Etik Liderliğin Örgütler Açısından Önemi ve Sonuçları: Sistematik Bir Derleme

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 2, 1 - 12, 11.12.2025

Taha Sıtkı Çalışır

Öz

Bu sistematik derleme çalışması, etik liderliğin örgütsel düzeydeki etkilerini çok boyutlu bir çerçevede değerlendirmeyi amaçlamaktadır. 2003–2025 yılları arasında yayımlanan 11 ulusal ve uluslararası akademik çalışmanın incelenmesiyle, etik liderliğin çalışan bağlılığı, iş tatmini, güven, psikolojik güçlenme, adalet algısı, örgütsel öğrenme, performans ve sürdürülebilirlik gibi değişkenler üzerindeki etkileri tematik olarak analiz edilmiştir. Bulgular, etik liderliğin yalnızca çalışan davranışlarını değil, aynı zamanda örgütsel kültürü, bilgi paylaşım süreçlerini ve dış paydaş ilişkilerini de doğrudan etkilediğini ortaya koymaktadır. Etik liderliğin bu çok yönlü etkileri, sosyal öğrenme kuramı, sosyal değişim kuramı, örgütsel adalet teorisi, paydaş teorisi ve bilgi temelli örgüt teorisi gibi kuramsal çerçevelerle ilişkilendirilmiştir. Bu sayede etik liderliğin yalnızca normatif bir yaklaşım değil, aynı zamanda stratejik bir liderlik biçimi olduğu vurgulanmaktadır. Bu çalışma, etik liderliğe dair bulguları sistematik bir yapıda bir araya getirerek, hem akademik yazına katkı sunmakta hem de uygulayıcılar için kurumsal düzeyde yön gösterici sonuçlar ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik liderlik , örgütsel bağlılık , iş tatmini , örgütsel adalet , psikolojik güçlenme

Kaynakça

• Al Mansoori, M. S., Jabeen, F., Piccardi, P., ve Pezone, A. (2025). Unraveling knowledge sharing behavior under ethical leadership: the mediating role of knowledge-centered culture and intrinsic motivation. Journal of Knowledge Management.
• Arslantaş C., Dursun M. (2008). Etik liderlik davranışının yöneticiye duyulan güven ve psikolojik güçlendirme üzerindeki etkisi. Acarindex Sosyal Bilimler Dergisi. https://www.ajindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423869594.pdf
• Bahar, B. (2019). Etik liderliğin çalışanlar ve örgütler açısından sonuçları: Kavramsal bir inceleme. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 129–138. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/708094
• Bandura, A. (1977). Social learning theory. Englewood Cliffs: Prentice Hall.
• Bhatti, W. A., Akram, U., Bhatti, M. A., Rasool, H., ve Su, X. (2020). Impact of ethical leadership on employees’ knowledge sharing: An organizational justice perspective. Journal of Knowledge Management, 24(7), 1281–1303. https://doi.org/10.1108/JKM-03-2020-0222
• Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. New York: Wiley.
• Brown, M. E., Trevino, L. K., ve Harrison, D. A. (2005). Ethical leadership: A social learning perspective for construct development and testing. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 97(2), 117–134. https://doi.org/10.1016/j.obhdp.2005.03.002
• Brown, M. E., ve Trevino, L. K. (2006). Ethical leadership: A review and future directions. The Leadership Quarterly, 17(6), 595–616. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2006.10.004
• Erkutlu H.V. (2015). Pozitif örgütsel davranış, Akademisyen Kitabevi
• Greenberg, J. (1987). A taxonomy of organizational justice theories. Academy of Management Review, 12(1), 9–22.
• Guo, K. (2022). The relationship between ethical leadership and employee satisfaction. Psychology Research and Behavior Management, 15, 1129–1138. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9158423/
• Kalfaoğlu, S., Attar M., ve Tekin E. (2021). Etik liderliğin örgüt kültürüne etkisinde örgütsel adaletin aracılık rolü. İşletme Araştırmaları Dergisi, 13(1), 897–913. https://www.isarder.org/index.php/isarder/article/download/1440/1394/1399
• Khodashenas, B., Güney, S., ve Gürül, B. (2020). Etik liderlik davranışlarının çalışanların örgütsel bağlılıklarına etkisi. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 7(56), 2666–2676. https://jshsr.org/index.php/pub/article/download/1176/1128/2241
• Özdemir, E. (2003). Liderlik ve etik. Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(2), 143–156. https://uludag.edu.tr/dosyalar/iibfdergi/genel-dokuman/2003_2/mak_9.pdf
• Özdemir, H. Ö., ve İpek, C. (2020). Üniversite idari personelinin örgütsel bağlılık algılarının örgütsel kültür algılarından yordanması. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(3), 2823-2845.
• Saeed, B. B., Afsar, B., Hafeez, S., Khan, I., Tahir, M., ve Afridi, M. A. (2022). Ethical leadership, psychological ownership, and knowledge sharing: The moderating role of professional commitment. Leadership & Organization Development Journal, 43(3), 303–319. https://doi.org/10.1108/LODJ-03-2021-0118
• Sun, Y., Zhou, Q., ve Leung, A. S. M. (2024). Ethical leadership and employee knowledge sharing: The roles of self-efficacy, burnout, and coworker trustworthiness. Journal of Business Ethics, Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s10551-024-05601-3
• Tranfield, D., Denyer, D., ve Smart, P. (2003). Towards a methodology for developing evidence-informed management knowledge by means of systematic review. British Journal of Management, 14(3), 207–222. https://doi.org/10.1111/1467-8551.00375
• Ughulu, J. (2024). Ethical leadership in modern organizations: Navigating complexity and promoting integrity. ResearchGate. https://www.researchgate.net/publication/380596735
• Xia, Y., ve Yang, Y. (2020). Ethical leadership and knowledge sharing: The moderating role of prosocial motivation and conscientiousness. Leadership & Organization Development Journal, 41(6), 827–841. https://doi.org/10.1108/LODJ-10-2019-0454
• Zhang Y, Zhou F, Mao J. (2018). Ethical Leadership and Follower Moral Actions: Investigating an Emotional Linkage. Front Psychol. 2018 Oct 4;9:1881. doi: 10.3389/fpsyg.2018.01881.
• Zheng, Y., Epitropaki O., Graham L., ve Caveney N. (2022). Ethical leadership and ethical voice: The mediating role of psychological safety. Journal of Management, 48(2), 342–369. https://doi.org/10.1177/01492063211002611
• Zhu, J., Zhi W., ve Fang Y. (2025). Ethical leadership, organizational learning, and corporate performance. Journal of Business Research, 158, 112543 https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1059056025001297