Önünden Geçen Çocuğa Hz. Peygamber’in (sav) Beddua Ettiğini ve Onu Sakat Bıraktığını Bildiren Rivayetin Tahlili ve Tenkidi

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 2, 582 - 596, 31.07.2025

Hatice Dülber

Öz

Kur’an-ı Kerim’de Hz. Peygamber, rahmet ve merhamet Peygamberi olarak ifade edilmektedir. Hz. Peygamber’in çevresindeki çocuklara karşı merhamet ve sabrı en yakınlıklarının şahitlikleriyle kaynaklarda zikredilmektedir. Buna rağmen namaz kılarken önünde sütre olduğu halde geçen bir çocuğa kızarak beddua etmesi sonucunda çocuğun bir daha yürüyemediğini ifade eden rivayet kaynaklarda geçmektedir. Kendi torunları namazda sırtına bindiği halde herhangi bir tepki vermeyen Hz. Peygamber’in önünde sütre olduğu halde geçen bir çocuğa büyük bir şekilde tepki vermesi ve hayatında çok ender bir şekilde beddua etmesine rağmen bu çocuğa beddua etmesi onun sünnetiyle çelişir bir durum arz etmektedir. Bu nedenle rivayetin senet ve metin yönünden incelenmesi Hz. Peygamber’in bu konudaki sünnetinin doğru bir şekilde anlaşılması için önemlidir. Ayrıca bu rivayetin kaynaklarda nasıl anlaşıldığının ortaya konması Hz. Peygamber’in sünnetinin yanlış anlaşılmasının önüne geçeceği için bu rivayetin senet ve metin yönünden araştırılması bu çalışmanın hedefleri arasındadır.





Prophet Muhammad is described in the Qur'an as a prophet of mercy His compassion and patience towards the children around him are mentioned in the sources with the testimonies of those closest to him. Despite this, it is mentioned in the sources that the child could not walk again as a result of getting angry and cursing a child who passed in front of him while praying. The fact that the Prophet (peace be upon him), who did not react even though his own grandchildren rode on his back in prayer, reacted in a great way to a child passing by despite being a sutra, and cursed this child even though he cursed very rarely in his life, contradicts his Sunnah. For this reason, it is important to criticize the narration and the text in order to understand the Sunnah of the Prophet (peace be upon him) on this subject correctly. In addition, since revealing how this narration is understood in the sources will prevent the misunderstanding of the Prophet, it is among the objectives of this study to investigate this narration in terms of deeds and texts.

Anahtar Kelimeler

Peygamber , Rivayet , Senet , Metin , Beddua , Çocuk.

