Siyonizmden Günümüze Filistin Meselesi: İşgal, Direniş ve Müzakere

Öz

İsrail-Filistin çatışması, modern dönemin en uzun süren ve çözümü en zor sorunlarından biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu makale, Filistin meselesinin tarihsel gelişimini Siyonizm hareketinin doğuşundan başlayarak günümüze kadar olan süreçte ele almaktadır. Makale, Yahudi göçlerinin Filistin topraklarına olan etkilerini, Siyonist yerleşimlerin artışı ve bu yerleşimlerin Filistin halkı üzerindeki sosyo-politik sonuçlarını derinlemesine incelemektedir. Filistin meselesi, sadece bölgesel bir sorun olmanın ötesinde hem bölgesel hem de küresel politikaların önemli bir parçası haline gelmiştir. Siyonizm’in yükselişi ve İsrail Devleti’nin kurulması, Filistin halkının sosyo-politik yapısını nasıl etkilemiştir? Araştırma bu soruya yanıt ararken, özellikle Yahudi yerleşim politikalarının Filistin halkı üzerindeki etkilerini analiz etmekte ve Arap-İsrail savaşlarının sonuçlarını tarihsel bağlamda değerlendirmektedir. Çalışma, nitel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilmiş olup tarihsel analiz ve doküman incelemesi yoluyla yürütülmüştür. Filistin topraklarındaki Yahudi yerleşimlerinin artışı, İsrail’in kuruluş süreci ve bu süreçte Filistin halkının karşılaştığı zorluklar incelenmiştir. Bulgular, İsrail’in 1948’deki kuruluşunun Filistinlilerin büyük bir kısmının yerinden edilmesine, mülteci krizinin doğmasına ve İsrail’in genişlemeci politikaları ile Filistin kimliğinin marjinalleşmesine yol açtığını göstermektedir. Ayrıca, uluslararası toplumun barış süreçlerindeki yetersiz müdahaleleri, Filistin halkının direniş hareketleri ve bu hareketlerin uzun vadeli etkileri çalışmada ele alınmıştır. Sonuç olarak, makale, Filistin meselesinin hem tarihsel kökenlerini hem de günümüzdeki yansımalarını anlamaya yönelik kapsamlı bir çerçeve sunmakta, uluslararası barış çabalarının başarısızlıklarını ve Filistinlilerin sosyo-politik mücadelesini gözler önüne sermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Filistin meselesi
• Siyonizm
• İsrail devleti
• Arap-İsrail savaşları

The Palestine Question from Zionism to the Present: Occupation, Resistance and Negotiation

Öz

The Israeli-Palestinian conflict stands as one of the longest-lasting and most complex issues of the modern era. This article examines the historical development of the Palestinian question, tracing it from the emergence of the Zionist movement to the present day. It offers an in-depth analysis of the impact of Jewish immigration on Palestinian lands, the increase in Zionist settlements, and the socio-political consequences of these settlements on the Palestinian people. The Palestinian issue, beyond being a regional problem, has become a significant part of both regional and global politics. How did the rise of Zionism and the establishment of the State of Israel affect the socio-political structure of the Palestinian people? In seeking to answer this question, the research analyzes the impact of Jewish settlement policies on the Palestinian population and evaluates the outcomes of the Arab-Israeli wars within a historical context. The study was conducted using qualitative research methods, relying on historical analysis and document review. It explores the increase in Jewish settlements in Palestinian territories, the process of Israel's establishment, and the challenges faced by the Palestinian people during this period. The findings reveal that Israel’s establishment in 1948 led to the displacement of a significant portion of the Palestinian population, the emergence of a refugee crisis, and the marginalization of Palestinian identity due to Israel’s expansionist policies. Moreover, the insufficient interventions of the international community in peace processes, the resistance movements of the Palestinian people, and the long-term impacts of these movements are addressed in this study. In conclusion, the article provides a comprehensive framework for understanding both the historical roots and contemporary reflections of the Palestinian issue, highlighting the failures of international peace efforts and the socio-political struggle of the Palestinian people.

