Sınıf Öğretmenlerinin Okuma-Yazma Öğretiminde Karşılaşıkları Güçlüklerin Hizmetiçi Eğitim Yoluyla Giderilmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin ‘Ses Temelli Cümle Yöntemi’ ile okuma-yazma öğretiminde karşılaştıkları güçlüklerin belirlenmesi ve bu güçlüklerin hizmetiçi eğitim yoluyla giderilmesidir. Çalışma, karma desen araştırmadır. Araştırmada 2 farklı grup ile çalışılmıştır. İlk önce birinci gruptaki Bursa İli İnegöl İlçesinde 2014-2015 eğitim-öğretim yılında 1. sınıf okutan ve bir sonraki eğitim-öğretim yılında 1.sınıf okutacak olan farklı sosyoekonomik düzeydeki 12 merkez ilkokulunda görev yapan 136 öğretmene anket uygulanmış, bu anketlerden 100’ü değerlendirmeye alınmış ve öğretmenlerin okuma-yazma öğretiminde karşılaştıkları güçlükler belirlenmiştir. Daha sonra, 34 öğretmene seminer döneminde hizmetiçi eğitim verilmiştir. Son olarak eğitime katılan 34 sınıf öğretmeninden bir sonraki yıl 1. sınıf düzeyinde derse giren 14 sınıf öğretmenine anket tekrar uygulanmıştır. Böylece aradan geçen sürede hizmetiçi eğitimin etkisinin kalıcılığı belirlenmiştir. Hizmetiçi eğitim sonrasında ise eğitimi alan grubun cevaplarındaki doğruluk oranının arttığı görülmüştür. Anketin tekrar uygulandığı üçüncü grubun cevaplarındaki doğruluk oranlarının azalması, hizmetiçi eğitimde öğrenilenlerin unutulabileceğini ve hizmetiçi eğitimin sürekliliğinin bir gereksinim olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Hizmetiçi Eğitim,İlkokul 1. Sınıf,İlkokuma-Yazma,İlkokuma-Yazma Öğretiminde Karşılaşılan Güçlükler,Ses Temelli Cümle Yöntemi

Solving Difficulties Faced by Classroom Teachers in Teaching Literacy through In-Service Training

Abstract

The purpose of this study is to determine and solve difficulties faced by classroom teachers in teaching literacy with Sound Based Sentence Method through in-service education. The reason of this research using the enrichment and explanatory design, one of the mixed methods is that we must notice both qualitative and quantitative data at the same time. In the research we worked with two different groups. At the first one, in order to learn what teachers faced in the way of teaching literacy we worked with 136 primary teachers who works in 12 different central primary schools in İnegöl/Bursa. At second one we worked with 34 teachers which joined research application. The research data based on the questions we asked to the teachers which is about difficulties and applying methods on literacy teaching. The research results show that classroom teachers need to get, in service training and with the info they learned from that training they can produce activities which makes students better at literacy learning period and last of all shows that with the effects of that activities they can stop the errors in spelling.

Keywords

• In-service training,first grade of primary school,difficulties faced while literacy teaching,Sound Based Sentence Method,Classroom teacher

Kaynakça

1. Aktürk, Y., & Mentiş Taş, A. (2011). İlk Okuma-Yazma Öğretiminde “Ses Temelli Cümle Yöntemi”nin Uygulanmasına İlişkin Öğretmen Görüşleri (Şanlıurfa/Viranşehir örneği). Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 2 (1), 27-37.
2. Akyol, H. (2006). Türkçe İlkokuma Yazma Öğretimi. (5.Baskı) Ankara: Pegem A Yayınları.
3. Aydın, E., Dönmez, M., Günyüz, M., & Yıldırım, Z. (2007). İlköğretim Okuma Yazma Öğreniyorum 1. İstanbul: Erdem Yayınları.
4. Baştuğ, M., & Demirtaş, G. (2016). Her Ses/Harf İçin Özel Uygulamaları İlkokuma ve Yazma Öğretim El Kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
5. Bektaş, A. (2007). Ses Temelli Cümle Yöntemiyle Gerçekleştirilen İlk Okuma Yazma Öğretiminin Değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E ., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2013). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (14.baskı). Ankara: Pegem Akademi.
7. Büyüköztürk, Ş. (2014). Araştırmalarda Yöntem Kavramlar, Sorunlar ve Öneriler. 2237 Proje Yazma Eğitimi Dokümanı. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, 13 Ocak 2014. Proje Yürütücüsü Doç.Dr.Dilek Acer.
8. Çelenk, S. (2002). İlkokuma-Yazma Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlara İlişkin Öğretmen Görüşleri. İlköğretim Online, 1(2), 40-47.

