Examining University Students' Awareness of Earthquakes and Strategies to Cope with Earthquake Stress

Abstract

This research was carried out to examine the earthquake awareness and coping strategies of the students of social work and child development departments of Afyon Kocatepe University Sandıklı Faculty of Applied Sciences. Sociodemographic form, Scale of Coping Strategies with Earthquake Stress and Sustainable Earthquake Awareness Scale were used in the study conducted using quantitative method. According to the Scale of Coping Strategies with Earthquake Stress, the participants cope with earthquake stress at a moderate level (X̄=35.50±.5.94). They use positive reappraisal (X̄=12,97±,3,63) more than the sub-dimensions of the Strategies for Coping with Earthquake Stress Scale. There is no statistically significant difference between the participants‘ (t[193]=1,07; p>,05) and their relatives’ (t[193]= -,092; p>,05) subjected to earthquake and coping with earthquake stress. According to the Sustainable Earthquake Awareness Scale, the participants have moderate earthquake awareness (X̄=74.31±.13.09). The mean Sustainable Earthquake Awareness Scale score of the participants whose relatives were not subjected to earthquake (X̄=3,54±,57) is higher than the mean score of the participants whose relatives were subjected to earthquake (X̄=3,31±,59) and shows a statistically significant difference (t[193]=,-2,355; p<,05). Within the scope of the results of this research, recommendations are given for increasing the quality and quantity of disaster preparedness and awareness raising activities in all segments of the society, especially in universities.

Keywords

• Earthquake
• University Students
• Coping with Earthquake Stress
• Earthquake Awareness

Üniversite Öğrencilerinin Depreme İlişkin Farkındalığı ve Deprem Stresiyle Baş Etme Stratejilerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırma Afyon Kocatepe Üniversitesi Sandıklı Uygulamalı Bilimler Fakültesine bağlı sosyal hizmet ve çocuk gelişimi bölümü öğrencilerinin deprem farkındalığı ve deprem stresiyle baş etme stratejilerinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Nicel yöntem kullanılarak gerçekleştirilen araştırmada sosyodemografik form, Deprem Stresi ile Baş Etme Stratejileri Ölçeği ve Sürdürülebilir Deprem Farkındalığı Ölçeği kullanılmıştır. Deprem Stresi ile Baş Etme Stratejileri Ölçeği ’ne göre katılımcılar deprem stresiyle orta düzeyde baş etmektedir (X̄=35,50±.5,94). Deprem Stresi ile Baş Etme Stratejileri Ölçeğinin alt boyutlarından olumlu yeniden değerlendirmeyi (X̄=12,97±,3,63) daha çok kullanmaktadırlar. Katılımcıların (t[193]=1,07; p>,05) ve yakınlarının (t[193]= -,092; p>,05) depreme maruz kalması ile deprem stresiyle baş etmeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Sürdürülebilir Deprem Farkındalığı Ölçeği ‘ne göre katılımcılar orta düzeyde deprem farkındalığına sahiptir (X̄=74,31±.13,09). Yakını depreme maruz kalmayan katılımcıların Sürdürülebilir Deprem Farkındalığı Ölçeği puan ortalaması (X̄=3,54±,57) yakını depreme maruz kalanların puan ortalamasından (X̄=3,31±,59) daha yüksektir ve istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermektedir (t[193]=,-2,355; p<,05). Bu araştırmanın sonuçları kapsamında başta üniversitelerde olmak üzere toplumun tüm kesimlerinde afetlere hazırlık ve bilinçlendirme çalışmalarının nitelik ve nicelik olarak arttırılması önerilerine yer verilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Deprem
• Deprem Farkındalığı
• Deprem Stresi ile Baş Etme
• Üniversite Öğrencileri