Anahtar Kelimeler

• Palestine question
• Zionism
• State of Israel
• Arab-Israeli wars

Kaynakça

1. Akçapa, M. (2021). Arap Baharı öncesi Filistin’in içsel dinamikleri bağlamında Türkiye’nin Filistin meselesine yaklaşımı. Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi Dergisi, 4(1), 33-45.
2. Arı, T. (2014). Geçmişten günümüze Orta Doğu: siyaset, savaş ve diplomasi. Bursa: Dora Yayıncılık.
3. Armaoğlu, F. (1994). Filistin meselesi ve Arap-İsrail savaşları (1948-1988). Ankara: İş Bankası Kültür Yayınları.
4. Ataov, T. (1970). Filistin sorununun ardındaki gerçek: İsrail’in kuruluşuna kadar. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 25(03), 29-66. https://doi.org/10.1501/SBFder_0000001240.
5. Ayata, A. (2018). Türkiye’nin Ortadoğu politikasının dünü ve bugünü. M. Ercan (Ed.). 21. yüzyılda küresel ve bölgesel aktörler bağlamında Türk dış politikası içinde (ss. 389-412). İstanbul: Efe Akademi.
6. Balcı, A. (2010). İsrail sorunu: Ortadoğu’nun Gordion düğümü. K. İnat, B. Duran ve M. Ataman (Ed.). Dünya çatışmaları: çatışma bölgeleri ve konuları cilt 1 içinde (ss. 99-163). Ankara: Nobel.
7. Best, A., Hanhimaki, J. M., Maiolo, J.A. ve Schulze, E. K. (2008). International history of the twentieth century and beyond. New York: Routledge.
8. Cleveland, W. L. ve Bunton, M. (2009). A history of the Modern Middle East. Boulder: Westview Press.

9. Çiftçi, M. (2019). Haçlı seferlerinin düzenlenmesinde Kudüs’ün önemi. Yeni Fikir Dergisi, 11(22), 92-104.
10. Farsoun, S. K. ve Zacharia, C. E. (1997). Palestine and the Palestinians. Boulder: Westview Press.
11. Gelvin, J. (2011). The modern Middle East a history. New York: Oxford University Press.
12. Goldschmidt, A. ve Davidson, L. (2006). A concise history of the Middle East. Boulder: Westview Press.
13. Hamdy, Z. (2024). Religious nationalism in The Israel-Palestine conflict: examining the role of religion. The American Journal of Political Science Law and Criminology, 6(7), 4–7.
14. Keleşoğlu, E. (2014). İsrail’in dış politikası. F. Sönmezoğlu ve Ö. Erler Bayır (Ed.). Dış politika karşılaştırmalı bir bakış içinde (ss. 421-463). İstanbul: Der Yayınları.
15. Khouri, F. J. (1971). The Arab-Israeli dilemma. New York: Syracuse University Press.
16. Lewis, B. (1995). The Middle East: a brief history of the last 2000 years. New York: Scribner.
17. McCarthy, J. (1990). The population of Palestine: population history and statistics of the late Ottoman period and the mandate. New York: Columbia University Press.
18. O'Grady, S. (2023). If this is Israel’s 9/11, it must not fall into the Osama bin Laden trap. Retrieved from https://www.independent.co.uk/voices/israel-9-11-george-w-bush-hamas-palestinians-b2427181.html in 10.08.2024.
19. Oluwashakin, A. ve Aboyade, A. S. (2024). A critical assessment of Israel-Hamas war in the Israel-Palestine conflict. Journal of Contemporary International Relations and Diplomacy (JCIRD), 5(1), 102-120. https://doi.org/10.53982/jcird.2024.0501.07-j.
20. Özkoç, Ö. (2009). Savaş ve barış: doksanlı yıllarda Filistin- İsrail sorunu. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 64(03), 167-195. https://doi.org/10.1501/SBFder_0000002117.
21. Peretz, D. (2001). Barak's Israel. Current History, 100(642), 21–26. https://doi.org/10.1525/curh.2001.100.642.21.
22. Scott-Bauman, M. (2021). Palestinians and Israelis: a short history of conflict. Cornwall: The History Press.
23. Taylor, A. R. (1971). Vision and intent in Zionist thought. Ibrahim Abu-Lughod (Ed.). The transformation of Palestine essays on the origin and development of the Arab-lsraeli conflict içinde (ss. 9-26). Evanston: Northwestern University Press.
24. Vaïsse, M. (2024). 1945’ten günümüze uluslararası ilişkiler. (Çev. Ayşe Meral). Ankara: Doğu Batı Yayınları.
25. Yale Law School, The Avalon Preject. (2008). Camp David Accords; September 17, 1978. https://avalon.law.yale.edu/20th_century/campdav.asp adresinden 14.12.2024 tarihinde erişilmiştir.