Kırsaldan Kente Göç Sürecinde Babalık Kimliğinin Yeniden İnşası

Yıl 2026, Cilt: 12 Sayı: Aile Özel Sayısı, 114 - 133, 28.02.2026

Dolunay Şenol , Melike Hatun Sarıaslan

https://doi.org/10.31592/aeusbed.1801246

https://izlik.org/JA39YT63KE

Öz

Küreselleşen dünya, sadece uzakları yakın hale getirmedi aynı zamanda kültürlerin de birbirlerinden etkilenerek benzerliklerin artması, farklılıkların azalması sonrasında toplumsal hayatın yeniden düzenlenmesini zorunlu hale getirdi. Bu sebeple göçü sadece coğrafi bir hareketlilik değil, sosyal hayatın yeniden düzenlenmesini gerektiren önemli bir oluşum olarak değerlendirmek gerekmektedir. Göç, aynı zamanda aile içindeki sorumluluklar, toplumsal cinsiyet normları ve babalık anlayışlarında da önemli dönüşümlere yol açan bir süreçtir. Bu çalışma, kırdan kente göç eden babaların babalık kimliklerinin nasıl yeniden inşa edildiğini ve göçün toplumsal cinsiyetle ilişkisini incelemektedir. Çalışma, Kırıkkale ilinde yaşayan 18 baba ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, göçün, babaların aile içindeki rollerini yeniden tanımlamalarına neden olduğunu, kırsal ve kentsel alanlar arasındaki babalık anlayışlarının farklılaştığını ve toplumsal cinsiyet normlarının değişen sosyal yapılarla birlikte evrildiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, erkeklik krizine dair bulgular da kentsel yaşamın ekonomik zorlukları ve kadınların iş gücüne katılımını arttırdığını, bunun da hem kadınların hem de erkeklerin sorumluluklarını farklılaştırdığını ortaya koymaktadır. Çalışma, göçün sadece ekonomik değil, aynı zamanda aile içindeki güç dinamikleri ve toplumsal cinsiyet rolleri açısından da dönüşüm yarattığını vurgulaması açısından önemlidir. Değişimin bu derece yoğun olduğu bir dönemde aile içinde yaşanılan bu değişim ve dönüşümlerin tespit edilerek aileye gerekli desteğin verilmesinin, toplumsal yapılanmanın güçlenmesinde önemli bir fonksiyon yükleneceğini belirtmek gerekir. Bu yönde yapılacak çalışmaların hem ailelerin hem de toplumun güçlenmesine katkı sağlayacağı düşünülerek sayılarının arttırılması ve çalışma ile alana katkı sağlanması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

kırdan kente göç , babalık kimliği , yeniden inşa , erkeklik krizi

The Reconstruction of Fatherhood Identity During the Process of Rural-to-Urban Migration

https://izlik.org/JA39YT63KE

Öz

The globalizing world has not only brought distant places closer but has also necessitated the restructuring of social life as cultures influence one another, increasing similarities and reducing differences. For this reason, migration should be considered not merely a geographical mobility, but an important phenomenon requiring the re-regulation of social life. Migration is also a process that leads to significant transformations in domestic responsibilities, gender norms, and the understanding of fatherhood. This study examines how the fatherhood identities of fathers who migrate from rural to urban areas are reconstructed and the relationship between migration and gender. The study was conducted through semi-structured interviews with 18 fathers living in the province of Kırıkkale. The findings reveal that migration causes fathers to redefine their roles within the family, that the understanding of fatherhood differs between rural and urban areas, and that gender norms evolve alongside changing social structures. Furthermore, findings regarding the crisis of masculinity demonstrate that the economic difficulties of urban life and the increased participation of women in the workforce differentiate the responsibilities of both women and men. The study is important as it emphasizes that migration generates transformation not only economically but also in terms of domestic power dynamics and gender roles. It must be noted that identifying these changes and transformations within the family during a period of such intense change and providing the necessary support to the family will fulfill an important function in strengthening the social structure. It is believed that increasing the number of studies in this direction will contribute to the strengthening of both families and society, and this study aims to contribute to the field.

Anahtar Kelimeler

Rural-to-urban migration , fatherhood identity , reconstruction , crisis of masculinity

