Özgünlük ve Gastronomi Deneyiminin Tekrar Ziyaret Niyeti ve Ağızdan Ağıza İletişim Üzerindeki Etkisi: Gaziantep Örneği

Öz

Turizm faaliyetleri içerisinde gastronomi ve yerel yiyecekler önemli yer tutmaktadır. Turistler artık seyahatlerini planlarken “görülmesi gereken” unsurlardan daha çok “deneyimlenmesi gereken” unsurları göz önünde bulundurmaktadır. Deneyimlenmesi gereken ve yerel kültürü yansıtan önemli turistik ürünlerden birisi de yerel yiyeceklerdir. Buna göre bazı turistler kendine has nitelikleri olan yiyecekleri tüketerek akılda kalıcı deneyim yaşamak için seyahat etmektedirler. Araştırmanın amacı Gaziantep bölgesine gelen ziyaretçilerin yerel yiyeceklerden algıladıkları özgünlüğün ve yaşadıkları gastronomi deneyiminin tekrar ziyaret niyeti ve ağızdan ağıza iletişim üzerindeki etkisini araştırmaktır. Bu kapsamda Gaziantep bölgesine gelen ve bu bölgenin yiyeceklerini tüketmiş 289 yabancı ziyaretçiden anket vasıtasıyla veri toplanmıştır. Toplanan veriler analiz edilerek bulgular raporlanmış hipotezler test edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre özgünlük ve gastronomi deneyimi tekrar ziyaret niyeti ve ağızdan ağıza iletişim üzerinde etkili olmaktadır. Ayrıca özgünlüğün gastronomi deneyimi üzerinde etkisi olduğu tespit edilmiştir. En büyük etki özgünlük ve gastronomi deneyimi arasında meydana gelmiştir. Gastronomi deneyiminin, ağızdan ağıza iletişim ve tekrar ziyaret niyetine olan etkisi özgünlüğe kıyasla daha yüksektir. Araştırmanın sonuçları ışığında çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Gaziantep
• Gastronomi Deneyimi
• Özgünlük
• WOM

The Effect of Authenticity and Gastronomy Experience on Revisit Intention and Word of Mouth: Case of Gaziantep

Öz

Gastronomy and local foods have an important place in tourism activities. Tourists now consider the "must-experience" elements rather than the "must-see" elements when planning their travels. One of the important touristic products that must be experienced and reflects the local culture is local food. Accordingly, some tourists travel to have a memorable experience by consuming unique local foods. The aim of the research is to investigate the effect of the authenticity perceived by travelers visiting the Gaziantep region from local foods and the gastronomy experience they have, on revisit intention and word-of-mouth. In this context, data was collected through a survey from 289 foreign travelers who visited the Gaziantep region and consumed the food of this region. The collected data were analyzed, the findings were reported and the hypotheses were tested. According to the findings of the research, authenticity and gastronomy experience have an impact on revisit intention and word-of-mouth. It has also been found that authenticity has an impact on the gastronomic experience. The biggest impact occurred between authenticity and gastronomic experience. Gastronomy experience has a higher impact on word-of-mouth and revisit intention than authenticity. According to the results of the research, various suggestions have been made