Kaynakça

1. Adelisna, R. ve Wibowo, Y. A. (2023, August). Are students’ adaptive capacity to earthquake disasters correlated with their knowledge?, In International Conference on Learning and Advanced Education (ICOLAE 2022) (pp. 1894-1906). Atlantis Press. https://doi.org/10.2991/978-2-38476-086-2_151
2. AFAD. (2024). AFAD 2024-2028 Stratejik Planı https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/e_Kutuphane/Planlar/2024_2028-AFAD-Stratejik-Plani.pdf (Son erişim: 09.07.2023)
3. Akalın, S., Şakiroğlu, M., Tunç, B. ve Eren, S. (2020). Depreme önlem alma davranışını yordayan bazı değişkenlerin incelenmesi: Aydın ili örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(3), 977-993. https://doi.org/10.16953/deusosbil.528570
4. Akman, D. ve Şahin, Ş. (2023). Isparta’da deprem afet bilinci toplumsal düzeyinin belirlenmesi. Teknik Bilimler Dergisi, 13 (2), 1-6. https://doi.org/10.35354/tbed.1300148
5. Aloğlu, N. ve Güllü, A. (2024). 2023 Kahramanmaraş merkezli depremleri yaşamış olan hemşirelik öğrencilerinin deprem stresi ile başetme stratejilerinin incelenmesi. Avrasya Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(2), 75-83. https://doi.org/10.53493/avrasyasbd.1341759
6. Ao, Y., Zhang, H., Yang, L., Wang, Y., Martek, I. ve Wang, G. (2021). Impacts of earthquake knowledge and risk perception on earthquake preparedness of rural residents. Natural Hazards, 107(2), 1287–1310. https://doi.org/10.1007/s11069-021-04632-w
7. Atalay, E. (2024). Sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinin deprem bilgi düzeylerinin belirlenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 64, 141-152
8. Aydın, K.B., (2005). Akış kuramına dayalı stresle başa çıkma grup programının ergenlerin stresle başa çıkma stratejilerine etkisi, Yüksek Lisans tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara Üniversitesi