Kaynakça

• Akyüz, H. (2014). “Yemekte Sağ Elin Kullanılmasıyla İlgili Bir Rivayetin Tenkidi”, EKEV Akademi Dergisi 18(59), 373-397.
• Ağrakça Şahyar, A. (2011). Kütüb-i Sitte’den örneklerle zayıf hadis rivayeti metodolojik anlam ve yorum, İstanbul: Akdem Yayınları.
• Aydın, E. (2015). Türk Kültüründe Dua ve Beddua Fenomeni, Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
• Aydınlı, A. (2015). Hadis Istılahları Sözlüğü, İstanbul: M.Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları.
• Bağcı, M. (2014). Beşer olarak Hz. Peygamber, Ankara: Ankara Okulu Yayınları.
• Başaran, S. Sönmez, A. (2012). Hadis Usûlü ve Tarihi, Bursa: Emin Yayınları.
• Bedruddîn el-ʿAynî, Ebû Muḥammed Maḥmûd b. Aḥmed, (ts). ʿUmdetu'l-Ḳârî Şerḥu Ṡaḥîḥi'l-Buḫârî, Beyrût: Dâru İḥyâʾi't-Turâŝi'l-ʿArabî.
• Bedruddîn el-ʿAynî, Ebû Muḥammed Maḥmûd b. Aḥmed. (1999). Şerhu Sünen-i Ebî Dâvûd, thk. Ebû’l-Münzir Halid b. İbrâhîm, Riyâd: Mektebetu’r-Rüşd Yayınları.
• Beyhâkî, Ebû Bekr Aḥmed b. el-Ḥuseyn b. ʿAlî el-Ḫusrevcirdî. (2003). es-Sunenu'l-Kubrâ, nşr. Muḥammed ʿAbdulḳâdir ʿAṭâ. Beyrut: Daru’l-Kütübu’l-İlmiyye.
• Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b. Heseyn b. Ali. (1988). Delâ’ilü’n-nübüvve ve Ma‘rifeti ahvâli Sahibu’ş-Şerî‘a, thk. Abdu’l-Mu‘tî Kal‘acî, 7 Cilt, Beyrut: Daru’l-Kütübu’l-İlmiyye.
• Buharî, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmail. (1992). el-Câmi’u’s-Sahîh, İstanbul: Çağrı Yayınları.
• Buharî, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmail. (ts.). et-Târîḫu'l-Kebîr, nşr. Hâşim en-Nedvî, 8 Cilt, Beyrut: Dâru'l-Fikr.
• Çelik, Y. (1993), İbn Ḥibbân ve hadis ilmindeki yeri, Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri.
• Çetin, İ. (Ed.) (2010). Dil ve edebiyat öğretim yöntemleri. İstanbul: Nobel Yayınları.
• Duman, S. (2021, Şubat 20). Kur’an’da yer alan lanet ve beddua ifadeleri nasıl anlaşılmalı. Genç Dergisi. https://m.gencdergisi.com/14311-kuranda-yer-alan-lanet-ve-beddua-ifadeleri-nasil-anlasilmali.html adresinden 16.06.2024 tarihinde erişilmiştir.
• Ebû Abdullah Muhammed b. Ebî Bekir b. Eyyûb b. İbn Kayyım el-Cevziyye. (2019). Tehzîbu Süneni Ebî Dâvûd, thk. Ali b. Muhammed el-İmrân, 3 cilt, Riyâd: Daru Ataât el-İlm.
• Ebu’l-Kasım el-İsfahanî, İsmâîl b. Muhammed b. Fadl b. Kuraşî. (1409). Delâ’ilü’n-nübüvve, thk. Muhammed Muhammed el-HaddÂd, Riyâd: Daru’t-Tayyibe,
• Ebû Abdullah Muhammed b. Ebî Bekir b. Eyyûb b. İbn Kayyım el-Cevziyye. (2019). Tehzîbu Süneni Ebî Dâvûd, thk. Ali b. Muhammed el-İmrân, Riyâd: Daru’Ataât el-İlm.
• Ebû ʿAbdullâh Moğulṭây b. Ḳilîc el-Bekcerî. (1999). Şerḥu Suneni İbn Mâce- el-İʿlâm bi Sunnetihi ʿAleyhi's-Selâm, nşr. Kâmil ʿAvîḍa (Suudi Arabistan: Mektebetu Nizâr Muṡṭafâ el-Bâz,
