AFAD Eğitiminin ‘Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim’ Dersinde Öğretmen Adaylarının Sürdürülebilir Kalkınma Farkındalık Düzeylerine Etkisinin İncelenmesi
Öz
Bu araştırmanın amacı AFAD eğitiminin “Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim” dersini alan öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalık düzeylerine etkisini “Sürdürülebilir Kalkınma Farkındalık Ölçeği” ile belirleyebilmektir. Araştırmada kontrol gruplu ön test - son test gerçek deneysel desen kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubunda 48 öğretmen adayı yer almıştır. Veriler Student’s t testleri ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular AFAD eğitimi alan öğretmen adayları lehine anlamlı farklılık göstermektedir. AFAD eğitimi alan öğretmen adaylarının ölçeğin Çevresel-Etik ve Toplumsal-Sosyal alt boyutlarından aldıkları puanlar yüksek düzeyde sürdürülebilir kalkınma farkındalığına sahip olduklarını gösterirken ölçeğin Çevresel-Ekonomik alt boyutunda anlamlı farklılık tespit edilememiştir. Bu kapsamda sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada öğretmen adaylarının çok boyutlu farkındalık geliştirmesinin kritik öneme sahip olduğu düşünülmektedir. Bu sonuçlara göre eğitim fakültelerinde “Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim” dersinin daha geniş bir uygulama temelli yaklaşımla sunulması, AFAD gibi uzman kurumlarla iş birliklerinin sistematik hâle getirilmesi ve bu eğitimlerin tüm öğretmen adayları için erişilebilir kılınması önerilmektedir. Ayrıca sürdürülebilir kalkınmanın ekonomik boyutuna yönelik farkındalık eksikliğini gidermek için ders içeriklerinin bu yönde zenginleştirilmesinin ve ders içi uygulamaların sektörlerle ilişkilendirilerek somutlaştırılmasının yararlı olacağı düşünülmektedir. Gelecek araştırmalarda daha geniş örneklemlerle benzer çalışmalar yürütülmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
AFAD Farkındalık Öğretmen Adayları Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim
Etik Beyan
Bu araştırma, Bartın Üniversitesi’nin E-23688910-050.01.04-2200115770 sayılı ve 25.10.2022 tarihli Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu onayı ile gerçekleştirilmiştir.
Destekleyen Kurum
Bu araştırma Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından desteklenmektedir.
Proje Numarası
1919B012205212
Teşekkür
Bu araştırma 2209-A -Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında TÜBİTAK desteği ile yürütülmekte olan “Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim” Dersinde Bir Eğitim Mekânı Olarak AFAD’dan Yararlanma: Deneysel Bir Çalışma” başlıklı projenin sonuçlarını içermektedir.
Kaynakça
- Arıcı, B. (2021). Türkçe öğretmeni adaylarının topluma hizmet uygulamaları dersinde yapılan AFAD gönüllülük eğitimlerine ilişkin görüşleri. Social Science Development Journal, 6(25), 319-328. https://doi.org/10.31567/ssd.391
- Avcı, G. (2022). Disaster education in primary school: A qualitative research based on teachers’ opinions. Psycho-Educational Research Reviews, 11(1), 125-146. https://doi.org/10.52963/PERR_Biruni_V11.N1.09
- Avcı, G. (2023). Afet eğitiminde afetlere hazırlık: Üniversite öğrencileriyle tehlike avı. Afet ve Risk Dergisi, 6(1), 84-100. https://doi.org/10.35341/afet.1149239
- Aslanderen, M., Berkant, H. G. (2023). Okul öncesi eğitiminde depremin öğretimine ilişkin öğretmen görüşleri. Eğitim Yansımaları, 7(2), 22-34.
