ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN PERSPEKTİFİNDEN SANAL KAYTARMA KAVRAMI

Öz

Araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin sanal kaytarma kavramını nasıl kavramsallaştırdıklarını ve algıladıklarını metaforlar aracılığı ile belirlemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomonolojik desen, çalışma grubunun seçilmesinde ise kolay örnekleme (easily accessible) tekniği kullanılmıştır. Araştırmada 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Muş Alparslan Üniversitesinde öğrenim gören toplam 372 öğrenci yer almıştır. Üniversite öğrencilerine metafor cümlesi online olarak gönderilmiştir. Verilerin analizinde “içerik analizi” tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, üniversite öğrencilerinin ürettiği metaforlar ile oluşturulan temalar frekans bakımından; “zarar veren bir şey olarak sanal kaytarma”, “kaçış yolu olarak sanal kaytarma”, “bağımlılık yaratan şey olarak sanal kaytarma”, “eğlenceli ve rahatlatıcı bir şey olarak sanal kaytarma”, “yarar sağlayan bir şey olarak sanal kaytarma”, “faydasız bir şey olarak sanal kaytarma” ve “dikkatli yapılması gereken bir şey olarak sanal kaytarma” olmak üzere 7 tema altında toplandığı tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre üniversite öğrencilerinin sanal kaytarmaya ilişkin algılarının genel olarak olumsuz, zararlarına yönelik farkındalıklarının yüksek olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sanal kaytarma
• metafor
• üniversite öğrencileri.

UNIVERSITY STUDENTS 'PERSPECTIVE TO THE CYBERLOAFING CONCEPT

Öz

The aim of the study is to determine how university students conceptualize and perceive the concept of cyberloafing through metaphors. In the study, phenomenological pattern, one of the qualitative research methods, was used, and the easily accessible technique was used in the selection of the study group. 372 students studying at Muş Alparslan University in the 2020-2021 academic year were included in the research. The metaphor sentence was sent online to university students. The "content analysis" technique was used to analyze the data. In the study, the themes created by the metaphors produced by the university students in terms of frequency; "cyberloafing as a harmful thing", "cyberloafing as an escape route", "cyberloafing as an addictive thing", "cyberloafing as a fun and relaxing thing", "cyberloafing as useful thing", "cyberloafing as something useless", "cyberloafing as something to be done with caution"; It has been determined that it is grouped under 7 themes.

Anahtar Kelimeler

• Cyberloafing
• metaphor
• university students

Kaynakça

1. Akbulut, Y., Dursun, Ö. Ö., Dönmez, O., & Şahin, Y. L. (2016). In search of a measure to investigate cyberloafing in educational settings. Computers in Human Behavior, 55, 616-625.
2. Al Lily, A. E., Ismail, A. F., Abunasser, F. M., & Alqahtani, R. H. A. (2020). Distance education as a response to pandemics: Coronavirus and Arab culture. Technology in Society, 63, 101317.
3. Arabacı, İ. B. (2017). Investigation faculty of education students' cyberloafing behaviors in terms of various variables. Turkish Online Journal of Educational Technology-TOJET, 16(1), 72-82.
4. Askew, K., Buckner, J. E., Taing, M. U., Ilie, A., Bauer, J. A., & Coovert, M. D. (2014). Explaining cyberloafing: The role of the theory of planned behavior. Computers in Human Behavior, 36, 510-519.
5. Aydemir, S., Korkmaz, O., & Erdoğan, E. (2016). İş yaşamında sanal kaytarma: Kamu ve özel hastane çalışanları üzerinde bir araştırma. Sosyal Bilimler Metinleri, 48-52.
6. Bağrıaçık Yılmaz, A. (2017). Lisansüstü öğrencilerinin siber aylaklık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Karma bir çalışma. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 113–134.
7. Balcı, A. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
8. Blanchard, A. L., & Henle, C. A. (2008). Correlates of Different Forms of Cyberloafing: The role of norms and external locus of control. Computers in Human Behavior, 24(3): 1067-1084.

