Araştırma Makalesi

Medya Aracılığıyla Afetlere Maruz Kalmanın Oluşturduğu Dolaylı Travma Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Cilt: 7 Sayı: 1 29 Mart 2024
PDF İndir
EN TR

Medya Aracılığıyla Afetlere Maruz Kalmanın Oluşturduğu Dolaylı Travma Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Bu araştırmada, Medya Aracılığıyla Afetlere Maruz Kalmanın Oluşturduğu Dolaylı Travma Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanıp geçerlik ve güvenirliğin incelenmesi amaçlandı. Çalışmanın verileri, Ağustos-Ekim 2023 tarihleri arasında toplandı. Araştırmanın evrenini, çeşitli medya aracılığıyla afetlere maruz kalan genel nüfustan 18-65 yaş arası yetişkinler oluşturdu. Faktör yapısının belirlenmesi amacıyla doğrulayıcı faktör analizi, güvenirlilik için ise Cronbach α katsayısı, iki yarı güvenirlik kat sayısı, madde toplam korelasyonu ve test tekrar test yöntemi kullanılarak gerçekleştirildi. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları sonucunda; ölçeğin 17 madde ve “Afetlere Verilen Psikolojik, Davranışsal ve Fiziki Tepkiler”, “Afetler Nedeni ile Manevi Kırgınlık” ve “Afetlerin Yaşamı Tehdit Ettiği Duygusu” olmak üzere 3 boyutlu bir yapıya sahip olduğu saptandı. Ölçeğin orijinal hali ile benzer olarak üç alt boyutlu yapı kabul edildi. Ölçeğin bütününe ait Cronbach α katsayısı 0.870; “Afetlere Verilen Psikolojik, Davranışsal ve Fiziki Tepkiler” alt boyutu için 0.814 ve “Afetler Nedeni ile Manevi Kırgınlık” alt boyutu için 0.743 ve “Afetlerin Yaşamı Tehdit Ettiği Duygusu” alt boyutu için 0.763 olarak saptandı. Bu araştırmanın sonuçlarına göre, 18-65 yaş arası yetişkinler için Medya Aracılığıyla Afetlere Maruz Kalmanın Oluşturduğu Dolaylı Travma Ölçeği’nin, afetlerin medya yoluyla oluşturduğu dolaylı travmanın değerlendirilmesinde güvenilir ve geçerli bir araç olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Öncelikle ölçek sahipleri Choi ve arkadaşlarından dan mail yolu ile gerekli izinler alındı. Hakkari Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu’ndan 13.07.2023 tarihinde ve 57355 numaralı karar ile etik kurul onayı alındı.

Teşekkür

Bu çalışmaya katılan tüm katılımcılara duygu ve düşüncelerini paylaştıkları için teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Ahern, J., Galea, S., Resnick, H., & Vlahov, D. (2004). Television images and probable posttraumatic stress disorder after September 11: The role of background characteristics, event exposures, and perievent panic. The Journal of Nervous and Mental Disease, 192(3), 217-226.
  2. Ahern, J., Galea, S., Resnick, H., Kilpatrick, D., Bucuvalas, M., Gold, J., & Vlahov, D. (2002). Television images and psychological symptoms after the September 11 terrorist attacks. Psychiatry: Interpersonal and Biological Processes, 65(4), 289–300. https://doi.org/https://doi.org/10.1521/psyc.65.4.289.20240
  3. Aksoy, Ş., & Mamatoğlu, N. (2019). Challenges of occupational safety specialists scale: A scale development study. Turkish Cypriot Journal of Psychiatry and Psychology, 1(2), 76-84.
  4. Aksu, G., Eser, M. T., & Güzeller, C. O. (2017). Exploratory and confirmatory factor analysis and structural equation model applications: Detay Publishing.
  5. APA. (2000). Diagnostic and Statistical Manual of Psychiatric Disorders (4thed ed.). Washington DC: APA: American Psychiatric Association
  6. Bennur, K., Çağan, Ö., & Aysun, T. (2020). Validity and reliability study of the Turkish version of the Disaster Response Self-Efficacy Scale in undergraduate nursing students. Acıbadem University Journal of Health Sciences (3), 515-521.
  7. Boldi, A., Rapp, A., & Tirassa, M. (2022). Playing during a crisis: The impact of commercial video games on the reconfiguration of people’s life during the COVID-19 pandemic. Human–Computer Interaction, 1-42. Doi: 10.1080/07370024.2022.2050725
  8. Bulut, A. (2023). Relationship between Natural Disasters and Mental Health. Cyprus Turkish Psychiatry and Psychology Journal, 5(3), 265-273.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halk Sağlığı (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Mart 2024

Gönderilme Tarihi

17 Ocak 2024

Kabul Tarihi

23 Mart 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ediz, Ç., & Dinçer, A. (2024). Medya Aracılığıyla Afetlere Maruz Kalmanın Oluşturduğu Dolaylı Travma Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Afet ve Risk Dergisi, 7(1), 33-46. https://doi.org/10.35341/afet.1421473
AMA
1.Ediz Ç, Dinçer A. Medya Aracılığıyla Afetlere Maruz Kalmanın Oluşturduğu Dolaylı Travma Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Afet ve Risk Dergisi. 2024;7(1):33-46. doi:10.35341/afet.1421473
Chicago
Ediz, Çiçek, ve Aytap Dinçer. 2024. “Medya Aracılığıyla Afetlere Maruz Kalmanın Oluşturduğu Dolaylı Travma Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Afet ve Risk Dergisi 7 (1): 33-46. https://doi.org/10.35341/afet.1421473.
EndNote
Ediz Ç, Dinçer A (01 Mart 2024) Medya Aracılığıyla Afetlere Maruz Kalmanın Oluşturduğu Dolaylı Travma Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Afet ve Risk Dergisi 7 1 33–46.
IEEE
[1]Ç. Ediz ve A. Dinçer, “Medya Aracılığıyla Afetlere Maruz Kalmanın Oluşturduğu Dolaylı Travma Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, Afet ve Risk Dergisi, c. 7, sy 1, ss. 33–46, Mar. 2024, doi: 10.35341/afet.1421473.
ISNAD
Ediz, Çiçek - Dinçer, Aytap. “Medya Aracılığıyla Afetlere Maruz Kalmanın Oluşturduğu Dolaylı Travma Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Afet ve Risk Dergisi 7/1 (01 Mart 2024): 33-46. https://doi.org/10.35341/afet.1421473.
JAMA
1.Ediz Ç, Dinçer A. Medya Aracılığıyla Afetlere Maruz Kalmanın Oluşturduğu Dolaylı Travma Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Afet ve Risk Dergisi. 2024;7:33–46.
MLA
Ediz, Çiçek, ve Aytap Dinçer. “Medya Aracılığıyla Afetlere Maruz Kalmanın Oluşturduğu Dolaylı Travma Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Afet ve Risk Dergisi, c. 7, sy 1, Mart 2024, ss. 33-46, doi:10.35341/afet.1421473.
Vancouver
1.Çiçek Ediz, Aytap Dinçer. Medya Aracılığıyla Afetlere Maruz Kalmanın Oluşturduğu Dolaylı Travma Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Afet ve Risk Dergisi. 01 Mart 2024;7(1):33-46. doi:10.35341/afet.1421473

Cited By