• Ebû Dâvûd, Suleymân b. el-Eşʿaŝ es-Sicistânî. (ts.). Sunenu Ebî Dâvûd, nşr. Muḥammed Muḥyiddîn ʿAbdulḥamîd, 4 Cilt, Beyrut: Mektebetu'l-ʿAṡriyye.
• Ebû Dâvûd, Suleyman b. el-Eş’as es-Sicistânî, Sunen. (1992). İstanbul: Çağrı Yayınları.
• Ebû Bekir, İbn Ebû Şeybe, Musannef. (2008). thk. Usâme b. İbrahim b. Muhammed, Kahire: el-Faruk el-Hadisiyye Matbaası.
• Ebû Yaʿlâ el-Ḫalîlî, Ebû Yaʿlâ el-Ḫalîlî, Ḫalîl b. ʿAbdullâh b. ʾAḥmed b. İbrâhîm b. el-Ḫalîl el-Ḳazvînî. (1988). el-İrşâd fî Maʿrifeti ʿUlemâʾi'l-Ḥadîŝ. nşr. Muḥammed Saʿîd ʿOmer İdrîs, 3 Cilt, Riyad: Mektebetu’r-Ruşd.
• Elbânî, Muhammed Nâsırüddin. (2002). Za‘îfü Süneni Ebî Dâvûd, Kuveyt: Müessesetu Ğırâş. Eren, Avd. (1988) Türkçe Sözlük, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
• Görmez, M. (2020), Sünnet ve hadisi anlama kılavuzu, Ankara: Otto Yayınları.
• İbn Hacer, Ahmed b. Ali b. Hacer el-Askalânî. (1996). Tehzîbu’t-Tehzîb. 6 Cilt. Beyrut: Daru’l-Mearif.
• İbn Hacer, Ahmed b. Ali b. Hacer el-Askalânî. (1986). Takrîbu’t-Tehzîb, thk. Muhammed Avvâme, Suriye: Daru’r-Raşid,
• İbn Hanbel, Ahmed b. Muhammed. (1992). el-Musned, İstanbul: Çağrı Yayınları.
• İbn Hanbel, Ahmed b. Muhammed. (2001). Müsned, thk. Şuayb el-Arnaût 50 Cilt. Beyrut: Müessesetu’r-Risale.
• İclî, Ebü’l-Hasan Ahmed b. Abdillâh b. Sâlih. (1985). Târîhu’s-Sikât, thk. Abdulazim el-Bustî, Medine: Mektebetu’d-Dâr.
• İbn Ḥibbân, Ebû Ḥâtim Muḥammed b. Ḥibbân b. ʾAḥmed el-Bustî. (1975). es-Ŝiḳât (nşr. Şerefu'd-Dîn Aḥmed), 9 Cilt, Hindistan: Dâiretü’l-Maʿârifi'l-ʿOŝmâniyye.
• İbn Mâce, Ebû Abdillah Muhammed b. Yezîd el-Kazvinî, Sunen. (1992). İstanbul: Çağrı Yayınları.
• İbn Saʿd, Ebû ʿAbdullâh Muḥammed b. Saʿd b. Menîʿ. (1990). eṭ-Ṭabaḳâtu'l-Kubrâ, thk. Muḥammed ʿAbdulḳâdir ʿAṭâ, 9 Cilt, Beyrut: Dâru’l-Kütübu’l-İlmiyye.
• İbn Saʿd, Ebû ʿAbdullâh Muḥammed b. Saʿd b. Menîʿ. (1993). et-Ṭabaḳâtu'l-Kubrâ - Mutemmimu'ṡ-Ṡaḥâbe - eṭ-Ṭabaḳâtu'l-Ḫâmise, nşr. Muḥammed b. Ṡâmil es-Sulemî, 2 Cillt, Tâif: Mektebetu'ṡ-Ṡıddîḳ,
• İbn Raslân, Ebû'l-ʿAbbâs Aḥmed b. Ḥuseyn. (2016). Şerḥu Suneni Ebî Dâvûd, nşr. Heyet, 20 Cilt, Feyyûm: Dâru'l-Felâḥ.
• Ḳasṭalânî, Ebû'l-ʿAbbâs Aḥmed b. Muḥammed. (ts). el-Mevâhibu'l-Ledunniyye bi'l-Menḥi'l-Muḥammediyye, 3 Cilt, Kahire: Mektebetu't-Tevfîḳiyye.
• Leknevî, A. (2014). Temel hadis meseleleri, çev. Harun Reşit Demirel, Konya: Hüner Yayınları.
• Moğulṭây, Ebû ʿAbdullâh Moğulṭây b. Ḳilîc el-Bekcerî. (1999). Şerḥu Suneni İbn Mâce- el-İʿlâm bi Sunnetihi ʿAleyhi's-Selâm, nşr. Kâmil ʿAvîḍa, 4 Cilt, Suudi Arabistan: Mektebetu Nizâr Muṡṭafâ el-Bâz.