9. Çelenk, S. (2003). İlkokuma-Yazma Programı ve Öğretimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
10. Değirmenci, G., & Karafilik F. (2014). İlköğretim Türkçe 1. Sınıf Okuma Yazma Öğreniyorum 1. Kitap. Ankara: Harf Yayınları.
11. Dewey, J. (2013). Deneyim ve Eğitim (3.Baskı). Ankara: Odtü Yayıncılık.
12. Ergin, İ., Akseki, B., & Deniz, E. (2012). İlköğretim Okullarında Görev Yapan Sınıf Öğretmenlerinin Hizmet İçi Eğitim İhtiyaçları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(42), 55-66.
13. Erhan, G. (2012). İlköğretim 1. Sınıf Türkçe Okuma Yazma Öğreniyorum 1. Kitap. İzmir: Kartopu Yayınları.
14. Erkuş, B., & Babayiğit, Ö. (2016). İlkokuma Yazma Öğretimi Sürecinde Sorunlar ve Çözüm Önerileri. 15. Uluslar arası Sınıf Öğretmenliği Eğitim Sempozyumu 11-14 Mayıs 2016.
15. Gültekin, M., Çubukçu, Z., & Dal, S. (2010). İlköğretim Öğretmenlerinin Eğitim-Öğretimle İlgili Hizmetiçi Eğitim Gereksinimleri. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 131-152.
16. Günel, M., & Tanrıverdi, K. (2014). Dünya’da ve Türkiye’de Hizmetiçi Eğitimler: Kurumsa ve Akademik Hafıza(Kayıpları)mız. Eğitim ve Bilim, 39(175), 73-94.
17. Güneş, F. (2003). Okuma-Yazma Öğretiminde Cümlenin Önemi. Türklük Bilimi Araştırmaları, 13(13), 39-48.
18. Jean, G. (2008). Yazı İnsanlığın Belleği (5. Basım). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
19. Kadıoğlu, H. (2012a). İlköğretim Birinci Sınıf Öğrencilerinin Bitişik Eğik Yazma Becerisi, Hızı ve Tutumlarının İncelenmesi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
20. Kadıoğlu, H. (2012b). Bitişik Eğik Yazıya İlişkin Öğrenci Görüşleri. Akademik Bakış Dergisi, 31, 1-10. Kanlı, U., & Yağbasan, R. (2001). Fizik Öğretmenleri İçin Düzenlenen Hizmetiçi Eğitim Yaz Kursları. G.Ü Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(3), 39-46.
21. Karasolak, K., Tanrıseven, I., & Yavuz Konokman, G. (2013). Öğretmenlerin Hizmetiçi Eğitim Etkinliklerine İlişkin Tutumlarının Belirlenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(3), 997-1010.
22. Kartal, H. (2011). Ses Temelli Cümle Yöntemi'nde Sesi Hissetme ve Tanımaya Yönelik Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu’nda Yer Alan Uygulamaların Değerlendirilmesi. Türkçe Eğitimi ve Öğretimi Araştırmaları Dergisi, 1(2), 26-38.
23. Kartal, H. (2013). Okuma-Yazma Öğretiminde Öğrenci Katılımıyla Hece Oluşturma Etkinlikleri. Araştırma Temelli Etkinlik Dergisi (ATED), 3(1), 34-40.
24. Manguel, A. (2007). Okumanın Tarihi. Çev: Füsun Elioğlu, 4.Baskı, İstanbul: YKY.
25. MEB (2005). İlköğretim Türkçe 1 Öğretmen Kılavuz Kitabı. İstanbul: Mat Yapım Matbaacılık Yayıncılık.
26. MEB (2005). İlköğretim (1-5.Sınıflar) Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu. Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü Basımevi.
27. MEB (2009). İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu (1.-5. Sınıflar). Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü Basım Evi.
28. MEB (2015). Türkçe Dersi (1.-8. Sınıflar) Öğretim Programı. Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü Basım Evi.
29. MEB (2016). İlkokul Ders Kitabı Okuma Yazma Öğreniyorum 1. Sınıf. Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü Basım Evi.
30. Milli Eğitim Bakanlığı Hizmetiçi Eğitim Yönetmeliği. (1995). T.C. Resmi Gazete, 22165, 4 Ocak 1995.
31. Nas, R. (2006). Metinlerle İlkokuma-Yazma Öğretimi. Bursa: Ezgi Kitabevi.
32. Önen, F., Mertoğlu, H., Saka, M. & Gürdal, A. (2009). Hizmetiçi Eğitimin Öğretmenlerin Öğretim Yöntem ve Tekniklerine İlişkin Bilgilerine Etkisi: Öpyep Örneği. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 9-23.
33. Özcan, M. (2012). Okulda Üniversite Modelinde Kavramsal Çerçeve: Eylemdeki Vizyon. Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcileri Dergisi, 1(1), 107-132.
34. Özkara, M., Aktaş, A., Demir, E., Bozbey, S., Oğan, M., & Köksal, K. (2012). İlköğretim Okuma Yazma Öğreniyorum Ders Kitabı 1. Kitap. Ankara: Özgün Matbaacılık.
35. Özsoy, U. (2006). Ses Temelli Cümle Yöntemiyle Okuma Yazma Öğretiminde Karşılaşılan Güçlükler. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
36. Parmaksız, R. Ş., & Kısakürek, M. A. (2013). Türkiye ve Bazı AB Ülkelerinde Öğretmenlere Yönelik Hizmetiçi Eğitim Programlarının Temel Öğeler ve Kalite Kontrolü/ Güvencesi Açısından Karşılaştırılması. Karaelmas Journal of Educational Sciences 1, 112-129.
37. Sanders, B. (2013). Öküzün A’sı, Elektronik Çağda Yazılı Kültürün Çöküşü ve Şiddetin Yükselişi (3.Basım). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
38. Tok, Ş., Tok, T. N., & Mazı, A. (2008). İlkokuma Yazma Öğretiminde Çözümleme ve Ses Temelli Cümle Yöntemlerinin Değerlendirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 53, 123-144.
39. Yiğit, V. (2009). Ses Temelli Cümle Yöntemi İle İlk Okuma Yazma Öğretim Sürecinde Karşılaşılan Güçlükler ve Bu Güçlüklerle Baş Etme Stratejilerinin Belirlenmesi; (Şırnak İli Örneği). (Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Adana.