KÜRESEL DÜZENİN YENİDEN YAPILANMASI: UKRAYNA VE ORTA DOĞU SAVAŞLARININ BİRLEŞEN DİNAMİKLERİ, KÜRESEL GÜVENLİK MİMARİSİNİN DÖNÜŞÜMÜ VE TÜRKİYE'NİN STRATEJİK KONUMLANMASI
Öz
Bu çalışma, Ukrayna ve Orta Doğu'daki savaşların birbirinden bağımsız bölgesel krizler olmaktan çıkarak küresel ölçekte birbirine bağlı jeostratejik çatışma alanlarına dönüştüğü hipotezinden hareketle, küresel güvenlik mimarisindeki dönüşümü ve bu dönüşüm karşısında Türkiye'nin stratejik konumlanma seçeneklerini incelemektedir. Nitel araştırma deseni içinde doküman analizi tekniğine dayanan çalışmada, 2022-2026 dönemine ait akademik kitaplar, hakemli makaleler ve stratejik raporlar tematik olarak çözümlenmiştir. Bulgular; askerî-endüstriyel entegrasyon, yaptırım delme koridorları, istihbarat paylaşımı ve eş zamanlı tırmanma stratejileri üzerinden Ukrayna, Orta Doğu, Afrika Boynuzu, Karadeniz-Kafkasya ve Hint-Pasifik cephelerinin tek bir ağ merkezli küresel hesaplaşmaya eklemlendiğini göstermektedir. Çalışma, Türkiye'nin bu parçalı küresel savaş ortamında aktif dengeleme, stratejik özerklik ve asimetrik caydırıcılığa dayalı çok boyutlu bir savunma doktrini geliştirmesi gerektiği sonucuna ulaşmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- Akyar, M. S. (2023). Türk savunma sanayinde bütüncül durumsal farkındalık: Türk yabancı askerî satışlar sistemi. TESAM Akademi Dergisi, 10(2), 559-589. https://doi.org/10.30626/tesamakademi.1249677
- Al Jazeera. (2026, 5 Ekim). Turkiye, Pakistan agree Saudi Arabia military deployment under Mecca pact. Al Jazeera. https://www.aljazeera.com/news/2026/10/5/mecca-alliance-agrees-to-activate-collective-deterrence-measures
- Altunışık, M. B. (2023). The trajectory of a modified middle power: An attempt to make sense of Turkey's foreign policy in its centennial. Turkish Studies, 24(3-4), 658-672. https://doi.org/10.1080/14683849.2022.2141624
- Arab Center Washington DC. (2026, 19 Ağustos). Diversification without substitution: What the Mecca Joint Defense Agreement offers Saudi Arabia. Arab Center Washington DC. https://arabcenterdc.org/resource/diversification-without-substitution-what-the-mecca-joint-defense-agreement-offers-saudi-arabia/
- Arel, D., & Driscoll, J. (2023). Ukraine's unnamed war: Before the Russian invasion of 2022. Cambridge University Press.
- Aslan, A. (2024). Strategic autonomy in Turkish foreign policy: Defense or offense? Comparative Strategy, 43(6), 749-780. https://doi.org/10.1080/01495933.2024.2409049
- Atakul, D. (2024). Somali'nin Türkiye için jeostratejik önemi. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi, 13(3), 220-243.
- Ateş, B. (Ed.). (2023). Military innovation in Türkiye: An overview of the post-Cold War era. Routledge.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İş Sistemleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Sıddık Arslan
*
0009-0009-3169-3763
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
3 Ağustos 2026
Kabul Tarihi
16 Ekim 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 2