TÜRK KREDİ SİGORTASI SEKTÖRÜ HASAR-PRİM GELİŞİMİ VE EKONOMİK BÜYÜME İLE İLİŞKİSİ

Öz

Ticari alacaklara güvence veren sigorta türü olan kredi sigortasının ticaret ve iktisadi büyümeye olan katkısı uluslararası ve ulusal yazında güncelliğini koruyan bir alandır. Bu çalışmada, Türkiye’de 2001-2018 döneminde kredi sigortasının prim geliri ve hasar ödemelerinin gelişimi ve ekonomik büyüme göstergeleri ile ilişkileri korelasyon analizi ile incelenmiştir. Ekonomik büyümeyi; milli gelir ve ihracat büyüme oranları ile çek, senet ve banka kredisi şeklindeki borçların geri ödenmeme düzeyi temsil etmiştir. İncelenen dönemde küresel sektörel gelişmelere paralel olarak, Türkiye resmi ve özel kredi sigortası piyasasında prim gelirleri azalmış ve hasar ödemeleri artmıştır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre; analiz döneminde milli gelir ve ihracat artışı, kredi sigortası prim geliri büyümesi ile pozitif ve kredi sigortası hasar/prim oranı ile negatif ilişkilidir. Ayrıca prim gelirleri değişimi ile geri ödenmeme oranları negatif korelasyona sahiptir. Bu sonuçlar, kredi sigortası prim gelirlerinin artışının ve hasar oranları azalışının ekonomik genişleme dönemleri ile bağlantılı olduğuna işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kredi Sigortası Pazarı
• Ticari Kredi Sigortası
• Hasar/Prim Oranı
• Korelasyon Analizi

TURKISH CREDIT INSURANCE SECTOR CLAIM-PREMIUM DEVELOPMENT AND ITS CORRELATION WITH ECONOMIC GROWTH

Öz

The contribution of credit insurance, which is the type of insurance that guarantees commercial receivables, to trade and economic growth, is an area that remains current in international and national literature. In this study, the development of credit insurance premium income and claim payments and their relationships with the economic growth indicators are investigated with correlation analysis over the period of the 2001-2018 in Turkey. National income and export growth rates and the non-repayment level of debts in the form of checks, bills and bank loans represent economic growth. In the analysis period, as consistent with the global sectoral developments, premium income decreased and claim payments increased in the Turkey's official and private credit insurance market. According to the results of the correlation analysis, growth in national income and export correlate positively with the premium growth but negatively with claim/premium ratio. Furthermore, changes in premiums have negative correlations with non-repayment rates. These results signal that increase of premium incomes and decrease of claim payments of credit insurance policies have connections with economic expansion periods.

Anahtar Kelimeler

• Credit Insurance Market
• Trade Credit Insurance
• Claim/Premium Ratio
• Correlation Analysis

Kaynakça

1. Abgaryan, V. & Rosenthal, S. (2017). Supporting Exports: Challenges and Opportunities for Credit Insurance in Armenia. Global Policy, 8(3), 397-401.
2. Auboin, M. & Engemann, M. (2017). Testing the Trade Credit and Trade Link: Evidence From Data on Export Credit Insurance. Review of World Economics, 150 (4), 715-743.
3. Aksoy, Ö.C. (2016). Türkiye’de Çek Takası ve Çek Takası Verileri Işığında Çek Kullanımının İncelenmesi. Uzmanlık Yeterlilik Tezi, TCMB Ödeme Sistemleri Genel Müdürlüğü, Haziran, Ankara.
4. Atradius (2019). Ödeme Davranışları Barometresi. Eylül 2019. Amsterdam, Atradius N.V. , https://atradius.com.tr/reports/publicationspayment-practices-barometer-turkey-2019.html. Erişim Tarihi: 5 Mart 2020
5. Badinger, H. & Url, T. (2013). Export Credit Guarantees and Export Performance: Evidence from Austrian Firm-level Data. The World Economy, 36(9), 1115-1130.
6. Blackmon, P. (2016). OECD Export Credit Agencies: Supplementing Short-Term Export Credit Insurance during the 2008 Financial Crisis. International Trade Journal, 30(4), 295–318.
7. Brunner, H.P. (2015). Testing the Link between Accessible Export Finance and Insurance, and Regional Trade Growth in Africa and Asia: A Role for Regional Export Credit and Investment Guarantee Agency (ECIGA). Asian Development Bank Economics Working Paper Series, No. 433.
8. Coughlin, C. & Cartwright, P. (1987). An Examination of State Foreign Export Promotion and Manufacturing Exports [Abstract]. Journal of Regional Science, 27(3), 439-449.