Anahtar Kelimeler

• Gaziantep
• Gastronomy Experience
• Authenticity
• WOM

Kaynakça

1. Abubakar, A. M., Ilkan, M., Al-Tal, R. M., & Eluwole, K. K. (2017). eWOM, revisit intention, destination trust and gender. Journal of Hospitality and Tourism Management, 31, 220-227.
2. Adongo, C., Anuga, S. & Dayour, F. (2015). Will they tell others to taste? International tourists' experience of Ghanaian cuisines. Tourism Management Perspectives, 15, 57-64.
3. Ağcakaya, H., & Can, İ. I. (2019). Somut olmayan kültürel miras kapsamında mutfak kültürünün sürdürülebilirliği: Türkiye’deki gastronomi müzeleri örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 3(4), 788-804.
4. Akın, N., & Bostancı, B. (2017). Unesco yaratıcı şehirler ağı kapsamında Gaziantep: Mevcut raporlar bağlamında bir değerlendirme. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 8(19), 110-124.
5. Antón, C., Camarero, C., Laguna, M., & Buhalis, D. (2019). Impacts of authenticity, degree of adaptation and cultural contrast on travellers’ memorable gastronomy experiences. Journal of Hospitality Marketing & Management, 28(7), 743-764.
6. Atasoy, B. (2019). Destinasyon Tercihinde Bir Motivasyon Faktörü Olarak Gastronomi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm işletmeciliği Anabilim Dalı.
7. Ateş, A. (2008). Otel İşletmelerinde Yöneticilerin İş Etiğine Yaklaşımları ve İzmir İlinde Dört ve Beş Yıldızlı Otel İşletmelerinde Bir Uygulama. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
8. Babat, D. (2015). Gaziantep'in Turistik Mekanları. R. Yarullina Yıldırım (Ed.), Fırat'tan Volga'ya Medeniyetler Köprüsü içinde (s. 137-149). Adıyaman Üniversitesi Yayınları.