9. Bletzer, K. V. (2015). Visualizing the qualitative: Making sense of written comments from an evaluative satisfaction survey. Journal of Educational Evaluation for Health Professions. 12, 12.
10. Brubaker, A. T. (2006). Faculty perceptions of the impact of student laptop use in a wireless Internet environment on the classroom learning environment and teaching information and library science. Unpublished master thesis, University of North Carolina, Chapel Hill.
11. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
12. Candan, H., & İnce, M. (2016). Siber kaytarma ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin incelenmesine yönelik emniyet çalışanları üzerine bir araştırma. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(1), 229-235.
13. Coskun, T. K., & Gökçearslan, S. (2019). Examination of Cyberloafing Studies in Education: A Content Analysis. World Journal on Educational Technology: Current Issues, 11(1), 94-103.
14. Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni nitel nicel ve karma yöntem yaklaşımları. (S. B. Demir, Çev. Ed.). 3. Baskı, Ankara: Eğiten Kitap.
15. Çelikten, M. (2006). Kültür ve öğretmen metaforları. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 269-283.
16. Çepni, S. (2007). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş. Trabzon: Celepler Matbaacılık.
17. Çınar, O. ve Cinisli, Z. (2018). Beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümü öğrencilerinin siber aylaklık davranışları. Beden Eğitimi ve Spor Araştırmaları Dergisi, 10(1), 39-48.
18. Çınar, O., & Karcıoğlu, F. (2015). The relationship between cyber loafing and organizational citizenship behavior: A survey study in Erzurum/Turkey. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 207, 444-453.
19. Çok, R., & Kutlu, M. (2018). Üniversite öğrencilerin ders esnasında ders dışı internet kullanım davranışları ile akademik güdülenme düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, 4(1), 1-21.
20. Demir, A. G. Y., Rehberlik, F. Ü. E. F., & Kutlu, M. (2017). İnternet bağımlılığı, akademik erteleme ve akademik başarı arasındaki ilişkiler. The Journal of Academic Social Science Studies, 61, 91-105.
21. Demirbilek, N. (2020). Üniversite son sınıf öğrencilerinin perspektifinden akademisyen kavramı. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(Eğitim Bilimleri Özel sayısı), 1-1.
22. Demirbilek, N., & Korkmaz, C. (2021). Study concept as a metaphor from the lenses of university students. African Educational Research Journal, 9(1), 227-236. Doi: 10.30918/AERJ.91.21.028
23. Duman, S. (2016). Ergenlerin problemli internet kullanımı ile akademik başarı ve ertelemeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
24. Ergün, E., & Altun, A. (2012). Öğrenci gözüyle siber aylaklık ve nedenleri. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama Dergisi, 2(1), 36-53.
25. Fındıklı, M. A. (2016). Relationship between cyberloafing and work performance: Comparison of health and textile industry workers. International Journal of Social Inquiry, 9 (1), 33-62.
26. Fraenkel, A., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education. (8. edition). New York: Mc. Graw Hill.
27. Gezgin, D. M., Arslantaş, T. K., & Şumuer, E. (2018). Meslek lisesi öğrencilerinin siber aylaklık düzeyinin farklı değişkenlere göre incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 19(2), 408-424.
28. Gülnar, M., & Ünsal, H. (2020). Üniversite öğrencilerinin akıllı telefon siber aylaklık durumları hakkında bir çalışma. Uluslararası Bilim ve Eğitim Dergisi, 3(2), 92-100.
29. Günay, M. (2017). Sanal kaytarma (cyberloafing). 21. Yüzyılda örgütsel davranış (pp.257-277). Ankara: Beta Yayınları.
30. İnce, M., & Gül, H. (2011). The relation of cyber slacking behaviors with various organizational outputs: Example of Karamanoğlu Mehmetbey University. European Journal of Scientific Research, 52(4), 507-527.
31. İşgüzar, S., & Ayden, C. (2017). Siber aylaklık üzerine değerlendirmeler: Toplu Bir Bakış. Conference: 4th International Regional Development Conference (IRDC’2017), 21-23 September 2017, Tunceli/TURKEY
32. Jensen, F. N. (2006). Metaphors as a bridge to understanding educational and social contexts. International Journal of Qualitative Methods, 5(1), 1-17.
33. Kalaycı, E. (2010). Üniversite öğrencilerinin sanal kaytarma davranışları ile öz düzenleme stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
34. Kanten, P. (2014). İşyeri nezaketsizliğinin sosyal kaytarma davranışı ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde duygusal tükenmenin aracılık rolü. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 11-26.
35. Kaplan, M., & Öğüt, A. (2012). Algılanan örgütsel adalet ile sanal kaytarma arasındaki ilişkinin analizi: Hastane çalışanları örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 13(1), 1-13.
36. Kaplan, M., & Çetinkaya, A. Ş. (2014). Sanal kaytarma ve demografik özellikler açısından farklılıklar: otel işletmelerinde bir araştırma. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(1), 26-34.
