Araştırma Makalesi

2020 İzmir Depremini Yaşamış Bireylerde Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtileri ve Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişki

Cilt: 6 Sayı: 3 30 Eylül 2023
PDF İndir
TR EN

2020 İzmir Depremini Yaşamış Bireylerde Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtileri ve Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişki

Öz

Bu çalışmanın amacı 2020 İzmir depremini yaşayan bireylerde TSSB (Travma Sonrası Stres Bozukluğu) yaygınlığını, TSSB’yi etkileyen faktörleri ve kişilik özelliklerinin TSSB’ye etkisini incelemektir. Çalışmanın örneklemi İzmir depremini yaşayan 423 yetişkin kişiden oluşmaktadır. Çalışmada demografik bilgi formu, depremle ilgili soruların yer aldığı bilgi formu, DSM 5 için Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi (TSSBKL) ve Büyük Beş- 50 Kişilik Testi kullanılmıştır. Çalışmada 97 kişinin DSM 5 için TSSBKL ölçeğinden 48 puan ve üstü alarak TSSB tanısı alabilecek düzeyde oldukları tespit edilmiştir. TSSB’yi yordayan risk faktörleri arasında kadın olmak, genç yaşta olmak, depremden ekonomik anlamda olumsuz etkilenmek, deprem sonrası evin hasar alması, deprem sonrası ev değiştirmek ve tanıdığı birinin yaralanması yer almıştır. Kişilik özelliklerinin TSSB’yi yordayıcı etkisinin incelenmesi amacıyla yapılan Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi sonuçlarına göre ise Duygusal Dengelilik Faktörünün TSSB’yi yordadığı tespit edilmiştir. Bu bulguların, psikologların doğal afetlere maruz kalan insanlar için müdahale stratejileri geliştirmeleri ve TSSB tanısı olan bireylerin iyileşmesine yardımcı olmaları için faydalı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aldinger, M., Stopsack, M., Ulrich, I., Appel, K., Reinelt, E., Wolff, S., Grabe, J. H., Lang, S., Barnow, S. (2014). Neuroticism developmental courses-implications for depression, anxiety and everyday emotional experience; a prospective study from adolescence to young adulthood. BMC psychiatry, 14(1), 1-13.
  2. Alisic, E., Zalta, A., van Wesel, F., Larsen, S., Hafstad, G., Hassanpour, K., Smid, G. (2014). Rates of post-traumatic stress disorder in trauma-exposed children and adolescents: meta-analysis. British Journal Of Psychiatry, 204(5), 335-340.
  3. Armenian, H. K., Morikawa, M., Melkonian, A. K., Hovanesian, A. P., Haroutunian, N., Saigh, P. A., Akiskal, K., Akiskal, H. S. (2000). Loss as a determinant of PTSD in a cohort of adult survivors of the 1988 earthquake in Armenia: implications for policy. Acta Psychiatrica Scandinavica, 102, 58–64.
  4. Benjet, C., Bromet, E., Karam, E. G., Kessler, R. C., McLaughlin, K. A., Ruscio, A. M., ... & Koenen, K. C. (2016). The epidemiology of traumatic event exposure worldwide: results from the World Mental Health Survey Consortium. Psychological medicine, 46(2), 327-343.
  5. Beyhun, N. E., Yavuzyılmaz, A., Sağlam, D., Hamzaoğlu, K., Demirtaș, Y., Dİlaver, İ., ... & Topbaș, M. (2019). Post-traumatic stress disorder occurrence after a flood: a cross-sectional study. Turkish Journal of Public Health, 17(2), 123-131.
  6. Boysan, M., Guzel Ozdemir, P., Ozdemir, O., Selvi, Y., Yilmaz, E., & Kaya, N. (2017). Psychometric properties of the Turkish version of the PTSD Checklist for Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, (PCL-5). Psychiatry and Clinical Psychopharmacology, 27(3), 300-310.
  7. Breslau, N., Davis, G. C. (1992). Posttraumatic stress disorder in an urban population of young adults: Risk factors for chronicity. The American Journal of Psychiatry, 149(5), 671–675.
  8. Brewin, C. R., Andrews, B., Valentine, J. D., (2000). Meta-analysis of risk factors for posttraumatic stress disorder in trauma-exposed adults. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 68(5), 748-766.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2023

Gönderilme Tarihi

10 Mart 2023

Kabul Tarihi

10 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 6 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Coşgun, M. G., & Tarı Cömert, I. (2023). 2020 İzmir Depremini Yaşamış Bireylerde Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtileri ve Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişki. Afet ve Risk Dergisi, 6(3), 1024-1034. https://doi.org/10.35341/afet.1263198
AMA
1.Coşgun MG, Tarı Cömert I. 2020 İzmir Depremini Yaşamış Bireylerde Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtileri ve Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişki. Afet ve Risk Dergisi. 2023;6(3):1024-1034. doi:10.35341/afet.1263198
Chicago
Coşgun, Mustafa Gökmen, ve Itır Tarı Cömert. 2023. “2020 İzmir Depremini Yaşamış Bireylerde Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtileri ve Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişki”. Afet ve Risk Dergisi 6 (3): 1024-34. https://doi.org/10.35341/afet.1263198.
EndNote
Coşgun MG, Tarı Cömert I (01 Eylül 2023) 2020 İzmir Depremini Yaşamış Bireylerde Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtileri ve Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişki. Afet ve Risk Dergisi 6 3 1024–1034.
IEEE
[1]M. G. Coşgun ve I. Tarı Cömert, “2020 İzmir Depremini Yaşamış Bireylerde Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtileri ve Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişki”, Afet ve Risk Dergisi, c. 6, sy 3, ss. 1024–1034, Eyl. 2023, doi: 10.35341/afet.1263198.
ISNAD
Coşgun, Mustafa Gökmen - Tarı Cömert, Itır. “2020 İzmir Depremini Yaşamış Bireylerde Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtileri ve Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişki”. Afet ve Risk Dergisi 6/3 (01 Eylül 2023): 1024-1034. https://doi.org/10.35341/afet.1263198.
JAMA
1.Coşgun MG, Tarı Cömert I. 2020 İzmir Depremini Yaşamış Bireylerde Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtileri ve Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişki. Afet ve Risk Dergisi. 2023;6:1024–1034.
MLA
Coşgun, Mustafa Gökmen, ve Itır Tarı Cömert. “2020 İzmir Depremini Yaşamış Bireylerde Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtileri ve Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişki”. Afet ve Risk Dergisi, c. 6, sy 3, Eylül 2023, ss. 1024-3, doi:10.35341/afet.1263198.
Vancouver
1.Mustafa Gökmen Coşgun, Itır Tarı Cömert. 2020 İzmir Depremini Yaşamış Bireylerde Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtileri ve Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişki. Afet ve Risk Dergisi. 01 Eylül 2023;6(3):1024-3. doi:10.35341/afet.1263198

Cited By