Gıda ve Gıda İşletmelerinde Listerıa Monocytogenes ve Biyofilmine Karşı Kullanılan Bazı Modern Teknikler
Öz
Listeria monocytogenes çubuk formda, gram pozitif, fakültatif anaerob ve biyofilm oluşturabilme özelliğine sahip bir mikroorganizmadır. Oldukça geniş pH ve sıcaklık aralıklarında gelişebildikleri gibi düşük su aktivitesi değerlerinde de yaşamlarını sürdürebilmektedirler. Listeriozisde ciddi klinik tabloların oluşabilmesi, insidensin düşük olmasına karşın mortalitenin yüksekliği halk sağlığı bakımından gıda kaynaklı önemli bir patojen olarak değerlendirilmesine neden olmaktadır. Listeria monocytogenes etkenlerinin ubiquiter özelliği ve çevresel stres faktörlerine karşı adaptasyon yeteneği önem arz etmektedir. Isıl işlemler gibi gıdaların üretim aşamalarında teknolojileri gereği uygulanan teknikler letal etki oluşturmakla birlikte etkenlerin zaman içinde kazandıkları dirençten dolayı gıda ve gıda işletmeleri için risk teşkil ettikleri bilinmektedir. Ayrıca biyofilm oluşturabilme özelliklerinden dolayı gıda tesislerinde sürekli sekonder kontaminasyonlara neden olabilmektedirler. Oluşturdukları biyofilm yapılarının sağladığı koruyucu etki, geleneksel sanitasyon yöntemlerine karşı dirençlilik gelişiminde önem arz etmektedir. Gıda ve gıda işletmelerinde Listeria monocytogenes ve oluşturduğu biyofilmine yönelik kullanılabilecek ve etkinliği kanıtlanmış bazı modern teknikler bu derlemede ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler
Halk sağlığı, Listeria monocytogenes, Yeni üretim teknikleri
Kaynakça
- Amézquita, A. ve Brashears, M. M. (2002). Competitive inhibition of Listeria monocytogenes in ready-to-eat meat products by lactic acid bacteria. Journal of Food Protection, 65(2), 316–325. https://doi.org/10.4315/0362-028X-65.2.316
- Adzitey, F. ve Huda, N. (2010). Listeria monocytogenes in foods: Incidences and possible control measures. African Journal of Microbiology Research, 4(25), 2848-2855. https://doi.org/10.5897/AJMR.9000474
- Bingol, E. B., Dumen, E., Kahraman, T., Akhan, M., Issa, G. ve Ergun, O. (2013). Prevalence of Salmonella spp., Listeria monocytogenes and Escherichia coli O157 in meat and meat products consumed in Istanbul. Med. Weter., 69(8), 488-491.
- Bahrami, A., Baboli, Z. M., Schimmel, K., Williams, L. ve Jafari, S. M. (2020). Efficiency of non-conventional processing technologies for the control of Listeria monocytogenes in food products, Trends in Food Science & Technology. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2019.12.009
- Bover-Cid, S., Belletti, N., Aymerich, T. ve Garriga, M. (2015). Modeling the protective effect of a w and fat content on the high pressure resistance of Listeria monocytogenes in dry-cured ham. Food Research International, 75, 194–199. https://doi.org/10.1016/j.foodres.2015.05.052
- Chan, B. K. ve Abedon, S. T. (2015). Bacteriophages and their enzymes in biofilm control. Current Pharmaceutical Design, 21(1), 85-99.
- Dümen, E., Issa, G., Ikiz, S., Bağcıgil, F., Özgür, Y., Kahraman, T., Ergin, S. ve Yeşil, O. (2011). Determining existance and antibiotic susceptibility status of Listeria monocytogenes isolated from dairy products, serological and moleculer typing of the isolates. Kafkas Univ Vet Fak Derg, 17(Suppl A), 111-119. https://doi.org/10.9775/kvfd.2010.3632
- Erol, İ. (2007). Gıda Hijyeni ve Mikrobiyolojisi. s. 127. Ankara: Pozitif Matbaacılık.
- European Food Safety Authority and European Centre for Disease Prevention and Control (EFSA ve ECDC). (2018). The European Union summary report on trends and sources of zoonoses, zoonotic agents and food-borne outbreaks in 2017. EFSA Journal, 16(12). https://doi.org/10.2903/j.efsa.2018.5500
- Farkas, J. (2006). Irradiation for better foods. Trends in Food Science & Technology, 17(4), 148–152. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2005.12.003