37. Keklik, B., Kılıç, R., Yıldız, H., & Yıldız, B. (2015). Sanal kaytarma davranışlarının örgütsel öğrenme kapasitesi üzerindeki etkisinin incelenmesi. Business and Economics Research Journal, 6(3), 129-144.
38. Keser, H., Kavuk, M., & Numanoglu, G. 2016. The relationship between Cyber-Loafing and internet addiction. Cypriot Journal of Educational Sciences, 11, 1 (Mar. 2016), 37–42.
39. Kılcan, B. (2017). Metafor ve eğitimde metaforik çalışmalar için bir uygulama rehberi. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
40. Kibona, L., & Mgaya, G. (2015). Smartphones’ effects on academic performance of higher learning students. Journal of Multidisciplinary Engineering Science and Technology (JMEST), 2(4), 777-784.
41. King, B. J. (2007). Employee use of the Internet and acceptable use policies in the academic workplace: Controlling abuse while creating culture. Unpublished master thesis, East Tennessee State University
42. Korkmaz, N. (2017). Lise öğrencilerinin internet kullanımının başarı, yalnızlık ve depresyon düzeyleri ile ilişkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
43. Köse, S., Oral, L., & Türesin, H. (2012). İş yaşamında sosyal kolaylaştırma kavramı ve sanal kaytarma ile ilişkisi: araştırma görevlileri üzerinde bir araştırma. Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, 4(1), 287-295.
44. Kurt, M. (2011). Siber aylaklık davranışlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Fırat University 5th International Computer & Instructional Technologies Symposium, September 22-24, Elâzığ.
45. Lakoff, G., & Johnson, M. (2015). Metaforlar: Hayat, anlam ve dil. (G. H. Demir, Çev.). İstanbul: İthaki.
46. Lim, V. G. K. (2002). The IT way of loafing on the job: cyberloafing, neutralizing and organizational justice. Journal of Organizational Behavior, 23, 675–694.
47. Lim, V. K., & Chen, D. J. (2012). Cyberloafing at the workplace: gain or drain on work? Behavior & Information Technology, 31(4), 343-353.
48. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded source book. Sage Publication.
49. Örücü, E. ve Yıldız, H. (2014). İşyerinde kişisel internet ve teknoloji kullanımı: Sanal kaytarma. Ege Akademik Bakış Dergisi, 14(1), 99-114.
50. Özdemir, B., & Taşçı, D. (2016). Sanal kaytarma türü sapkın davranışın örgütsel yapı ile olan ilişkisi bir kamu kuruluşu örneği. Örgütsel Davranış Araştırmaları Dergisi, 1(2), 1-14.
51. Özdoğan, A., & Berkant, H. (2020). Covıd-19 pandemi dönemindeki uzaktan eğitime ilişkin paydaş görüşlerinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(1),13-43.
52. Özkalp, E., Aydın, U., & Tekeli, S. (2012). Sapkın örgütsel davranışlar ve çalışma yaşamında yeni bir olgu: Sanal kaytarma (cyberloafing) ve iş ilişkilerine etkileri. Çimento işveren Dergisi, 26(2), 18-33.
53. Patton, M. Q. (2014). Qualitative research and evaluation methods: Integrating theory and practice. Sage Publications. Saban, A. (2008). Okula ilişkin metaforlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 14(3), 459-496.
54. Schram, Thomas H. (2003). Conceptualizing qualitative inquiry. Upper Saddle River, NJ: Merrill Prentice Hail.
55. Seçkin, Z., & Kerse, G. (2017). Üniversite öğrencilerinin sanal kaytarma davranışları ve bu davranışların çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Ampirik bir araştırma. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9 (1), 89-110.
56. Şenel, S, Günaydın, S, Sarıtaş, M., & Çiğdem, H. (2019). Üniversite öğrencilerinin siber aylaklık seviyelerini yordayan faktörler. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(1), 95-105.
57. Ünal, Ö. F., & Tekdemir, S. (2015). Sanal kaytarma: Bir kamu kurumunda ampirik bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(2), 95-118.
58. Varol, F., & Yıldırım, E. (2018). An examination of cyberloafing behaviors in classrooms from students’ perspectives. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry (TOJQI), 9(1), 26-46.
59. Vitak, J., Crouse, J., & La Rose, R. (2011). Personal internet use at work: Understanding cyberslacking. Computers in Human Behavior, 27, 1751-1759.
60. Weatherbee, T. G. (2010). Counterproductive use of technology at work: Information and communications technologies and cyberdeviancy. Human Resource Management Review, 20, 35-44.
61. Yağcı, M., & Yüceler, A. (2016), Kavramsal boyutlarıyla sanal kaytarma. International Journal of Social Sciences and Education Research, 2(2)
62. Yaşar, S. (2013). Üniversite öğrencilerinin denetim odağı ve bilgisayar laboratuvarına yönelik tutumlarının siber aylaklık davranışlarına etkisi (The effects of students locus of control and attitudes towards computer laboratory on their cyberloafing behavior). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
63. Yıldırım, A., & Şimşek H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. 10. Baskı, Ankara: Seçkin Yayınevi.
64. Yılmaz, F. G. K., Yılmaz, R., Öztürk, H. T., Sezer, B., & Karademir, T. (2015). Cyberloafing as a barrier to the successful integration of information and communication technologies into teaching and learning environments. Computers in Human Behavior, 45, 290-298.