9. Baker, D. A., & Crompton, J. L. (2000). Quality, satisfaction and behavioral intentions. Annals of tourism research, 27(3), 785-804.
10. Barnes, S. J., Mattsson, J., & Sørensen, F. (2016). Remembered experiences and revisit intentions: A longitudinal study of safari park visitors. Tourism Management, 57, 286-294.
11. Başar, B., & Baydeniz, E. (2022). Algılanan hizmet kalitesinin müşteri sadakati ve tekrar ziyaret etme niyetine etkisi: Somut olmayan kültürel miras unsuru olan Türk kahvesi örneği. Tourism and Recreation, 4(1), 1-12.
12. Chang, R. C., Kivela, J., & Mak, A. H. (2011). Attributes that influence the evaluation of travel dining experience: When East meets West. Tourism Management, 32(2), 307-316.
13. Chen, Q., & Huang, R. (2021). Understanding the role of local food in sustaining Chinese destinations. In Current Issues in Asian Tourism: Volume II (pp. 171-187). Routledge.
14. Chhabra, D., Healy, R., & Sills, E. (2003). Staged authenticity and heritage tourism. Annals of tourism research, 30(3), 702-719.
15. Cohen, J., Cohen, P., West, S. G., & Aiken, L. S. (2003). Applied Multiple Regression/Correlation Analysis for the Behavioral Sciences (3rd edition). Mahwah, NJ: Lawrence Earlbaum Associates.
16. Deligöz, K. (2016). Deneyimsel Pazarlama. Ankara: Siyasal Kitabevi.
17. Demirağ, B., Çavuşoğlu, S., Dağ, K., & Paksoy, S. (2022). Elektronik Ağızdan Ağıza İletişimin Turizm Destinasyon Seçimi Üzerindeki Etkisi: Planlı Davranış Teorisi Bağlamında Bir İnceleme. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 421-435.
18. Demirses, İ., Bayrak, D., Kement, Ü., & Köksal, G. (2023). Gastronomi Deneyimi Üzerine Bibliyometrik Bir Araştırma. Journal of Hospitality and Tourism Issues, 5(2), 87-104.
19. Ek, R., Larsen, J., Hornskov, S. B., & Mansfeldt, O. K. (2008). A dynamic framework of tourist experiences: Space‐time and performances in the experience economy. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 8(2), 122-140.
20. Ellis, A., Park, E., Kim, S., & Yeoman, I. (2018). What is food tourism? Tourism Management, 68, 250-263.
21. Eren, S., & Demir, Ö. (2019). Turistik restoranlarda geleneksel tatlıların kullanımının çevrimiçi gastronomi imajı ve gastronomi deneyimi ile ilişkileri üzerine bir araştırma. 4. Uluslararası Gastronomi Turizmi Araştırmaları Kongresi. 19-21 Eylül 2019, Nevşehir.
22. Erol, N., & Hassan, A. (2013). Türkiye’ye gelen turist sayısı ile elde edilen turizm gelirlerinin Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre karşılaştırmalı analizi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 1(2), 3-14.
23. Everett, S., & Aitchison, C. (2008). The role of food tourism in sustaining regional identity: A case study of Cornwall, South West England. Journal of Sustainable Tourism, 16(2), 150-167.
24. Field, A. (2000). Discovering Statistics using SPSS for Windows. London – Thousand Oaks – New Delhi: Sage publications.
25. Gökırmaklı, Ç., Balcı, F., Bayram, M., Kaplan, M., Bayram, Ö., & Tiryakioğlu, A. (2017). Gaziantep’in bazı geleneksel lezzetlerinin tarihsel gelişimi. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 5(4), 59-69.
26. Goolaup, S., Solér, C., & Nunkoo, R. (2018). Developing a theory of surprise from travelers’ extraordinary food experiences. Journal of Travel Research, 57(2), 218–231.
27. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
28. Hair, J. F., Sarstedt, M., & Ringle, C. M. (2019). Rethinking some of the rethinking of partial least squares. European Journal of Marketing, 53(4), 566-584.
29. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Tatham, R. (1998). Multivariate Data Analysis, (5th ed.). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.
30. Hall, C. M., & Mitchell, R. D. (2005). Gastronomic tourism: Comparing food and wine tourism experience. In M. Novelli (Ed.), Niche tourism: Contemporary issues, trends and cases (pp. 73–88). Oxford, UK: Elsevier.
31. Hillel, D., Belhassen, Y., Shani, A. (2013). What makes a gastronomic destination attractive? Evidence from the Israeli Negev. Tourism Management, 36, 200-209.
32. Hökelekli, N. A. (2024). Yiyecek Deneyimi, Destinasyon Yiyecek İmajı, Elektronik Ağızdan Ağıza İletişim ve Tekrar Ziyaret Niyeti Arasındaki ilişkiler: Gaziantep Üzerine Bir Araştırma. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
33. İlban, M. O., Bezirgan, M., & Çolakoğlu, F. (2016). Termal otellerde algılanan hizmet kalitesi, memnuniyet ve davranışsal niyetler arasındaki ilişkilerin incelenmesi: Edremit örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 27(2), 181-194.
34. Karataş, Ö., & Akay, E. (2024). Gastro-turistlerin seyahat motivasyonlarında coğrafi işaretli ürünlerin yeri: Gaziantep örneği. Bitlis Eren Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(1), 184-199.
