Yıl 2021, Cilt 7 , Sayı 1, Sayfalar 272 - 286 2021-03-31

Gayrimüslimlere Uygulanan Ağır Ceza Türleri: 37 Numaralı Kalebent Defteri Örneği

Özlem POYRAZ [1] , Merve ÖNER [2] , Seyfettin ÖVÜNÇ [3]


Çok geniş bir coğrafyada hüküm süren Osmanlı Devleti’nin farklı din, dil ve millet unsurlarını tek bir çatı altında asırlarca yönettiği bilinmektedir. II. Mahmut döneminde ise siyasi, sosyal ve iktisadi anlamda çalkantılı bir süreçten geçilmiştir. Buna rağmen devlet-toplum ilişkisinin korunmasına ehemmiyet verilmiştir. Bu ilişkinin korunmasına yönelik kanunnameler oluşturulmuş; usûl ve kaidelerin ihlal edildiği durumlarda ise suçlular millet ayrımına gidilmeksizin cezalandırılmıştır. Bu araştırmanın amacı, 37 Numaralı Kalebent Defteri’nin gayrimüslimlere yönelik hükümlerinden yola çıkarak uygulanan ağır ceza türlerinin tespitini yapmak ve dönemin ağır ceza anlayışına dair sistemi ortaya çıkarmaktır. Suç ile suçlu profilinin ortaya çıkarılmasında, gayrimüslimler arasındaki suç eğiliminin aydınlatılmasında kalebent defterleri ayrı bir önemi bulunmaktadır. Araştırma, 1823-1826 yılları arasında sınırlandırılmıştır. Gayrimüslimlere yönelik uygulanan cezalar sürgün, ikamet, kalebent, manastırbent, palankabent ve kürek cezaları olarak tasniflenmiştir. Cemaat liderlerinin cezalandırmalardaki etkisi ve Müslim-gayrimüslim suçluluk oranları da incelenmeye tabi tutulan sorulardan olmuştur. Gayrimüslimlerin yoğunluklu olarak ayinlere mugayir hareket suç çeşidini işlediği bulgusuna ulaşılmıştır.
Sürgün, Kalebent, Manastırbent, Palankabent, Kürek
  • BOA (T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi), A.DVNS.KLB.D., nr. 37 (Divan-ı Hümayun Defterleri Kataloğu, Kalebend Defterleri)
  • Acehan, A. (2008). Osmanlı Devleti’nin sürgün politikası ve sürgün yerleri. Uluslararası Sosyal Arastırmalar Dergisi(1/5), 12-29.
  • Akgündüz, A. (2006). Osmanlı kanunnameleri ve hukukî tahlilleri / osmanlı hukukuna giriş ve fatih devri kanunnameleri (Cilt 1). İstanbul: OSAV.
  • Akgündüz, A. (1991). Osmanlı kanunnameleri ve hukuki tahlilleri / yavuz sultan selim devri kanunnameleri (Cilt III). İstanbul: OSAV.
  • Avcı, M. (2002, Mayıs-Haziran). Osmanlı uygulamasında infazı özellik gösteren hapis türleri: kalebentlik, kürek ve prangabentlik. Yeni Türkiye Dergisi Türkoloji ve Türk Tarihi Araştırmaları Özel Sayısı III(45).
  • Baytimur, S. O. (2011). Osmanlı Devleti'nde hapis ve sürgün cezaları (1791-1808). Elazığ: Fırat Üniversitesi SBE Basılmamış Doktora Tezi.
  • Çeribaş, V. (2018). 33 numaralı kalebend defteri (s.1-133/H-1227-1229/M-1812-1814), , İstanbul 2018. İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.
  • Ergin, K. (2016, Aralık). Osmanlı Devleti'nde kanunnamelerden nizamnamelere geçiş. SDÜ FEF Sosyal Bilimler Dergisi(39).
  • Erim, N. (1984). Osmanlı imparatorluğunda kalebentlik cezası ve suçların sınıflandırılması üzerine bir deneme. Osmanlı Araştırmaları, IV, 79-88.
  • Gökçen, A. (1987). Tanzimat dönemi osmanlı ceza kanunları ve bu kanunlardaki ceza müeyyideleri. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Esntitüsü Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.
  • Güneş, G. A. (2015). Osmanlı Devleti'nin gayrimüslimlere bakışı ve klasik dönem millet sistemi. Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi, I(2).
  • Halaçoğlu, Y. (2014). XVIII. Yüzyılda Osmanlı İmparatorluğunda iskan siyaseti ve aşiretlerin yerleştirilmesi. Ankara: TTK Yayınları.
  • Heyd, U. (1984). Osmanlı ceza hukukunda kanun ve şeriat. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi(26), 633-652.
  • Koç, Y., & Tuğluca, M. (2006). Klasik dönem Osmanlı ceza hukukunda yargılama ve toplumsal yapı. Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları(2), 7-24.
  • Köksal, O. (2006). Osmanlı hukukunda bir ceza olarak sürgün ve iki Osmanlı sultanının sürgünle ilgili Hatt-ı Hümayunları. Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi(19).
  • Poyraz, Ö. (2017). Abdülmecid Döneminde Gayrimüslimlere Verilen Bireysel Nefy (Sürgün) Cezaları. O. Köse (Dü.) içinde, Geçmişten Günümüze Göç (Cilt 1). Samsun: Canik Belediyesi Kültür Yayınları.
  • Poyraz, Ö. (2020). Abdülmecid Dönemi Hürriyet Bağlayıcı ve Kısıtlayıcı Ceza Uygulamalarına Dair Bir İnceleme. Sefad (43), 497-518.
  • Sami, Ş. (2012). Kamus-i Türki. Balıkesir: Altınpost Yayınevi.
  • Saydam, A. (1999). Osmanlı Medeniyeti Tarihi. Tabzon: Derya Kitabevi.
  • Taner, T. (1940). Tanzimat Devrinde Ceza Hukuku. Tanzimat 1 (s. 221-232). içinde İstanbul: Maarif Matbaası.
  • Tellan, E. B. (2019). Osmanlı Araştırmalarında Yeni Kaynakların Tarih Yazımına Katkıları: Manastırbend Örneği. Tarih Yayımı Dergisi, 1(2), 171-190.
  • Uz, R. (2018). Osmanlı Tarih Çalışmalarında Kalebent Defterlerinin Rolü. H. A.-Ö.-Z.-M. Kılıç içinde, Tarihin Peşinde Bir Ömür (s. 447-464). İstanbul.
  • Ünal, M. A. (2011) Osmanlı Tarihi Sözlüğü, Paradigma Yayınları, İstanbul.
  • Yakut, E. (2006). Tanzimat Dönemi'ne Kadar Osmanlı Hukukunda Ta'ziri Gerektiren Suçlar ve Cezaları. Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları(2).
  • Yurtseven, Y. (2001). Klasik Dönem Osmanlı Ceza Hukukunda Ta'zir Suç ve Cezaları. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, IV(3-4).
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-2721-2401
Yazar: Özlem POYRAZ (Sorumlu Yazar)
Kurum: AHI EVRAN UNIVERSITY
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-9900-7442
Yazar: Merve ÖNER
Kurum: KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-2482-1730
Yazar: Seyfettin ÖVÜNÇ
Kurum: KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Mart 2021