9. Başgöl, Ş. ve Biray, Y. (2023, Haziran 15-16). Kadınların deprem stresi ile baş etme stratejileri ve etkileyen faktörler. [Sözlü bildiri]. 2.Uluslararası Avrasya Sağlık Bilimleri Kongresi, Trabzon.
10. Benzer, S. ve Arpalık, A. (2021). Farklı deprem bölgesinde yaşayan ortaokul öğrencilerinin deprem konusundaki bilgi düzeyleri. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 5(2), 107-119,
11. Berkay, F., Çelen, N. ve Kuşdil, M. E. (2003) 1999 Marmara depreminin Mudanya halkı üzerindeki psiko-sosyal etkileri. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(4), 1-24.
12. Bıçakçı, A. B. ve Ergüney Okumuş, E., (2023). Depremin psikolojik etkileri ve yardım çalışanları. Avrasya Dosyası Dergisi, 14 (1), 218-248.
13. Bilen, E. ve Polat, M. (2022). Öğretmen adaylarının deprem farkındalığına ilişkin görüşleri. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 4(1), 155-173. https://doi.org/10.46464/tdad.1098199
14. Bozkurt, V. (2023). Depremin toplumsal boyutu. Avrasya Dosyası Dergisi, 14(1), 89- 111
15. Budak, D. ve Kandil, N. (2023). Üniversite öğrencilerinin deprem bilgi düzeyleri ve sürdürülebilir deprem farkındalık düzeylerinin araştırılması: Spor bilimleri örneği. Sportive, 6(2), 29-40. https://doi.org/10.53025/sportive.1322709.
16. Büyüköztürk, Ş. (2023). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı, Pegem Akademi, Ankara, 30. Baskı.
17. Carver, C. (1989). Assessing coping strategies: A theoretically based approach. Journal of Personality and Social Psychology, 56(2), 267-283
18. Değirmenci, Y., ve Altunay, F. (2024). Öğretmen adaylarının deprem farkındalık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 6(1), 161-180. https://doi.org/10.46464/tdad.1437117
19. Dikmenli, Y. ve Yakar, H. (2019). Öğretmen adaylarının afet bilinci algı düzeylerinin incelenmesi, YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 386-416, http://dx.doi.org/10.23891/efdyyu.2019.130
20. Dölek, İ. (2019). Afetler ve afet yönetimi, Pegem Akademi, Ankara.
21. Erdoğan, C. N. ve Aksoy, Ö.N. (2020). Deprem stresi ile baş etme stratejileri balıkesir örneği. Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 3(2), 88-103.
22. Erdoğan, B. (2023). Depremin sosyolojisi: 6 şubat felaketinin toplumsal ve kültürel boyutları. TRT Akademi, 8(18), 718-725. https://doi.org/10.37679/trta.1306900.
23. Gönen, A.B. (2023) Deprem afetinin depremi bizzat yaşamamış yetişkinler üzerindeki etkileri ve başa çıkma yöntemleri. Marife, 23(1), 80-100. https://doi.org/10.33420/marife.1280604
24. Gümüş Şekerci, Y., Ayvazoğlu, G., ve Çekiç, M. (2023). Üniversite öğrencilerinin temel afet bilinci ve farkındalık düzeylerinin saptanması. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(1), 74-81. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1136227
25. Fahrudin, A. (2012). Psychosocial reaction and trauma after a natural disaster: The role of coping behavior. Asian Social Work and Policy Review, 6(3), 192-202. https://doi.org/10.1111/j.1753-1411.2012.00070.x
26. Genç, M. ve Sözen, E. (2021). The Sustainable scale of earthquake awareness, development, validity and reliability study. International Electronic Journal of Environmental Education, 11(1), 24-41 https://doi.org/10.18497/iejeegreen.794680
27. Gezer, U. ve Aksu, E. O. (2022). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının afet farkındalık düzeylerinin incelenmesi. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 3(4), 400-408. https://doi.org/ 10.52835/19maysbd.1224027 Ihudiebube-Splendor, C.N. ve Chikeme, P.C. (2020). A descriptive cross-sectional study: Practical and feasible design in investigating health care-seeking behaviour of undergraduates. In: Sage Research Methods Cases: Medicine and Health. SAGE Publication https://doi.org/10.4135/9781529742862
28. Karadeniz, K. (2020). Trabzon ilinin Sürmene ilçesinde halkın afet profili: farkındalık ve hazırlık seviyelerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gümüşhane Üniversitesi.
29. Kıvrak, Ö. (2019). Karabük ilinde deprem farkındalığı mevcut durumunun ve deprem eğitiminin öğrenciler üzerindeki etkisinin araştırılması. Yüksek Lisans tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Karabük Üniversitesi
30. Kula, N. (2002). Deprem ve dini başa çıkma. Gazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, 1(1), 234-255