35. Kaşlı, M., Demirci, B. & Kement, Ü. (2014). Gastronomik Deneyimlerin Tekrar Ziyaret Niyetine Etkisi: Eskişehir Örneği, 15. Ulusal Turizm Kongresi Bildiriler Kitabı, Ankara.
36. Kaya, Ş., & Sormaz, Ü. (2019). Yiyecek içecek işletmelerinde yöresel mutfak uygulamalari: Gaziantep örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 3(2), 304-323.
37. Kim, A. K., & Brown, G. (2012). Understanding the relationships between perceived travel experiences, overall satisfaction, and destination loyalty. Anatolia, 23(3), 328-347.
38. Kim, J. H., Ritchie, J. R. B., & McCormick, B. (2012). Development of a scale to measure memorable tourism experiences. Journal of Travel Research, 51(1), 12–25.
39. Kivela, J., & Crotts, J. C. (2006). Tourism and gastronomy: Gastronomy's influence on how tourists experience a destination. Journal of Hospitality & Tourism Research, 30(3), 354-377.
40. Kline, R. B. (2011). Principles and Practice of Structural Equation Modeling (5th ed.). New York: The Guilford Press.
41. Koçoğlu, C. M. (2019). Yerli turistlerin gastronomi turizmine yönelik tutumlarının demografik özellikler açısından incelenmesi: Gaziantep örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 3(2), 366-380.
42. Konaklıoğlu, E., & Algül, F. (2022). Turistlerin gıda neofobisi ve gıda çeşitlilik arayışının destinasyonu tekrar ziyaret etme niyeti ile ilişkisinin belirlenmesi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 25(1), 120-144.
43. Kozak, M., & Rimmington, M. (2000). Tourist satisfaction with Mallorca, Spain, as an off-season holiday destination. Journal of travel research, 38(3), 260-269.
44. Küçükkömürler, S., Şirvan, N. B., & Sezgin, A. C. (2018). Dünyada ve Türkiye’de gastronomi turizmi. Uluslararası Turizm Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi, 2(2), 78-85.
45. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2022). Yıllık Bültenler. https://yigm.ktb.gov.tr/Eklenti/111370,2022yilliksinirbultenixlsx.xlsx?0
46. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2023). Yıllık Bültenler. https://yigm.ktb.gov.tr/Eklenti/122231,2023yilliksinirbultenixlsx.xlsx?0
47. Lai, I. K. W., Liu, Y., & Lu, D. (2021). The effects of tourists’ destination culinary experience on electronic word-of-mouth generation intention: the experience economy theory. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 26(3), 231-244.
48. Lee, J., & Beeler, C. (2009). An investigation of predictors of satisfaction and future intention: Links to motivation, involvement, and service quality in a local festival. Event management, 13(1), 17-29.
49. Li, F., Wen, J., & Ying, T. (2018). The influence of crisis on tourists’ perceived destination image and revisit intention: An exploratory study of Chinese tourists to North Korea. Journal of Destination Marketing & Management, 9, 104-111.
50. Li, X., Petrick, J. F. & Zhou, Y. (2008). Towards a conceptual framework of tourists’ destination knowledge and loyalty. Journal of Quality Assurance in Hospitality & Tourism, 8(3), 79-96.
51. Long, L. M. (2004). Culinary tourism: A folkloristic perspective on eating and otherness. In L. M. Long (Ed.), Culinary tourism (pp. 20–50). Lexington, KY: The University Press of Kentucky.
52. Lunchaprasith, T., & Macleod, D. (2018). Food tourism and the use of authenticity in Thailand. Tourism Culture & Communication, 18(2), 101-116.
53. McKercher, B., & Denizci Guillet, B. (2011). Are tourists or markets destination loyal? Journal of Travel Research, 50(2), 121-132.
54. McKercher, B., Okumus, F., & Okumus, B. (2008). Food tourism as a viable market segment: It's all how you cook the numbers!. Journal of travel & tourism marketing, 25(2), 137-148.
55. Mercadé Melé, P., Molina Gómez, J., & Sousa, M. J. (2020). Influence of sustainability practices and green image on the re-visit intention of small and medium-size towns. Sustainability, 12(3), 930.
56. Merenda, P. F. (1997). A guide to the proper use of factor analysis in the conduct and reporting of research: Pitfalls to avoid. Measurement and Evaluation in counseling and Development, 30(3), 156-164.
57. Ng, S. I., Lee, J. A., & Soutar, G. N. (2007). Tourists’ intention to visit a country: The impact of cultural distance. Tourism Management, 28(6), 1497-1506.
58. Pratminingsih, S. A., Rudatin, C. L., & Rimenta, T. (2014). Roles of motivation and destination image in predicting tourist revisit intention: A case of Bandung-Indonesia. International Journal of Innovation, Management and Technology, 5(1), 19.
59. Quan, S., & Wang, N. (2004). Towards a structural model of the tourist experience: An illustration from food experiences in tourism. Tourism Management, 25(3), 297-305.
