anlatır. Birinci iç hikâye Güner’in yazma sürecini, ikinci iç hikâye ise Güner’in yarattığı Ömer ve Aslı’nın yaşadıklarını anlatır. Hikâye, çoklu anlatım, bilinçakışı, üstkurmaca, iç konuşma, geriye dönüş, imgesel anlatım ve metinlerarasılık gibi tekniklerle kurgulanmıştır. Olay örgüsü içerisinde serbest çağrışım, aktarım, yansıtma gibi psikanalitik tekniklerin kullanılabilirliği açısından uygun haller bulunmaktadır. Aslı, çocukken kendisini tacize uğratan babasını öldürmeyi planlayan nevrotik bir kişiliktir. Güner’in üstkurmacayla yazdığı iç öykünün aslında kendi yaşadıklarının bir yansıması olduğu, bilinçaltındaki travmaların zaman zaman bilinç düzeyine çıkarak hikâye kişilerine yansımasıyla anlaşılır. Bu çalışmada, hikâyede kullanılan tekniklerin olay örgüsü, kişiler ve mekân bağlamındaki çağrışımlarından hareketle, Güner ve Aslı’nın psikanalitik tahlilleri yapılacaktır. Bu yöntem, Freud’un öğretisi esas alınarak “metin merkezli” okunan hikâyedeki kahramanlara uygulanacaktır. Güner’in bu hikâyeyi yazmasındaki temel etkenin katarsis (arınma) olduğunun kanıtlanmasına çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aktulum, K. (2013). Folklor ve Metinlerarasılık. Konya: Çizgi Kitabevi.Aydın, M. (2008). “Postmodernizm ve Eleştirisi”. Hece Dergisi (Modernizmden Postmodernizme Özel Sayısı), 138 (12). Brecht, B. (2011). Epik Tiyatro. Çev., Kâmuran Şipal. İstanbul: Agora Kitaplığı.Çaldak, M. (2013). Hasan Ali Toptaş Romanlarının Psikanalitik Çözümlenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya.Çetişli, İ. (2009). Batı Edebiyatında Edebi Akımlar. Ankara: Akçağ Yayınları. Eagleton, T. (2004). Edebiyat Kuramı (giriş). Çev.,Taner Birkan. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.Ecevit, Y. (2012). Türk Romanında Postmodernist Açılımlar. İstanbul: İletişim Yayınları.Ekiz, T. (2007). “Alımlama Estetiği mi Metinlerarasılık mı?”. Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Dergisi, 47(2) , 119-127.Emre, İ. (2006). Edebiyat ve Psikoloji. Ankara: Anı Yayınları.Freud, S. (1999). Psikopatoloji. Çev., Hakan Atalay. İstanbul: Payel Yayınları.Freud, S. (2010). Psikanaliz Üzerine. Çev., Avni Öneş. İstanbul: Say Yayınları.Hançerlioğlu, O. (2016). Felsefe sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitabevi.Kıran, A. & Kıran, Z. (2003). Yazınsal Okuma Süreçleri. İstanbul: Seçkin Yayınları.Korkmaz, F. (2017). “Metinlerarası İlişkilerin Klasik Retorikteki Kökeni Üzerine Bir Araştırma”. Hikmet: Akademik Edebiyat Dergisi (Gelenek ve postmodernizm özel sayısı), 3, 71-88.Moran, B. (1988). Edebiyat Kuramları ve Eleştiri. İstanbul: Cem Yayınevi.Nutku, Ö. (2016). “Brecht’in Kişiliği Üzerine”. Aydınlık, 12, 1-3.Parla, J. (2018). Don Kişot’tan Bugüne Roman. İstanbul: İletişim Yayınları.Reich, W. (2018). Dinle, Küçük Adam. İstanbul: Cem Yayınevi.saitfaikmuzesi.org/sait-faik-abasiyanik-hakkında-dusunceler-02.03.2019.Sancak, J. (2016). Belki Yarın. İstanbul: Hep Kitap Yayınları.Shakespeare, W. (2010). Julius Caesar. İstanbul: Oda Yayınları. Stevick, P. (2017). Roman Teorisi. Çev., Sevim Kantarcıoğlu. İstanbul: Akçağ Yayınları.Sunat, H. (2000). “Freud, Psikanaliz, Yaratma Süreçleri”. Milliyet Sanat, 479, 5.Yavuz, H. (2012). Okuma Biçimleri. İstanbul: Timaş Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Özlem Kale
*
0000-0002-9491-1029
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
28 Nisan 2020
Gönderilme Tarihi
15 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
21 Mart 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Sayı: 34