Multidisipliner Perspektiften Dini Danışmanlık ve Rehberlik Kapsamında Aile Danışmanlığı

Öz

Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB)’na bağlı İl Müftülükleri bünyesinde oluşturulan, Aile ve Dini Rehberlik Büroları (ADRB)’na değişik konularda, pek çok soru sorulmakta ve sorular kayıt altına alınmaktadır. Büroda hizmet veren görevliler, danışanların sordukları sorulara cevap vermekte veya diğer kurumlara yönlendirme yapmaktadırlar. Makalenin amacı; danışan sorularının çeşitliliğini ortaya çıkarmak, yapılan yönlendirmelerin yetersizliğine dikkat çekerek, disiplinler arası koordineli çalışmanın önemine vurgu yapmaktır. Bu çalışma, nitel araştırma desenlerinden, bütüncül tek durum deseni ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama tekniği olarak dokümanlar kullanılmıştır. 2020-2021 yılları arasında İzmir ADRB karteksleri üzerinde çalışılmıştır. Kartekslerde kayıtlı 3443 sorudan, 3047 soru aile ile ilgilidir. 3047 soru içinden konu çeşitliliğine göre 13 üst tematik çerçeve tespit edilmiştir. Tematik çerçeveye göre sınıflandırılan bu sorulara betimsel analiz yapılmış ve yorumlanmıştır. Bulgular; karı-koca arasındaki iletişim problemi, nişan/evlilik konuları, akrabalarla ilişkiler, ebeveyn genç ve çocuk sorunları, boşanma, aile planlaması, psikolojik problemler, miras, aile içi şiddet, bağımlılık, aldatma, cinsel içerikli konular, şeklinde oluşmuştur. En fazla soru karı koca arasındaki iletişim problemi ile ilgilidir. Soru konularının çeşitliliğinden dolayı ADRB’nin dini danışma ve rehberlik yanında; hukuk, alkol ve madde bağımlılığı tedavi merkezi (AMATEM) ve psikolojik yardım hizmeti sunan mesleklerle birlikte iş birliği ve koordineli bir şekilde çalışmasının önemine dikkat çekilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Dini Danışma ve Rehberlik
• Aile Danışmanlığı
• Aile Sorunları
• Psikolojik Danışmanlık
• Multidisipliner Çalışma

Family Counseling within the Scope of Religious Counseling and Guidance from a Multidisciplinary Perspective

Öz

Many questions are asked to the Family and Religious Guidance Offices (FRGO), established under the Provincial Mufti of the Presidency of Religious Affairs (PRA), and these questions are recorded. The officers serving in the office answer the questions asked by the clients or make referrals to other institutions. The purpose of the article; to reveal the diversity of the client's questions, to draw attention to the inadequacy of the guidance given, and to emphasize the importance of interdisciplinary coordinated work. This study was carried out with a holistic single case design, one of the qualitative research designs. Documents were used as data collection technique. Between the years 2020-2021, Izmir, FRGO cards were studied. Of the 3443 questions registered in the cartexes, 3047 questions are related to the family. Among 3047 questions, 13 upper thematic frameworks were determined according to the variety of topics. These questions, which were classified according to the thematic framework, were analyzed and interpreted descriptively. Results; communication problem between husband and wife, engagement/marriage issues, relations with relatives, parent, youth and child problems, divorce, contraception and abortion, psychological problems, inheritance, domestic violence, addiction, infidelity and spouse's betrayal, sexual matters. Most questions are about communication problem between husband and wife. Due to the diversity of the question topics, besides FRGO's religious advice and guidance; The importance of cooperation and coordination with the law, alcohol and substance abuse treatment center (ASTC) and professions providing psychological assistance was emphasized.