60. Ramkissoon, H., & Uysal, M. S. (2018). Authenticity as a value co-creator of tourism experiences. Creating Experience Value in Tourism, 3, 98-109.
61. Sabbağ, Ç. (2015). Gaziantep Yeme İçme Kültürü. R. Yarullina Yıldırım (Ed.), Fırat'tan Volga'ya Medeniyetler Köprüsü içinde (s. 199-217). Adıyaman Üniversitesi Yayınları.
62. Sarıgül, S., & Ayyıldız, T. (2022). Restoranlarda algılanan hizmet kalitesinin müşteri tatmini ve tekrar ziyaret etme niyeti üzerine etkisi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(3), 628-644.
63. Setiawan, P. Y., Purbadharmaja, I. B. P., Widanta, A. A. B. P., & Hayashi, T. (2021). How electronic word of mouth (e-WOM) triggers intention to visit through destination image, trust and satisfaction: The perception of a potential tourist in Japan and Indonesia. Online Information Review, 45(5), 861-878.
64. Sims, R. (2009). Food, place and authenticity: local food and the sustainable tourism experience. Journal of Sustainable Tourism, 17(3), 321-336.
65. Soonsan, N., Sukhabot, S., & Phakdee-Auksorn, P. (2023). Understanding the relationship between gastronomic experience, satisfaction, and revisit intention. Kasetsart Journal of Social Sciences, 44(2), 585-592.
66. Soper, D. S. (2024). A-priori Sample Size Calculator for Multiple Regression. https://www.danielsoper.com/statcalc
67. Stone, M. J., Migacz, S., Wolf, E. (2019). Beyond the journey: The lasting impact of culinary tourism activities. Current Issues in Tourism, 22(2), 147-152.
68. Stylos, N., Vassiliadis, C. A., Bellou, V., & Andronikidis, A. (2016). Destination images, holistic images and personal normative beliefs: Predictors of intention to revisit a destination. Tourism management, 53, 40-60.
69. Suna, B., & Uçuk, C. (2018). Coğrafi işaret ile tescil edilmiş ürüne sahip olmanın destinasyon pazarlamasına etkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(3), 100–118.
70. Sutton, D. E. (2001). Remembrance of repasts: An anthropology of food and memory. Berg Publishers. Şengül, S. & Türkay, O. (2016). Akdeniz mutfak kültürünün gastronomi turizmi bağlamında değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4(Special Issue-1), 86-99.
71. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Experimental designs using ANOVA (Vol. 724). Belmont, CA: Thomson/Brooks/Cole.
72. Taber, K. S. (2018). The use of Cronbach’s alpha when developing and reporting research instruments in science education. Research in Science Education, 48, 1273-1296.
73. Tsai, C. T. S., & Wang, Y. C. (2017). Experiential value in branding food tourism. Journal of Destination Marketing & Management, 6(1), 56-65.
74. Türkay, O. & Genç, K. (2017). Gastronomi turizmi. Sarıışık, M. (Ed.), Tüm yönleriyle gastronomi bilimi içinde (224). Ankara: Detay Yayıncılık.
75. Uçuk, C., & Kayran, M. (2020). Gaziantep mutfağının tarihsel gelişimi: Milli mücadele döneminde Gaziantep’te yeme içme faaliyetleri. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(2), 258-272.
76. Umur, M. (2015). Destinasyon İmajı ve Destinasyon Kişiliğinin, Ziyaretçi Memnuniyeti ve Geleceğe Yönelik Ziyaretçi Davranışı Üzerine Etkisi: Kapadokya Örneği. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
77. Unur, K. & M. A. Kınıklı (2020). Otel müşterilerine yönelik deneyimsel pazarlamanın memnuniyete etkisi: Kapadokya örneği. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi 17(3), 378-393.
78. Wang, J., Wang, S., Xue, H., Wang, Y., & Li, J. (2018). Green image and consumers’ word-of-mouth intention in the green hotel industry: The moderating effect of Millennials. Journal of Cleaner Production, 181, 426-436.
79. Yeoman, I., McMahon-Beattie, U., Fields, K., Albrecht, J. N., & Meethan, K. (2015). The future of food tourism. Bristol, UK: Channel View Publications.
80. Yıldız, Ç. (2015). Gaziantep'te Kültürel Hayat. R. Yarullina Yıldırım (Ed.), Fırat'tan Volga'ya Medeniyetler Köprüsü içinde (ss. 193-198). Adıyaman Üniversitesi Yayınları.
81. Yılmazer, A., Güven, E. Ö., & Gülşen, K. (2020). Destinasyon pazarlamasında gastronomik marka imajına yönelik bir araştırma. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(4), 3226-3248.
82. Yordam, S. (2021). Algılanan otantiklik, yiyecek deneyimi ve davranışsal niyet ilişkisi: Alaçatı ot festivali örneği, OCAK: Türk Mutfak Kültürü Araştırmaları Dergisi, 1(1), 45-53.
83. Yuan, Y. H. E., & Wu, C. K. (2008). Relationships among experiential marketing, experiential value, and customer satisfaction. Journal of Hospitality & Tourism Research, 32(3), 387-410.
84. Zhang, T., Chen, J., Hu, B. (2019). Authenticity, quality, and loyalty: Local food and sustainable tourism experience. Sustainability, 11(12), 3437.