Kaynakça

• Alptekin, D. (2014). Çelişik duygularda toplumsal cinsiyet ayrımcılığı sorgusu: Üniversite gençliğinin cinsiyet algısına dair bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 32, 203-211. Altınay, A. G. (2004). The myth of the military-nation: Militarism, gender, and education in Turkey. New York: Palgrave Macmillan.
• Avcıoğlu, G. Ş. (2020). Türkiye’de akademik göç çalışmaları: Göç literatürü taraması. NOSYON: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi, 4, 76-82.
• Avcil, C. (2020). Ağrılı kadınların istihdamı üzerine bir analiz: Tekstil kent örneği. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(1), 503-534. https://doi.org/10.31463/aicusbed.701308 Berg, B. L. and Lune, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (A. Arı, Çev.). Konya: Eğitim Yayınevi.
• Biernacki, P. and Waldorf, D. (1981). Snowball sampling: Problems and techniques of chain referral sampling. Sociological Methods & Research, 10(2), 141-163.
• Bostan, H. (2017). Türkiye’de iç göçlerin toplumsal yapıda neden olduğu değişimler, meydana getirdiği sorunlar ve çözüm önerileri. Coğrafya Dergisi, (35), 1–16.
• Bozok, M. (2011). Soru ve cevaplarla erkeklikler. İstanbul: Altan Basım.
• Bozok, M. (2018). Toplumsal cinsiyet ve aile. N. Oktik ve H. Ünal Reşitoğlu (Ed.), Aileyi anlamak içinde (ss. 101–115). Ankara: Nobel Yayınları.
• Castles, S. and Miller, M. J. (1998), The Age of Migration, Mcmillan, London.
• Creswell, J. W. and Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
• Çağlayan, S. (2006). Göç kuramları, göç ve göçmen ilişkisi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17, 67-91.
• Çelen, H. N. (2018). Aile ve psikolojik yansımaları. N. Oktik ve H. Ünal Reşitoğlu (Ed.), Aileyi anlamak içinde (ss. 31–43). Ankara: Nobel Yayınları.
• Demirel, G. (2016). Toplumsal cinsiyet mağduriyetinde erkek. In 1st International Scientific Researches Congress Humanity and Social Sciences (ss. 254-264).
• Doğan, M. (2022). Türkiye’de iç göç: Aile bağlamında. Atlas Sosyal Bilimler Dergisi, 1(10), 64-72.
• Ekici, S., ve Tuncel, G. (2016). Göç ve insan. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 9-22.
• Elliott, K. (2016). Caring masculinities: Theorizing an emerging concept. Men and Masculinities, 19(3), 240–259. https://doi.org/10.1177/1097184X15576203
• Goldberg, H. (2018). Erkek olmanın tehlikeleri (S. Budak, Çev.). İstanbul: Totem Yayın Evi.
• Güreşci, E. (2013). Türkiye’de kırsal göçün aile üzerine etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(17), 149-161.
• İçduygu, A. ve Sirkeci, İ. (1999). Cumhuriyet dönemi Türkiye’sinde iç göç hareketleri. A. Berktay (Ed.), 75 yılda köylerden şehirlere içinde. İstanbul: İş Bankası Tarih Vakfı Yayınları.
• Kakaliçoğlu, C. (2019). Modern dönemde değişen toplumsal roller bağlamında babalık ve babalık deneyimleri: İstanbul örneği. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Kaya, M. ve Şahin, H. (2021). Harran Üniversitesi’ndeki Suriyeli öğrencilerin akademik entegrasyon süreçlerinin analizi. İnsan & Toplum, 1–45. doi:10.12658/M0627
• Kıran, E. ve Aker, D. Y. (2019). İç göç araştırmalarında kültürleşme boyutu. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (17), 67–82.
• Koçak, Y., ve Terzi, E. (2012). Türkiye'de göç olgusu, göç edenlerin kentlere olan etkileri ve çözüm önerileri. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(3). Köksal, S. (1986). Refah toplumunda getto ve Türkler. İstanbul.
• Küçük, H. (2022). Toplumsal cinsiyet bağlamında göç sürecinde kadın ve erkek. Toplumsal Politika Dergisi, 3(1), 26-37.
• Lee, E. S. (1966). A theory of migration. Demography, 3(1), 47–57.
• Leyla Kuzu, Ş. (2023). Göç sürecinde kadınlık ve erkekliğin yeniden inşası: Saha araştırmasından notlar. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(4), 1883-1900. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1338779
• Oberai, A. S. (1990). Migration, urbanisation and development. Geneva: ILO.
• Oktan, A. (2008). Türk sinemasında hegemonik erkeklikten erkeklik krizine: Yazı-Tura ve erkeklik bunalımının sınırları. Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 5(2), 152-166.
• Pleck, J. H. (1981). The myth of masculinity. Cambridge, MA: MIT Press.
• Rittersberger-Tılıç, H. (2015). ‘Managing’ irregular labor migrants in Turkey. Göç Araştırmaları Dergisi, 1(1), 80–107.
• Sağlam, S. (2006). Türkiye’de iç göç olgusu ve kentleşme. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 5(1), 33–44.
• Saraç, S. (2013). Toplumsal cinsiyet. L. Gültekin, G. Güneş, C. Ertung ve A. Şimşek (Ed.), Toplumsal cinsiyet ve yansımaları içinde (ss. 27–32). Ankara: Atılım Üniversitesi Yayınları.
• Sevinç, G., Davran, M. K. ve Sevinç, M. R. (2018). Türkiye’de kırdan kente göç ve göçün aile üzerindeki etkileri. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 3(6), 70–82.
• Şeker, O. (2019). Suriyeli mültecilerin değişen toplumsal rolleri. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 8(23), 227–245.
• Şenol Sert, D. (2018). Uluslararası göç yazınında bütünleyici bir kurama doğru. S. G. Ihlamur-Öner ve N. A. Ş. Öner (Ed.), Küreselleşme çağında göç: Kavramlar, tartışmalar (4. bs.) içinde (ss. 29–49). İstanbul: İletişim Yayınları.
• Toros, A. (2008). Önsöz. Sorunlu bölgelerde göç içinde (ss. 9–11). Ankara: Global Strateji Enstitüsü.
• Tümtaş, M. S. ve Ergun, C. (2016). Göçün toplumsal ve mekânsal yapı üzerindeki etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(4), 1347–1359.
• Uluslararası Göç Örgütü. (2013). Göç terimleri sözlüğü (R. Perruchoud ve J. Redpath-Cross, Ed.). Cenevre: IOM Yayınları.
• Üçer, M. B. (2020). Orta sınıfın utancı: Duygu sosyolojisi açısından 1980’ler Türkiye’sinde toplumsal değişme. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
• Yılmaz, A. (2014). Uluslararası göç: Çeşitleri, nedenleri ve etkileri. Electronic Turkish Studies, 9(2), 1685-1704.
• Yılmaz, E. (2022). İstanbul’daki uluslararası öğrencilerin göç deneyimleri ve kente entegrasyonu araştırması. Sosyoloji Dergisi (43), 51-93.