Hayvansal Gıdalarda Mikroplastik Kontaminasyonu ve Gıda Güvenliği Açısından Değerlendirilmesi
Öz
Hayvansal gıdalar, insan diyetinin temelini oluştururken günümüzde mikroplastiklerin insan vücuduna taşınabildiği yollardan birisi olarak öne çıkmaktadır. Çevresel ekosistemlerden insan gıda zincirine geçebilen mikroplastikler, küresel ölçekte potansiyel bir halk sağlığı endişesi oluşturabilmektedir. Bu derleme, hayvansal gıdalardaki (balık, çift kabuklular, kırmızı et, kanatlı eti, süt, bal ve işlenmiş et ürünleri) mikroplastik kontaminasyonunun çiftlikten çatala kadar olan adımlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Literatür verileri, hayvansal gıdalardaki mikroplastik kaynaklarının kontamine su, yem, plastik kaplar ve çevresel maruziyetiyle hayvanlarda gerçekleşen in vivo birikim ve gıda üretim, işleme aşamalarında sekonder kontaminasyonla olabileceğini belirtmiştir. Gıdaların ham madde olarak elde edilmesinden işlenmesi, ambalajlanması ve depolanmasına kadar geçen süreçlerde hava ve yüzey teması yoluyla mikroplastik kontaminasyonunun gerçekleşebildiği ve bu durumun insan maruziyetine yol açabileceği, bu maruziyetin olası sağlık etkileri potansiyel bir risk faktörü olarak değerlendirilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Mikroplastik, Hayvansal gıdalar, İnsan sağlığı, Gıda güvenliği
Etik Beyan
Kaynakça
- Abedi, D., Niari, M. H., Ramavandi, B., De-la-Torre, G. E., Renner, G., Schmidt, T. C., & Dobaradaran, S. (2025). Microplastics and phthalate esters in yogurt and buttermilk samples: characterization and health risk assessment. Journal of Environmental Health Science and Engineering, 23(1), 14. https://doi.org/10.1007/s40201-025-00939-z
- Amato-Lourenço, L. F., Carvalho-Oliveira, R., Júnior, G. R., dos Santos Galvão, L., Ando, R. A. ve Mauad, T. (2021). Presence of airborne microplastics in human lung tissue. Journal of Hazardous Materials, 416, 126124. https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2021.126124
- Atamanalp, M., Köktürk, M., Uçar, A., Duyar, H. A., Özdemir, S., Parlak, V., ... & Alak, G. (2021). Microplastics in tissues (brain, gill, muscle and gastrointestinal) of Mullus barbatus and Alosa immaculata. Archives of Environmental Contamination and Toxicology, 81(3), 460-469. https://doi.org/10.1007/s00244-021-00885-5
- Bahrani, F., Mohammadi, A., Dobaradaran, S., De-la-Torre, G. E., Arfaeinia, H., Ramavandi, B. ve Tekle-Röttering, A. (2024). Occurrence of microplastics in edible tissues of livestock (cow and sheep). Environmental Science and Pollution Research, 31(14), 22145–22157. https://doi.org/10.1007/s11356-024-32424-9
- Balcıoğlu İlhan, E. B. (2025). A comprehensive identification, distribution and health risk assessment of microplastics in natural mussels from the shoreline of the Sea of Marmara, Türkiye. Sustainability, 17(10), 4731. https://doi.org/10.3390/su17104731
- Başaran, B., Özçifçi, Z., Akcay, H. T. ve Aytan, Ü. (2023). Microplastics in branded milk: Dietary exposure and risk assessment. Journal of Food Composition and Analysis, 123, 105611. https://doi.org/10.1016/j.jfca.2023.105611
- Başaran, B., Özçifçi, Z., Kanbur, E. D., Akçay, H. T., Gül, S., Bektaş, Y., & Aytan, Ü. (2024). Microplastics in honey from Türkiye: Occurrence, characteristic, human exposure, and risk assessment. Journal of Food Composition and Analysis, 135, 106646. https://doi.org/10.1016/j.jfca.2024.106646
- Basri, S. K., Daud, A., Birawida, A. B., Maming, M., Mukono, H. J., & Arsyad, D. S. (2024). Microplastic polymers in shellfish and fish in the coastal area. Global Journal of Environmental Science and Management, 10(4), 1477-1500. https://doi.org/10.22034/gjesm.2024.04.01
- Bayhan, B. ve Uncumusaoglu, A. A. (2024). Abundance, characteristics, and potential ecological risks of microplastics in some commercial fish in İzmir Bay (Aegean Sea, Türkiye). Regional Studies in Marine Science, 73, 103488. https://doi.org/10.1016/j.rsma.2024.103488
- Bonifazi, G., Capobianco, G., Cucuzza, P., & Serranti, S. (2025). Contaminant detection in flexible polypropylene packaging waste using hyperspectral imaging and machine learning. Waste Management, 195, 264-274. https://doi.org/10.1016/j.wasman.2025.02.010
