Ergenlerde Akran Baskısı ve Riskli Davranışlar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Ertuğrul Talu; Gökhan Gümüş

doi:10.31592/aeusbed.709641

Ergenlerde Akran Baskısı ve Riskli Davranışlar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada ergenlerde akran baskısı ve riskli davranışlar arasındaki ilişkilerin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma modeli olarak ilişkisel tarama deseni kullanılan bu araştırmanın çalışma grubunu, 2019 – 2020 eğitim öğretim yılında Malatya ilinde 4 devlet lisesinde eğitim gören 392 öğrenci (199 kız, 193 erkek) oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Esen-Kıran (2003) tarafından geliştirilen “Akran Baskısı Ölçeği” ile Gençtanırım ve Ergene (2014) tarafından geliştirilen “Riskli Davranışlar Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmada akran baskısı ve riskli davranışlar arasındaki ilişkiyi ortaya koymak için Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı, akranlarla geçirilen süre, akran baskısı ve riskli davranışlar arasındaki ilişki için Spearman Brown sıra farkları korelasyon katsayısı, akran baskısı ve riskli davranışların cinsiyet göre farklılaşmasını ortaya koymak için de t test ve Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre ergenlerde akran baskısı ile riskli davranışlar arasında düşük ve orta düzeyde pozitif anlamlı ilişkiler bulunduğu görülmüştür. Bu ilişkiler doğrudan akran baskısında antisosyal davranış, intihar eğilimi, beslenme alışkanlıkları ve alkol kullanımında düşük düzeyde iken sigara kullanımı ve okul terkinde orta düzeyde görülmektedir. Bunun yanında dolaylı akran baskısının intihar eğilimi, beslenme alışkanlıkları ve alkol kullanımında düşük düzeyde bir ilişki görülürken antisosyal davranışta, sigara kullanımında ve okul terkinde orta düzeyde bir ilişki görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aktuğ, T. (2006). Ergenlerde akran baskısı ve benlik saygısının incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi, Mersin.
Alikaşifoğlu, M., ve Ercan, O. (2009). Ergenlerde riskli davranışlar. Turkish Pediatrics Archive/Turk Pediatri Arsivi, 44(1). 1-6.
Aras, S., Günay, T., Özan, S., ve Orcin, E. (2007). Izmir ilinde lise ögrencilerinin riskli davranislari/Risky behaviors among high school students in Izmir. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 8(3), 186.
Austin, V. L., ve Sciarra, D. T. (2017). Çocuk ve ergenlerde duygusal ve davranışsal bozukluklar (Çev. Ed. M. Özekes). Ankara: Nobel Yayınları.
Bayhan, P., ve Işıtan, A. G. S. (2010). Ergenlik döneminde ilişkiler: Akran ve romantik ilişkilere genel bakış. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 20(20), 33-44.
Berndt, T. J., ve Ladd, G. W. (1989). Peer relationships in child development. John Wiley & Sons: Hoboken.
Büyüköztürk, Ş. (2017). Veri Analizi El Kitabı (23. baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Büyüköztürk, Ş., Çokluk, Ö., ve Köklü, N., (2016). Sosyal Bilimler İçin İstatistik (18. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri (22. baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Ceyhun, A. G., ve Ceyhun, B. (2003). Lise ve üniversite öğrencilerinde intihar olasılığının değerlendirilmesi. Klinik Psikiyatri, 6(2), 217-224.
Chimwamurombe, M. (2011). The influence of peer pressure on adolescent misbehaviour in schools. Doctoral dissertation. University of the Western Cape, Cape Town,
Clasen, D. R., ve Brown, B. B. (1985). The multidimensionality of peer pressure in adolescence. Journal of youth and adolescence, 14(6), 451-468.
Daniel, K. E. (2016, April 20). The Effect of Peer Presence on Adolescent Risk-Taking Behaviors. 24.03.2020 tarihinde https://digitalcommons.georgiasouthern.edu/honors-theses/181/ adresinden erişildi.
De Goede, I. H., Branje, S. J., ve Meeus, W. H. (2009). Developmental changes and gender differences in adolescents' perceptions of friendships. Journal of Adolescence, 32(5), 1105-1123.
Dornbusch, S. M. (1989). The sociology of adolescence. Annual review of sociology, 15(1), 233-259.
Esen, B. K. (2003). Akran baskısı, akademik başarı ve yaş değişkenlerine göre lise öğrencilerinin risk alma davranışının yordanması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(24). 79-85.
Eskin, M. (2001). Ergenlikte yalnızlık, baş etme yöntemleri ve yalnızlığın intihar davranışı ile ilişkisi. Klinik Psikiyatri, 4(5), 5-11.
Eyberg, S. M. ve McDiarmid, M. D. (2005). Parent-child interaction therapy. In A. M. Gross ve R. S. Drabman (Ed.) Encyclopaedia of behaviour modification and cognitive-behaviour therapy, 2, 940-944. Thousand Oaks, CA: Sage.
Gençtanırım, D., ve Ergene, T. (2014). Riskli davranışlar ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. International Journal of Social Science, 25(1), 125-138.
Gül, S. K., ve Güneş, İ. D. (2009). Ergenlik dönemi sorunları ve şiddet. Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 80.
Kapıkıran, N. A., ve Fiyakalı, C. (2005). Lise öğrencilerinde akran baskısı ve problem çözme. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(18), 11-17.
Karasar, N. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri (33. baskı). Ankara: Nobel Yayıncılık.
Kıran-Esen, B. (2003). Akran Baskısı Ölçeği’nin geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 2(3), 65-79.
Manzoni, M. L., Lotar, M., ve Ricijaš, N. (2011). Peer Pressure in Adolescence. Saarbrücken: Lap Lambert Academic Publ.
Nivea, D. (2006). Peer Pressure and Teens. Date Posted: 2006-12-16
Satan, A. (2011). Ergenlerde akran baskısı, benlik saygısı ve alkol kullanımı arasındaki ilişkilerin incelenmesi. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 34, 183-194.
Savin-Williams, R. C., ve Berndt, T. J. (1990). Friendship and peer relations. Massachusetts: Harvard University Press
Scott, D. L. (2007). Early rheumatoid arthritis. British medical bulletin, 81(1), 97-114.
Siyez, D. M. (2006). Ergenlik döneminde intihar girişimleri: bir gözden geçirme. Kastamonu Eğitim Dergisi, 14(2), 413-420.
Şahin, Ş., ve Özçelik, Ç. (2016). Ergenlik dönemi ve sosyalleşme. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi, 5(1), 42-49.
Tabachnick, G.B., ve Fidell, L. (2013). LS fidell using multivariate statistics (sixth ed.), Boston: Pearson.
Uludağlı, N. P., ve Sayıl, M. (2009). Orta ve ileri ergenlik döneminde risk alma davranışı: Ebeveyn ve akranların rolü. Türk Psikoloji Yazıları, 12(23), 14-24.
Ünlü, G., Aksoy, Z., ve Ersan, E. E. (2014). İntihar girişiminde bulunan çocuk ve ergenlerin değerlendirilmesi. Pamukkale Tıp Dergisi, (3), 176-183.
Vander Zanden, J. W., Crandell, T. L., ve Crandell, C. H. (2000). Adolescence: Emotional and social development. Developmental psychology, 358-389.
Webber, M. (1997). The development of moral values and behaviour in teenagers. J.A. Clausen's (Eds). Socialization and Society. Boston. Little Brown Books.
Wickert, K. C. (2002). Friends, cliques, and peer pressure: Be true to yourself. Berkeley Heights: Enslow Publishers.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ertuğrul Talu ^*
0000-0002-3062-6130
Türkiye