• Müslim, Ebü’l-Hüseyn Müslim b. el-Haccâc b. El-Kuşeyrî. (1992). el-Câmiu’s-Sahih, 6 Cilt. İstanbul: Çağrı Yayınları.
• Özafşar, M.E. (2013), TDV İslam ansiklopedisi, 46 cilt, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
• Özek, A vd. (1993). Kur’ân-ı Kerim ve açıklamalı meâli, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
• Sehârenpûrî, Halîl b. Ahmed b. Mecîd. (2006). Bezlü’l-Mechûd fî halli Sünen Ebî Dâvûd, 14 Cilt, Hindistân: Buhûs ve’d-Dirâsâti’İslâmiyye.
• Serahsî, Ebû Bekr Muhammed b. Ebu Sehl. (1993). Usulü’s-Serahsî, thk. Ebu’l-Vefâel-Efgânî, Beyrut: Daru’l-Kutubu’l-İlmiyye.
• Siczî, Ebû Saʿîd Mesʿûd b. ʿAlî en-Nîsâbûrî. (2006). es-Suʾâlât li-Ebî ʿAbdullâh el-Ḥâkim en-Nîsâbûrî. nşr. Muḥammed b. ʿAlî el-Ezherî. el-Fârûḳu'l-Ḥadîŝe. Kahire.
• Subkî, Mahmûd Muhammed Hattâb. (1932). Menheli’l- ‘Azbi’l-Mevrûd Şerhu Süneni Ebî Dâvûd, thk. Emîn Mahmûd Muhammed Hattâb, 10 cilt, Kahire: Matbaatu İstikâme.
• Suyûtî, Ebu’u-Badl Celâluddîn. (1985). El-Hasâisu’l-Kubrâ, Beyrut: Dâru’l- Kütübi’l-İlmiyye.
• Tahâvî, İmam Ebû Ca‘fer Ahmed b. Muhammed. (2009). Şerhu Meâni’l-Âsâr Hadislerle İslam Fıkhı çev: M. Beşir Eryarsoy, İstanbul: Kitâbî Yayınları.
• Tekdamar, Ç. (2021). İbn Ḥibbân’ın Ebû Hanife’ye eleştirileri, Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
• Ulu, A. (2016). Hz. Peygamber ve Beddua, İstanbul: Rağbet Yayınları.
• Ünal, İ. H. (1994). İmam Ebu Hanife’nin Hadis Anlayışı ve Hanefi Mezhebi’nin Hadis Metodu, Ankara: Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
• Ünal, İ. H. vd. (Ed.) (2014). Hadislerle İslam. 7 Cilt. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
• Yaḥyâ b. Maʿîn, Ebû Zekeriyyâ Yaḥyâ b. Maʿîn (ts.). Min Kelâmi Ebî Zekeriyyâ Yaḥyâ b. Maʿîn fî'r-Ricâl, nşr. Aḥmed Muḥammed Nûr Seyf, Dımeşḳ: Dâru'l-Meʾmûn li't-Turâŝ.
• Yıldırım, A. (2007). “İslam Ceza Hukukunda Suça Misliyle Mukabele Prensibi”, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
• Yıldırım, E. (2021). Peygamberimiz çocuklarla, İstanbul: Ensar Yayınları.
• Yiğit, Y. (2020). “İslam Hukukunda Suç-Ceza Dengesinin Adaletle İlişkisi”, Diyanet İlmi Dergi 29(1) 67-94. Zehebî Ebû ʿAbdullâh Muḥammed b. Aḥmed (2009), Mizân el-İ‘tidâl nşr. Muḥammed Rıḍvân, vdğr (Dimeşḳ): Muʾessesetu'r-Risâle.
• Zehebî, Şemsüddîn Ebû ʿAbdullâh Muḥammed b. Aḥmed b. ʿOŝmân b. Ḳâymâz. (1985) Siyeru Aʿlâmi'n-Nubelâ' (nşr. Suʿayb el-Arnâvut), 25 Cilt, b.y: Muʾessesetu'r-Risale.
• Zehebî, Ebû ʿAbdullâh Muḥammed b. Aḥmed. (2009). Mîzânu'l-İʿtidâl fî Naḳdi'r-Ricâl. nşr. Muḥammed Rıḍvân, vdğr. 5 Cilt, Dimeşk: Muʾessesetu'r-Risâle, Dimeşḳ.
• Zürkânî, Muhammed b. Abdülbâkî. (1996). Şerhu Zürkânî ale’l- Mevâhibi’l-Ledünniyye, 12 Cilt, Beyrut: Daru’l-Kütübu’l-İlmiyye.