9. Çetiner, M. & Eke, S. (2018). İhracat Artışının ve Ekonomik Büyümenin Sağlanmasına Yönelik Olarak İhracatta Tedarikçi Kredi Riskinin Sigortalanması. Journal of Economics Finance and Accounting, 5 (4), 359-372. DOI: 10.17261/Pressacademia.2018.1003
10. Çetiner, M., Eke, S., & Kutlu Gündoğdu, F. (2018), Kredili Satışlarda Kredi Riskinin Transferi Kredi Sigortasının Ekonomik Büyümeye Etkisinin İrdelenmesi Türkiye Örneği. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (FESA), 3(4), 776-792. DOI: 10.29106/fesa.488310
11. Çetiner, M., Eke, S., & Peker, A.E. (2019). İhracat Kredi Sigortası, İhracat Artışı ve İktisadi Büyümeye Etkisi: Türkiye Örneği. Journal of Life Economics, 6 (4), 379-400. DOI: 10.15637/jlecon.6.023
12. Çırak, S. (2018). Türk Eximbank Uygulamalarında Risk Yönetimi. T.C. İstanbul Üniversitesi Dış Ticaret Enstitüsü Tartışma Metinleri. WPS NO/183/2018-05, 1-14.
13. Egger, P. & Url, T. (2006). Public Export Credit Guarantees and Foreign Trade Structure: Evidence from Austria. The World Economy, 29(4), 399-418.
14. Eke, S. (2013). Ticari Alacak Riskleri Yönetiminde Kredi Sigortaları ve Ekonomik Büyümeye Etkisinin İncelenmesi, Nedensellik Analizi. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 5(9), 113-137.
15. Felbermayr, G. J. & Yalcin, E. (2013). Export Credit Guarantees and Export Performance: An Empirical Analysis for Germany. The World Economy, 36(8), 967-999.
16. Greene, M. R. (1965). Export Credit Insurance--Its Role in Expanding World Trade. Journal of Risk & Insurance, 32(2), 177–192.
17. Hayakawa, K., Lee, H.H. & Park, D. (2014). Do Export Promotion Agencies İncrease Exports? The Developing Economies, 52(3), 241-261.
18. ICC (2017). 2017 Rethinking Trade & Finance. Paris, International Chamber of Commerce.,https://iccwbo.org/content/uploads/sites/3/2017/06/2017-rethinking-trade-finance.pdf; Erişim Tarihi: 3 Mart 2020.
19. Kong, J., Zhou, Y., Lai, H., Zhang, F., & Zhou, Z. (2016). Analysis of Credit Sale Risk of Emerging Market Product. Procedia Computer Science, 91, 362-371.
20. Köksal, C. (2018). Export Credit Insurances in Developing Countries: The Case of Turkey and IMT Countries. International Journal of Commerce and Finance. 4(1), 107-120.
21. Köksal, C. & Genç, E. G. (2019). İhracat Kredi Sigortalarının İhracat Değeri Üzerindeki Etkisi: Gelişmiş Ülkeler Üzerine Bir Panel Veri Analizi. Maliye ve Finans Yazıları, (111), 155-170.
22. Li, Y., Zhen, X., & Cai, X. (2016). Trade Credit Insurance, Capital Constraint and The Behaviour of Manufacturers and Banks. Annals of Operations Research, 240(2), 395-414.
23. Lorié, J. (2019). Public Credit İnsurance Benefits International Trade- But How Much? Journal of Risk Management in Financial Institutions, 12(3), 232–240.
24. Moser, C., Nestmann, T., & Wedow, M. (2008). Political Risk and Export Promotion: Evidence from Germany. The World Economy, 31(6), 781-803.
25. Polat, A. & Yeşilyaprak, M. (2017). Export Credit Insurance and Export Performance: An Empirical Gravity Analysis for Turkey. International Journal of Economics and Finance, 9(8), 12-24.
26. Rienstra-Munnicha, P. & Turvey, C. (2013). An Analysis of Welfare Effects of Export Credit Insurance and Guarantees on The Exporting and Importing Countries. International Journal of Business and Economics Perspectives, 8 (2), 1-21. TSB (2002). 2002 Faaliyet Raporu. İstanbul, Türkiye Sigorta Birliği.
27. https://www.tsb.org.tr/Document/Yayinlar/2002%20Y%C4%B1l%C4%B1%20Faaliyet%20Raporu.pdf; Erişim Tarihi: 16.12.2019 TSB (2017). 2017 Sektör Raporu. İstanbul, Türkiye Sigorta Birliği.
28. https://www.tsb.org.tr/Document/Yayinlar/2017%20Y%C4%B1l%C4%B1%20Sekt%C3%B6r%20Raporu%20T%C3%BCrk%C3%A7e.pdf, Erişim Tarihi: 5 Mart 2020.
29. TSB (2018). 2018 Sektör Raporu. İstanbul, Türkiye Sigorta Birliği. https://www.tsb.org.tr/Document/Yayinlar/2018%20Y%C4%B1l%C4%B1%20Sekt%C3%B6r%20Raporu%20T%C3%BCrk%C3%A7e.pdf, Erişim Tarihi: 5 Mart 2020.
30. Van der Veer, K. J. M. (2015). The Private Export Credit Insurance Effect on Trade. Journal of Risk and Insurance, 82(3), 601-624.
31. Van der Veer, K. J. M. (2019). Loss Shocks in Export Credit Insurance Markets: Evidence From a Global Insurance Group. Journal of Risk & Insurance, 86(1), 73–102. https://doi.org/10.1111/jori.12197
32. Van den Berg, M., Van Beveren, I., Lemmers, O., Span, T. & Walker, A.N. (2019). Public Export Credit Insurance in the Netherlands: An Input-Output Approach. The World Economy, 42(9), 2774-2789.
33. İnternet Kaynakları https://www.eximbank.gov.tr https://www.tsb.org.tr https://atradius.com.tr https://iccwbo.org https://www.icisa.org/icisa http://www.tuik.gov.tr www.riskmerkezi.org.tr www.bddk.org.tr https://www.icisa.org/industries/#trade-credit-insurance-statistics-tab; Erişim Tarihi: 5 Mart 2020