THE RELATIONSHIP BETWEEN AUDIT FIRM SIZE AND ROTATION ON FINANCIAL PERFORMANCE: EVIDENCE FROM BIST 50

Öz

This study examines the relationship between audit quality and financial performance using data from BIST 50 companies for the period 2019–2024. The analysis is conducted using panel data methodology. Financial performance is measured by return on assets, return on equity, price-to-earnings ratio, and market-to-book ratio. Audit quality is represented by the size of the audit firm (Big4) and audit firm rotation. Firm size, leverage ratio and a dummy variable for the Covid-19 period (2020-2021) are included as control variables. The findings indicate that being audited by one of the Big Four audit firms and audit firm rotation do not have a statistically significant effect on financial performance indicators.

Anahtar Kelimeler

• Audit firm size
• audit firm rotation
• financial performance.

Etik Beyan

Scientific and ethical principles were followed in this study.

DENETİM ŞİRKETİ BÜYÜKLÜĞÜ VE ROTASYONUNUN FİNANSAL PERFORMANS İLE İLİŞKİSİ: BİST 50 ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışmada, bağımsız denetim kalitesinin finansal performans üzerindeki etkisi, BİST 50 endeksinde yer alan firmalar için 2019–2024 dönemine ait veriler kullanılarak panel veri analizi yöntemiyle araştırılmıştır. Şirketlerin finansal performansı; aktif kârlılığı, özkaynak kârlılığı, fiyat/kazanç ve piyasa değeri/defter değeri oranlarıyla ölçülmüştür. Bağımsız denetim kalitesi ise denetim şirketi büyüklüğü (Big4) ve denetim şirketi rotasyonu ile temsil edilmiştir. Çalışmanın modelinde, finansal performans oranları bağımlı değişken, bağımsız denetim kalitesi göstergeleri ise bağımsız değişkenlerdir. Modelde ayrıca kontrol değişkeni olarak şirket büyüklüğü, kaldıraç oranı ve Covid-19 dönemine (2020-2021 yılları) ilişkin kukla değişkenler de kullanılmıştır. Analiz bulgularına göre dört büyük denetim şirketi tarafından denetlenmenin ve denetim şirketi rotasyonunun şirketlerin finansal performans göstergeleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Denetim şirketi büyüklüğü
• denetim şirketi rotasyonu
• finansal performans

Etik Beyan

Bu çalışmada bilimsel ve etik ilkelere uyulmuştur.

Kaynakça

1. Ado, A. B., Rashid, N., Mustapha, U. A., & Ademola, L. S. (2020). The impact of audit quality on the financial performance of listed companies Nigeria. Journal of Critical Reviews, 7(9), 37–42.
2. Al Ani, M. K., & Mohammed, Z. O. (2015). Auditor quality and firm performance: Omani experience. European Journal of Economics, Finance and Administrative Sciences, 74(1), 13–23.
3. Alsmady, A. A. (2022). Quality of financial reporting, external audit, earnings power and companies performance: The case of Gulf Corporate Council Countries. Research in Globalization, 5, 100093.
4. Altunal, I., & Altay, Z. C. (2024). Denetim ücreti üzerinde etkili olan faktörler: Borsa İstanbul imalat sektöründe bir araştırma. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, (ICAFR'23 Özel Sayısı), 111–127.
5. Bell, T. B., Causholli, M., & Knechel, W. R. (2015). Audit firm tenure, non-audit services, and internal assessments of audit quality. Journal of Accounting Research, 53(3), 461–50.
6. Carey, P., & Simnett, R. (2006). Audit partner tenure and audit quality. The Accounting Review, 81(3), 653–676.
7. Cengiz, S., Dinç Y. & Güngör S. (2017). Bağımsız denetim kalitesinin finansal performans üzerindeki etkisinin incelenmesi: Borsa İstanbul’da bir uygulama. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(19), 171–197.
8. Çetinoğlu, T., Önder, Ş., & Hadi, S. R. (2023). Bağımsız denetim kalitesinin şirketlerin finansal performansı üzerine etkisi: Borsa İstanbul’da bir uygulama. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 26(2), 451–465.