Bibtex @araştırma makalesi { aeusbed816588, journal = {Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {}, eissn = {2149-0767}, address = {}, publisher = {Ahi Evran Üniversitesi}, year = {2021}, volume = {7}, pages = {272 - 286}, doi = {10.31592/aeusbed.816588}, title = {Gayrimüslimlere Uygulanan Ağır Ceza Türleri: 37 Numaralı Kalebent Defteri Örneği}, key = {cite}, author = {Poyraz, Özlem and Öner, Merve and Övünç, Seyfettin} }
APA Poyraz, Ö , Öner, M , Övünç, S . (2021). Gayrimüslimlere Uygulanan Ağır Ceza Türleri: 37 Numaralı Kalebent Defteri Örneği . Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 7 (1) , 272-286 . DOI: 10.31592/aeusbed.816588
MLA Poyraz, Ö , Öner, M , Övünç, S . "Gayrimüslimlere Uygulanan Ağır Ceza Türleri: 37 Numaralı Kalebent Defteri Örneği" . Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7 (2021 ): 272-286 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/aeusbed/issue/61082/816588>
Chicago Poyraz, Ö , Öner, M , Övünç, S . "Gayrimüslimlere Uygulanan Ağır Ceza Türleri: 37 Numaralı Kalebent Defteri Örneği". Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7 (2021 ): 272-286
RIS TY - JOUR T1 - Gayrimüslimlere Uygulanan Ağır Ceza Türleri: 37 Numaralı Kalebent Defteri Örneği AU - Özlem Poyraz , Merve Öner , Seyfettin Övünç Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - doi: 10.31592/aeusbed.816588 DO - 10.31592/aeusbed.816588 T2 - Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 272 EP - 286 VL - 7 IS - 1 SN - -2149-0767 M3 - doi: 10.31592/aeusbed.816588 UR - https://doi.org/10.31592/aeusbed.816588 Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Gayrimüslimlere Uygulanan Ağır Ceza Türleri: 37 Numaralı Kalebent Defteri Örneği %A Özlem Poyraz , Merve Öner , Seyfettin Övünç %T Gayrimüslimlere Uygulanan Ağır Ceza Türleri: 37 Numaralı Kalebent Defteri Örneği %D 2021 %J Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P -2149-0767 %V 7 %N 1 %R doi: 10.31592/aeusbed.816588 %U 10.31592/aeusbed.816588
ISNAD Poyraz, Özlem , Öner, Merve , Övünç, Seyfettin . "Gayrimüslimlere Uygulanan Ağır Ceza Türleri: 37 Numaralı Kalebent Defteri Örneği". Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7 / 1 (Mart 2021): 272-286 . https://doi.org/10.31592/aeusbed.816588
AMA Poyraz Ö , Öner M , Övünç S . Gayrimüslimlere Uygulanan Ağır Ceza Türleri: 37 Numaralı Kalebent Defteri Örneği. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021; 7(1): 272-286.
Vancouver Poyraz Ö , Öner M , Övünç S . Gayrimüslimlere Uygulanan Ağır Ceza Türleri: 37 Numaralı Kalebent Defteri Örneği. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021; 7(1): 272-286.
IEEE Ö. Poyraz , M. Öner ve S. Övünç , "Gayrimüslimlere Uygulanan Ağır Ceza Türleri: 37 Numaralı Kalebent Defteri Örneği", Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 7, sayı. 1, ss. 272-286, Mar. 2021, doi:10.31592/aeusbed.816588