31. La Greca, A.M. ve Silverman, W.K. (2009). Treatment and prevention of posttraumatic stress reactions in children and adolescents exposed to disasters and terrorism: What is the evidence?, Child Development Perspectives, 3(1), 4–10, https://doi.org/10.1111/j.1750-8606.2008.00069.x
32. Lazarus, R.S. (1993). From psychology stress to the emotions: A history of chaning outlooks. Annual Review of Psychology, 44 (1), 1-21. https://doi.org/10.1146/annurev.ps.44.020193.000245
33. Lechliter, G.J. ve Willis, F.N. (1996). Living with earthquakes: Beliefs and information. Psychological Record, 46(2), 391-397.
34. Lehman, D.R. ve Taylor, S.E. (1988). Date with an earthquake: Coping with a probable, unpredictable disaster. Personality and Social Psychology Bulletin, 13, 546-555.
35. Matthieu, M.M. ve Ivanoff, A. (2006). Using stress, appraisal, and coping theories in clinical practice: Assessment of coping strategies after disasters. Brief Treatment and Crisis Intervention, 6(4), 337-348, https://doi.org/10.1093/brief-treatment/mhl009
36. Özdemir, A. ve Şahinöz, T. (2022). Toplumda afet farkındalığı oluşturmaya yönelik kullanılan araçlar: Nitel bir çalışma. Afet ve Risk Dergisi, 5(1), 78-93. https://doi.org/10.35341/afet.1083976
37. Özgölet, B. ve Utkucu, M. (2021). Depremin yıkıcı etkisiyle başa çıkmada etkili olan etkenler. Academic Perspective Procedia, 4(2), 89-98. https://doi.org/10.33793/acperpro.04.02.38
38. Pincus, D.B. ve Friedman, A.G. (2004). Improving children’s coping with everyday stress: Transporting treatment interventions to the school setting. Clinical Child and Family Psychology Review, 7(4), 223–240 https://doi.org/10.1007/s10567-004-6087-8
39. Powell, T.M., Wegmann, K.M. ve Overstreet, S. (2018). Measuring adolescent coping styles following a natural disaster: An ESEM analysis of the kidcope. School Mental Health, 11, 335–344. https://doi.org/10.1007/s12310-018-9288-x
40. Schoenmakers, E.C., van Tilburg, T.G. ve Fokkema, T. (2015). Problem-focused and emotion-focused coping options and loneliness: How are they related?. Europen Journal of Ageing, 12(2), 153-161. https://doi.org/10.1007/s10433-015-0336-1.
41. Seifge-Krenke, I. ve Shulman, S. (1990). Coping style in adolescence: A cross-cultural study. Journal of Cross-Cultural Psychology, 21, 351–377. https://doi.org/10.1177/0022022190213006
42. Sözen, E. (2019a). Lisans öğrencilerinin deprem farkındalıkları ile sürdürülebilir deprem farkındalıkları arasındaki ilişki düzeyleri, II. Uluslararası Coğrafya Eğitimi Kongresi Bildiriler Kitabı, Türkiye, 3-5 Ekim 2019, Eskişehir.
43. Sözen, E. (2019b). The earthquake awareness levels of undergraduate students. Journal of Pedagogical Research, 3(2), 87-101. https://doi.org/10.33902/JPR.2019254175
44. Sözen, E. ve Genç, M. (2023). Üniversite öğrencilerinin deprem bilgi düzeyleri ve sürdürülebilir deprem farkındalıkları arasındaki ilişkinin araştırılması. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 5(2), 148-165, https://doi.org/10.46464/tdad.1288571
45. Tabachnick, B.G. ve Fidell, L.S. (2013). Using multivariate statistics, Pearson, Boston.
46. Tkachuck, M., Schulenberg, M.A. ve Lair, S. (2018). Natural disaster preparedness in college students: Implications for institutions of higher learning, Journal of American College Health, 66(4), 269-279. https://doi.org/10.1080/07448481.2018.1431897
47. Türksever, Ö. (2021). Öğretmen adaylarının deprem farkındalıkları ile depreme karşı hazırlık durumu düzeyleri arasındaki ilişki. Journal of History School, 14 (LIII), 2681-2701. https://doi.org/10.29228/joh.51799
48. Uğur, K., Kartal, F., Mete, B., Tamam, T. ve Demirkol, M.E. (2021). Deprem sonrası akut stres bozukluğu olanlarda travma esnasındaki çözülmenin, anksiyete düzeyi, algılanan stres, anksiyete duyarlılığı ve deprem stresiyle baş etme ile ilişkisi. Türk Psikiyatri Dergisi, 32(4), 253-260, https://doi.org/10.5080/u25892
49. URL 1, https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/03/2023 Kahramanmaras-ve-Hatay-Depremleri-Raporu.pdf (Son erişim: 28.02.2023)
50. Yolcu, M. ve Bekler, T. (2020). Deprem kültürü ve farkındalık çalışmaları: Şili ve Elazığ depremlerinin karşılaştırılması. Lapseki Meslek Yüksekokulu Uygulamalı Araştırmalar Dergisi, 1(2), 71-82.
51. Yöndem, Z.D. ve Eren, A. (2008). Deprem stresi ile baş etme stratejileri ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(30), 60-75