9. Choi, J. S., Lim, H. J., & Mali, D. (2017). Mandatory audit firm rotation and Big4 effect on audit quality: Evidence from South Korea. Asian Academy of Management Journal of Accounting and Finance, 13(1), 1–40.
10. DeAngelo, L. E. (1981). Auditor size and audit quality. Journal of Accounting and Economics, 3(3), 183–199.
11. Doğan, İ. & Aytekin, S. (2023). Bağımsız denetim kalitesinin pay senedi getirisine etkisi: BİST tüm endeksi üzerine dinamik panel veri analizi uygulaması. İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(3), 2173–2194.
12. Elewa, M. M., & El-Haddad, R. (2019). The effect of audit quality on firm performance: A panel data approach. International Journal of Accounting and Financial Reporting, 9(1), 229–244.
13. Francis, J. R. (2004). What do we know about audit quality?. The British accounting review, 36(4), 345–368.
14. Geiger, M. A., & Raghunandan, K. (2002), Auditor tenure and audit reporting failures. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 21(1), 67–78.
15. Gönen, S. & Rasgen, M. (2016). Bağımsız denetimde zorunlu denetçi rotasyonu. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(7), 1809–1822.
16. Güdelci, E. N. (2025). Dış denetim kalitesi ve finansal performans ilişkisi: BİST 100 işletmeleri özelinde değerlendirme. Muhasebe ve Finans İncelemeleri Dergisi, 8(1), 119–133.
17. Kesen, B. & Salur, M. N. (2020). Bağımsız denetim kalitesinin şirketlerin finansal performansı üzerine etkisi: Borsa İstanbul'da bir uygulama. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(3), 559–576.
18. Kestane, A. (2022). Denetçi niteliklerinin bağımsız denetim kalitesi üzerindeki rolü: Hatay ilinde bir uygulama. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 24(MODAVICA Özel Sayısı), 331–352.
19. Knechel, W. R., Krıshnan, G. V., Pevzner, M., Shefchık, L. B. & Velury, U. K. (2013). Audit quality: insights from the academic literatüre. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 32(1), 385–421.
20. Kurnaz, N., & Kaya, Y. (2024). Muhasebe Alanında Yayınlanan Seçilmiş Altı Derginin 2004-2023 (Haziran) Yılları Arasında Bağımsız Denetim Konusunda Yayınlanmış Makalelerin Bibliyometrik Analizi. Niyazi Kurnaz (Ed.), Güncel İşletmecilik Araştırmaları 3 içinde, (s.193-216), Eğitim Yayınevi.
21. Ng, A. C., Gul, F. A., & Rezaee, Z. (2021, May 13). Auditor independence: Evidence on non-audit fees, firm financial health and investors’ perceptions of earnings (Working Paper No. 3900271). SSRN. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3900271
22. Okolocha, C. B. (2019). Effect of audit quality on financial performance: Evidence from a developing capital market. International Journal of Recent Research in Commerce Economics and Management, 6(3), 191–198.
23. Olutokunbo, O. T., Oyerinde, S. G., & Muhammed, K. S. (2023). Impact of audit quality on financial performance of banking industries in Nigeria. International Journal of Progressive Research in Engineering Management and Science, 3(1), 85–90.
24. Önder, Ş. & İrkörücü, İ. E. (2020). Bağımsız denetim kalitesi ile finansal performans arasındaki ilişki: BIST 100 endeksinde yer alan şirketler üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 86, 141–152.
25. Pham, H. H., Nguyen, T. H. L., & Tran, M. T. (2025). Audit quality of financial statements of commercial banks, whether or not there is a difference in audit quality provided by Big4 and Non-Big4 audit firms. International Journal of Economics and Financial Issues, 15(1), 159–181.
26. Pizzini, M., Lin, S., & Ziegenfuss, D. E. (2015). The impact of internal audit function quality and contribution on audit delay. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 34(1), 25–58.
27. Sayyar, H., Rohaiada, B., Sıtı Zaleha, A. R., & Elhabib, A. M. (2015). The impact of audit quality on firm performance: Evidence from Malaysia. Journal of Advanced Review on Scientific Research, 10(1), 1–19.
28. Sönmez, A. R., & Sarıçiçek, R. (2023). Bağımsız denetim kalitesi finansal performansı etkiler mi? BİST Sınai Endeksi'nde bir uygulama. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 15(28), 248–263.
29. Yalçın, N. (2018). Zorunlu rotasyonun bağımsız denetim kalitesi üzerine etkisi: Literatür değerlendirmesi. Artıbilim: Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 1–21.
30. Yasar, A. (2013). Big four auditors' audit quality and earnings management: Evidence from Turkish stock market. Int. Journal of Business and Social Science, 4(17), 153–163.
31. Yerdelen Tatoğlu, F. (2021). Panel veri ekonmetrisi stata uygulamalı (5. Basım). Beta Yayınları.
32. Ziaee, M. (2014). The effect of audit quality on the performance of listed companies in Tehran Stock Exchange. International Letters of Social and Humanistic Sciences, (10), 36–43.