Anahtar Kelimeler

• Religious counseling and guidance
• family counselling
• family problems
• psychological counseling
• multidisciplinary study

Kaynakça

1. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (2017). Aile danışmanlığı ve boşanma süreci (rapor). https://www.aile.gov.tr/Raporlar/ATHGM/aile_danismanligi.pdf. (4. 5. 2022).
2. Angın, Y. ve Altaş, N. (2018). Aile ve dini rehberlik bürosu görevlilerinin karşılaştıkları psiko-sosyal sorunlara yaklaşımlarının dini danışmanlık ve rehberlik açısından değerlendirilmesi, Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 18(2), 661-689.
3. Aybey, S. (2015). Aile ve dini rehberlik bürolarına gelen sorular ışığında kadınların boşanma nedenleri (Ege bölgesi örneği). Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. Eylül. 2 (4), 104-126.
4. Bayer, A. (2018). Ailede yaşanan anlaşmazlıklar ve çözüm önerileri. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, 1(2), 215-234.
5. Berktaş, S. ve Dimli Oraklıbel, R. (2021). Sanayi devrimi ile gelen değişim: iş bölümü ve yabancılaşma. Atlas Ulusal Sosyal Bilimler Dergisi, Yıl 5(6), 1-10.
6. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri. (Çeviri Editörleri: M. Bütün ve S. B. Demir). 4. Baskı. Ankara: Siyasal Kitabevi.
7. Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni. (Çeviri Editörü: S. B. Demir). Ankara: Eğiten Kitap.
8. Çayıroğlu, Y. (2016). Modern zamanlarda ailevi çözülmenin psiko-sosyal dinamikleri. Mehir Dergisi, 1(sy), 11-40.

9. Gazioğlu, E. (2013). Kadın cinayetleri: kavramsallaştırma ve sorunlu yaklaşımlar. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 7(30), 89-100.
10. Kamiloğlu, C. (30 Aralık 2018). New York’da üçüncü cinsiyet dönemi 2019’da başlıyor. https://www.amerikaninsesi.com/a/new-yorkta-ucuncu-cins-donemi-basliyor/4721721.html. 17.04.2021 tarihinde erişilmiştir.
11. Mürsel, C. ve Onur, F. (2020). Aile ve dini rehberlik bürosu görevlilerinin karşılaştıkları problemlere dini danışmanlık ve rehberliğin katkısı (Bingöl örneği). Antakiyat, 3 (2), 231-255.
12. Ortaylı, İ. (2000). Osmanlı toplumunda aile. İstanbul: Pan Yayınları.
13. Öter, A. ve Özkul, Ö. (2019). Modernleşmenin yaşam tarzı üzerindeki etkileri ve yörüklerde modernleşme eğilimleri (Batı Akdeniz örneği- Isparta, Burdur, Antalya). SDÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 47(2). 156-184.
14. Paker, T. (2017). Durum çalışması (134). Nitel Araştırma (Editör: Y. Bayyurt ve F. Nevra Seggie). Ankara: Anı Yayınları.
15. Saldana, J. (2022). Nitel araştırmacılar için kodlama el kitabı. (Çeviri: A. Tüfekçi ve S. N. Şad). (2. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
16. Şah, U. (2020). Eleştirel söylem analizi: temel yaklaşımlar. Kültür Araştırmaları Dergisi, (7), 210-231.
17. Şahin, A. (2021). Türk kültür ve devlet geleneğinde kadın ve aile (80-122). (Editörler: N. Çetin ve E. Şener). Kadın ve Aile. Ankara: Nobel Yayınları.
18. Tatlılıoğlu, K. ve Küçükköse, İ. (2015). Türkiye’de kadına yönelik şiddet: nedenleri, koruma önleme ve müdahale hizmetleri. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (DÜSBED), Yıl 7, (13), 199-200.
19. Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK). (2006). Aile yapısı araştırması-2006. Ankara: TUİK Matbaası.
20. Twenge, J. M. and Campbell, W. K. (2010). Asrın vebası narsisizm illeti. (Çeviren: Ö. Korkmaz). İstanbul: Kaknüs Yayınları.
21. Ulusoy, M. (2017). Batının çöküş alameti olarak eşcinsellik ve foucault. https://www.aydinlik.com.tr/kose-yazilari/mehmet-ulusoy/2017-mayis/bati-nin-cokus-alameti-olarak-escinsellik-ve-foucault-2. 17.04.2019 tarihinde erişilmiştir.
22. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (10. Bs). Ankara: Seçkin Yayınları.
23. Yıldırım, S. ve Certel, H. (2021). Dini danışmanlığa konu olan ailevi sorun olarak psikolojik problemler. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,1 (39), 100-129.
24. Yin, R. K. (2017). Durum çalışması araştırması. (3. Baskıdan Çeviri, Çeviren: İ. Günbay). Ankara: Nobel Yayınları.
25. Zümrüt, O. (2004). İslam kurumları. Ankara: OMÜİF Yayınları.