- Aydın, F. İ. K., Sipahi, H. (2023). Öğretmen yetiştirme lisans programlarının STEM okuryazarı ve girişimci öğretmenleri yetiştirmesi açısından incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 58, 2830-2858. https://doi.org/10.53444/deubefd.1328629
- Baklavacı, G. Y., Levent, A. F. (2024). 6 Şubat depremlerinden etkilenen bölgelere giden gönüllü öğretmenlerin deneyimleri. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 6(2), 628-648. https://doi.org/10.46464/tdad.1538913
- Bekler, T., Çifçi, S., Bekler, F., Demirci, A. (2022). Çanakkale settlement risk reduction studies and evaluation of disaster awareness. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 4(1). https://doi.org/10.46464/tdad.1041575
- Biçer, R., Bulut, B. (2023). Öğretmen eğitiminde sürdürülebilir kalkınma eğitiminin yeri ve önemi (Türkiye örneği). Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 215-252. https://doi.org/10.29299/kefad.1170535
- Bilen, E., Polat, M. (2022). Öğretmen adaylarının deprem farkındalığına ilişkin görüşleri. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 4(1), 155-173. https://doi.org/10.46464/tdad.1098199
- Birinci Konur, K., Seyihoğlu, A., Sezen Vekli, G., Tekbıyık, A., Kartal, A. (2024). Afet eğitimi konusunda disiplinlerarasi öğrenme temelinde tasarlanan projenin değerlendirilmesi. Trakya Journal of Education, 14(3). https://doi.org/10.24315/tred.1417795
- Bor, N. A. (2023). Üniversite öğrencilerinde afet farkındalık eğitimi etkinliğinin değerlendirilmesi. Afet ve Risk Dergisi, 6(1), 165-175. https://doi.org/10.35341/afet.1173110
- Boran, N., Ulutaşdemir, N. (2023). Acil yardım ve afet yönetimi öğrencilerinin afet farkındalığı ve afetlere yönelik tutumlarının değerlendirilmesi: Gümüşhane ili örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(1), 82-89. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1182379
- Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Demirel, F., Karadeniz, Ş., Çakmak, E. K. (2024). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
- Can, A. (2025). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Ankara: Pegem Akademi.
- Çakır, U., Kılcan, B. (2022). Senaryo tabanlı eğitimin ortaokul öğrencilerinin afetlere ilişkin bilgi ve tutum düzeylerine etkisi. International Journal of New Approaches in Social Studies, 6(2), 183-205. https://doi.org/10.38015/sbyy.1175589
- Dal, S., Akçay, N. O. (2021). Fen bilimleri öğretmenlerinin sürdürülebilir kalkınma ve sıfır atık ile ilgili görüşlerinin belirlenmesi. e-Kafkas Journal of Educational Research, 8(3), 438-459. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.862414
- Demirbaş, C. (2011). The study on the validity and reliability of the sustainable development awareness scale. World Applied Sciences Journal, 1211, 1698-1707.
- Dikmenli, Y., Yakar, H. (2019). Öğretmen adaylarının afet bilinci algı düzeylerinin incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 386-416.
- Doğan, İ. H., Kaya, F., Aydın, M. (2023). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının afetlere yönelik tutum düzeylerinin incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 43, 182-201. http://dx.doi.org/10.14582/DUZGEF.2023.207
- Ekiz, D. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık.
- Erkin, O., Yenigün, S., Gümüş, C., Coşgun, M., Aslan, G. (2024). Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) afet eğitimlerinin hemşirelik öğrencilerinin afet yönetimi algısına etkisi. Afet ve Risk Dergisi, 7(1), 47-61. https://doi.org/10.35341/afet.1420631
- Eröz, E., Günay, B., Coşkun, Y. D. (2023). Öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalık düzeyleri ve yaşam boyu öğrenme eğilimleri. ISPEC International Journal of Social Sciences & Humanities, 7(4), 866-880. http://doi.org/10.5281/zenodo.10436041
- Faiz, M., Bozdemir Yüzbaşıoğlu, H. (2019). Öğretmen adaylarının sürdürülebı̇lı̇r kalkınma farkındalıkları. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(4), 1255-1271. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2019..-662082
- Gerdan, S. (2019). Bir sosyal sorumluluk alanı olarak afet eğitimleri. International Journal of Management and Administration, 3(5), 101-110. https://doi.org/10.29064/ijma.523265
- Gürler, S. A. (2023). Sınıf öğretmeni adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıkları ve ‘doğal kaynaklar’ kavramına yönelik metaforik algıları. Yasadıkça Eğitim, 37(2), 364-387. https://doi.org/10.33308/26674874.2023372414
- Koçulu, A., Sert, H. (2024). From awareness to attitude and behavior? Relationships among Pre-service science teachers’ awareness of sustainable development, attitudes and behaviors towards environmental issues. Journal of Teacher Education and Lifelong Learning, 6(2), 421-434. https://doi.org/10.51535/tell.1554480
- Konur, K. B., Vekli, G. S., Şeyihoğlu, A., Tekbıyık, A., Kartal, A. (2023). Afet eğitimi ve disiplinlerarası öğretim: Öğretmenler ne düşünüyor?. Afet ve Risk Dergisi, 6(2), 575-596. https://doi.org/10.35341/afet.1247735
- Korkmaz, G. (2020). Yenilenen öğretmen yetiştirme lisans programlarının sürdürülebilir kalkınma için eğitim bağlamında incelenmesi. Journal of Advanced Education Studies, 2(2), 111-132.
- Kortak, V. (2023). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının afetlere yönelik tutumlarının incelenmesi. Afet ve Risk Dergisi, 6(2), 448-463. https://doi.org/10.35341/afet.1209047
- Küçük, A. (2022). Sustainable development awareness of social service undergraduate students. European Journal of Education Studies, 9(4). http://dx.doi.org/10.46827/ejes.v9i4.4260
- Mamur, A., Yılmaz, A., Küçük, F., Dağ, N. Ç., Kozaner, C. (2024, May 21-22). Sürdürülebilir kalkınma amaçları: 17 renkte çocuk hareketi (Bildiri sunumu). III. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Öğrenci Kongresi, Ankara-Türkiye.
- Maya, İ., Sarı, B. (2024). Ortaokul öğretmenlerinin görüşlerine göre Türkiye’de afet eğitimi uygulamalari. The Journal of Academic Social Science Studies, 7(71), 49-65. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS7804
- Nalkıran, T., Karamustafaoğlu, O. (2020). Doğal afetler konusunun okul dışı öğrenme ortamında öğretimi: AFAD gezisi. Journal of Instructional Technologies and Teacher Education, 9(2), 91-113.
- Özdemir, A., Şahinöz, T. (2022). Toplumda afet farkındalığı oluşturmaya yönelik kullanılan araçlar: nitel bir çalışma. Afet ve Risk Dergisi, 5(1), 78-93. https://doi.org/10.35341/afet.1083976
- Sonkaya E., Gültekin, G. G., Ulutaş, B. (2019). Afet farkındalık eğitimlerinde verimliliği arttıran modeller. Resilience, 3(1), 55-69. https://doi.org/10.32569/resilience.563230
- Şahan C., Dinç, A. (2021a). Afet eğitim merkezlerinde yapılan afet eğitimlerinin ortaokul öğrencileri üzerindeki etkisinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 58, 478-500.
- Şahan, C., Dinç, A. (2021b). Simülasyon öğretim yönteminin ortaokul öğrencilerinin afetlere karşı hazırlık durumlarına etkisi. Resilience, 5(1), 21-36.
- Tabachnick, B. G., Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. (6th Ed.). Boston: Allyn and Bacon.
- Tağrikulu, P. (2025). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sahip oldukları afet bilinci ve kültürü: ne biliyorum? Ne öğretebilirim?. lnternational Journal of Geography and Geography Education, 54, 105-128. https://doi.org/10.32003/igge.1559463
- Tanrıöğen, A. (2021). Bilimsel araştırma yöntemleri. Anı yayıncılık.
- Tekdemir, A. I., Dönmez, A., Demirbilek, O. (2025, February 3-6). Oyun merkezli afet bilinci geliştirme: okul öncesi öğrencilerine yönelik tasarım temelli bir çalışma (Bildiri sunumu) ASES III. Uluslararası Afet Kongresi, Kahramanmaraş-Türkiye.
- Tekin, O., Dikmenli, Y. (2021). Sınıf öğretmeni adaylarının afet bilinci algısı ve deprem bilgi düzeylerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 258-271. https://doi.org/10.31592/aeusbed.811043
- UNESCO, (2015). Not just hot air: Putting climate change education into practice. The United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization Publishing, France. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000233083
- UNESCO (2022). Berlin declaration on education for sustainable development. The United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization Publishing, France. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000381229
- Yıldırım, M. S. (2024). Türkiye’de deprem riski azaltma eğitiminin okullardaki uygulamalarına yönelik öğretmen görüşleri ve öğretmenlerin afet bilinç düzeylerinin incelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 60(60), 1-29. https://doi.org/10.15285/maruaebd.1343118
An Examination of the Effect of AFAD Training on Pre-Service Teachers' Sustainable Development Awareness within the ‘Sustainable Development and Education’ Course
Öz
The aim of this study is to determine the effect of AFAD education on the sustainable development awareness levels of pre-service teachers taking the “Sustainable Development and Education” course using the Sustainable Development Awareness Scale. A true experimental design with a pre-test and post-test control group was employed. The study sample consisted of 48 pre-service teachers assigned to experimental and control groups. The data were analyzed using Student’s t-tests. The findings revealed a statistically significant difference in favor of the pre-service teachers who received AFAD education. While the scores of the participants who received AFAD education in the Environmental–Ethical and Communal-Social sub-dimensions of the scale indicated a high level of sustainable development awareness, no significant difference was found in the Environmental–Economic sub-dimension. Based on the findings, it is recommended that the “Sustainable Development and Education” course in faculties of education be delivered through a broader practice-based approach, that collaborations with expert institutions such as AFAD be systematized, and that these trainings be made accessible to all pre-service teachers. Future studies are recommended to be conducted with larger sample groups.
Anahtar Kelimeler
AFAD Awareness Pre-Service Teachers Sustainable Development and Education
Proje Numarası
1919B012205212
Kaynakça
- Arıcı, B. (2021). Türkçe öğretmeni adaylarının topluma hizmet uygulamaları dersinde yapılan AFAD gönüllülük eğitimlerine ilişkin görüşleri. Social Science Development Journal, 6(25), 319-328. https://doi.org/10.31567/ssd.391
- Avcı, G. (2022). Disaster education in primary school: A qualitative research based on teachers’ opinions. Psycho-Educational Research Reviews, 11(1), 125-146. https://doi.org/10.52963/PERR_Biruni_V11.N1.09
- Avcı, G. (2023). Afet eğitiminde afetlere hazırlık: Üniversite öğrencileriyle tehlike avı. Afet ve Risk Dergisi, 6(1), 84-100. https://doi.org/10.35341/afet.1149239
- Aslanderen, M., Berkant, H. G. (2023). Okul öncesi eğitiminde depremin öğretimine ilişkin öğretmen görüşleri. Eğitim Yansımaları, 7(2), 22-34.
- Aydın, F. İ. K., Sipahi, H. (2023). Öğretmen yetiştirme lisans programlarının STEM okuryazarı ve girişimci öğretmenleri yetiştirmesi açısından incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 58, 2830-2858. https://doi.org/10.53444/deubefd.1328629
- Baklavacı, G. Y., Levent, A. F. (2024). 6 Şubat depremlerinden etkilenen bölgelere giden gönüllü öğretmenlerin deneyimleri. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 6(2), 628-648. https://doi.org/10.46464/tdad.1538913
- Bekler, T., Çifçi, S., Bekler, F., Demirci, A. (2022). Çanakkale settlement risk reduction studies and evaluation of disaster awareness. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 4(1). https://doi.org/10.46464/tdad.1041575
- Biçer, R., Bulut, B. (2023). Öğretmen eğitiminde sürdürülebilir kalkınma eğitiminin yeri ve önemi (Türkiye örneği). Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 215-252. https://doi.org/10.29299/kefad.1170535
- Bilen, E., Polat, M. (2022). Öğretmen adaylarının deprem farkındalığına ilişkin görüşleri. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 4(1), 155-173. https://doi.org/10.46464/tdad.1098199
- Birinci Konur, K., Seyihoğlu, A., Sezen Vekli, G., Tekbıyık, A., Kartal, A. (2024). Afet eğitimi konusunda disiplinlerarasi öğrenme temelinde tasarlanan projenin değerlendirilmesi. Trakya Journal of Education, 14(3). https://doi.org/10.24315/tred.1417795
- Bor, N. A. (2023). Üniversite öğrencilerinde afet farkındalık eğitimi etkinliğinin değerlendirilmesi. Afet ve Risk Dergisi, 6(1), 165-175. https://doi.org/10.35341/afet.1173110
- Boran, N., Ulutaşdemir, N. (2023). Acil yardım ve afet yönetimi öğrencilerinin afet farkındalığı ve afetlere yönelik tutumlarının değerlendirilmesi: Gümüşhane ili örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(1), 82-89. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1182379
- Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Demirel, F., Karadeniz, Ş., Çakmak, E. K. (2024). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
- Can, A. (2025). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Ankara: Pegem Akademi.
- Çakır, U., Kılcan, B. (2022). Senaryo tabanlı eğitimin ortaokul öğrencilerinin afetlere ilişkin bilgi ve tutum düzeylerine etkisi. International Journal of New Approaches in Social Studies, 6(2), 183-205. https://doi.org/10.38015/sbyy.1175589
- Dal, S., Akçay, N. O. (2021). Fen bilimleri öğretmenlerinin sürdürülebilir kalkınma ve sıfır atık ile ilgili görüşlerinin belirlenmesi. e-Kafkas Journal of Educational Research, 8(3), 438-459. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.862414
- