Araştırma Makalesi

Helikopter Ebeveynlik ile Genel Öz-Yeterlik Arasındaki İlişkinin Sistematik Gözden Geçirilmesi ve Meta-Analizi

Cilt: 12 Sayı: 1 31 Mart 2026
PDF İndir

Helikopter Ebeveynlik ile Genel Öz-Yeterlik Arasındaki İlişkinin Sistematik Gözden Geçirilmesi ve Meta-Analizi

Öz

Helikopter ebeveynlik, son yıllarda giderek daha sık gözlemlenen ebeveynlik stillerinden biri haline gelmiştir. Bu ebeveynlik tarzının çocukların yetenek gelişimi ve psikolojik iyi oluşu üzerindeki etkileri dikkat çekmektedir. Özellikle helikopter ebeveyn davranışlarının çocukların öz-yeterlik gelişimi üzerindeki etkisi, üzerinde durulan önemli konulardan biridir. Bu çalışmanın amacı; helikopter ebeveynlik ile genel öz-yeterlik arasındaki ilişkinin sistematik olarak incelenmesi ve iki değişken arasındaki ilişkinin büyüklüğünün meta-analiz yöntemi aracılığıyla belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, WOS, Scopus, Springer, Taylor & Francis, Wiley, Ulakbim, Ulusal Tez Merkezi, ProQuest ve Google Akademik veri tabanlarında “helikopter ebeveynlik ve “öz-yeterlik” terimleri kullanılarak taramalar gerçekleştirilmiştir. Tarama sonucunda 343 çalışmaya ulaşılmıştır. Belirlenen ölçütlere uyan 13 çalışma meta-analize dahil edilmiş ve bu 13 farklı çalışmaya yönelik olarak 14 etki büyüklüğü değeri hesaplanmıştır. Meta-analize dahil edilen bu çalışmaların toplam örneklem büyüklüğünün 4473 katılımcıdan oluştuğu saptanmıştır. Meta-analiz sonucunda, helikopter ebeveynlik ile genel öz-yeterlik arasındaki ilişkiye ait ortalama etki büyüklüğü değerinin -0.150 olduğunu belirlenmiştir. Elde edilen bu değer helikopter ebeveynlik ile genel öz-yeterlik arasındaki bu negatif yönlü ilişkinin zayıf düzeyde olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aksoy Kürü, S. (2021). Meta-analiz. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 42, 215-229. https://doi.org/10.30794/pausbed.803061.
  2. Ashton-James, C. E., Kushlev, K., and Dunn, E. W. (2013). Parents reap what they sow: Child-centrism and parental well-being. Social Psychological and Personality Science, 4(6), 635-642. https://doi.org/10.1177/1948550613479804.
  3. Bacikova‐Sleskova, M. and Kapetanovic, S. (2025). Exploring the role of basic psychological needs in the relationship between overparenting and adolescent psychological outcomes. Scandinavian Journal of Psychology.Advance online publication. https://doi.org/10.1111/sjop.70027.
  4. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191-215. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191. Bandura, A. (1981). Self-referent thought: A developmental analysis of self-efficacy. J. H. Flavell and L. Ross (Eds.), Social cognitive development: Frontiers and possible futures in (pp. 200-239). New York: Cambridge University Press.
  5. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York, NY: W. H. Freeman.
  6. Baumrind, D. (1991). The influence of parenting style on adolescent competence and substance use. The Journal of Early Adolescence,11(1), 56–95.
  7. Begg, C. B. and Mazumdar, M. (1994). Operating characteristics of a rank correlation test for publication bias. Biometrics, 50(4), 1088-1101. https://doi.org/10.2307/2533446.
  8. Bradley-Geist, J. C. and Olson-Buchanan, J. B. (2014). Helicopter parents: An examination of the correlates of over-parenting of college students. Education+ Training, 56(4), 314-328. https://doi.org/10.1108/ET-10-2012-0096.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Aile Danışmanlığı, Aile Sosyolojisi, Aile Psikolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

18 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

13 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Asıcı, E. (2026). Helikopter Ebeveynlik ile Genel Öz-Yeterlik Arasındaki İlişkinin Sistematik Gözden Geçirilmesi ve Meta-Analizi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 84-103. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1768154
AMA
1.Asıcı E. Helikopter Ebeveynlik ile Genel Öz-Yeterlik Arasındaki İlişkinin Sistematik Gözden Geçirilmesi ve Meta-Analizi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;12(1):84-103. doi:10.31592/aeusbed.1768154
Chicago
Asıcı, Esra. 2026. “Helikopter Ebeveynlik ile Genel Öz-Yeterlik Arasındaki İlişkinin Sistematik Gözden Geçirilmesi ve Meta-Analizi”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12 (1): 84-103. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1768154.
EndNote
Asıcı E (01 Mart 2026) Helikopter Ebeveynlik ile Genel Öz-Yeterlik Arasındaki İlişkinin Sistematik Gözden Geçirilmesi ve Meta-Analizi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12 1 84–103.
IEEE
[1]E. Asıcı, “Helikopter Ebeveynlik ile Genel Öz-Yeterlik Arasındaki İlişkinin Sistematik Gözden Geçirilmesi ve Meta-Analizi”, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 12, sy 1, ss. 84–103, Mar. 2026, doi: 10.31592/aeusbed.1768154.
ISNAD
Asıcı, Esra. “Helikopter Ebeveynlik ile Genel Öz-Yeterlik Arasındaki İlişkinin Sistematik Gözden Geçirilmesi ve Meta-Analizi”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12/1 (01 Mart 2026): 84-103. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1768154.
JAMA
1.Asıcı E. Helikopter Ebeveynlik ile Genel Öz-Yeterlik Arasındaki İlişkinin Sistematik Gözden Geçirilmesi ve Meta-Analizi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;12:84–103.
MLA
Asıcı, Esra. “Helikopter Ebeveynlik ile Genel Öz-Yeterlik Arasındaki İlişkinin Sistematik Gözden Geçirilmesi ve Meta-Analizi”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 12, sy 1, Mart 2026, ss. 84-103, doi:10.31592/aeusbed.1768154.
Vancouver
1.Esra Asıcı. Helikopter Ebeveynlik ile Genel Öz-Yeterlik Arasındaki İlişkinin Sistematik Gözden Geçirilmesi ve Meta-Analizi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Mart 2026;12(1):84-103. doi:10.31592/aeusbed.1768154