Gökhan Gümüş
0000-0002-4161-0425
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

21 Temmuz 2020

Gönderilme Tarihi

26 Mart 2020

Kabul Tarihi

26 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 6 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.31592/aeusbed.709641

IZ

https://izlik.org/JA44UT33CU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Talu, E., & Gümüş, G. (2020). Ergenlerde Akran Baskısı ve Riskli Davranışlar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 390-403. https://doi.org/10.31592/aeusbed.709641

AMA

1.Talu E, Gümüş G. Ergenlerde Akran Baskısı ve Riskli Davranışlar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020;6(2):390-403. doi:10.31592/aeusbed.709641

Chicago

Talu, Ertuğrul, ve Gökhan Gümüş. 2020. “Ergenlerde Akran Baskısı ve Riskli Davranışlar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6 (2): 390-403. https://doi.org/10.31592/aeusbed.709641.

EndNote

Talu E, Gümüş G (01 Temmuz 2020) Ergenlerde Akran Baskısı ve Riskli Davranışlar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6 2 390–403.

IEEE

[1]E. Talu ve G. Gümüş, “Ergenlerde Akran Baskısı ve Riskli Davranışlar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 6, sy 2, ss. 390–403, Tem. 2020, doi: 10.31592/aeusbed.709641.

ISNAD

Talu, Ertuğrul - Gümüş, Gökhan. “Ergenlerde Akran Baskısı ve Riskli Davranışlar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6/2 (01 Temmuz 2020): 390-403. https://doi.org/10.31592/aeusbed.709641.

JAMA

1.Talu E, Gümüş G. Ergenlerde Akran Baskısı ve Riskli Davranışlar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020;6:390–403.

MLA

Talu, Ertuğrul, ve Gökhan Gümüş. “Ergenlerde Akran Baskısı ve Riskli Davranışlar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 6, sy 2, Temmuz 2020, ss. 390-03, doi:10.31592/aeusbed.709641.

Vancouver

1.Ertuğrul Talu, Gökhan Gümüş. Ergenlerde Akran Baskısı ve Riskli Davranışlar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Temmuz 2020;6(2):390-403. doi:10.31592/aeusbed.709641

Türkiye’de Ergen Gruplarında Okul Terki ve Riskli Davranışlar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Bir Meta Analiz Çalışması

Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024..-1336923

An Examination of the Relationship between Peer Relationships, Attachment Styles, and Alcohol and Cigarette Use in Adolescents: Sample of Famagusta

Cyprus Turkish Journal of Psychiatry and Psychology

https://doi.org/10.35365/ctjpp.24.3.02

Ergenlerde Akran Baskısı ve Riskli Davranışlar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Ergenlerde Akran Baskısı ve Riskli Davranışlar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Mesleki Olgunluğun Yordayıcıları Olarak Aile Etkisi, Yaşam Yönelimi ve Kariyer Kararı Verme Durumu

Okula Bağlılık ile Riskli Davranışlar Arasındaki İlişkide Eğitim ve İşe Dair Gelecek Beklentilerinin Aracı Rolü

ROMAN NORMLARI VE GELENEKLERİ AÇISINDAN KADIN VE ERGEN BİREYLERDE ALKOL KULLANIMI

Türkiye’de Ergen Gruplarında Okul Terki ve Riskli Davranışlar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Bir Meta Analiz Çalışması

An Examination of the Relationship between Peer Relationships, Attachment Styles, and Alcohol and Cigarette Use in Adolescents: Sample of Famagusta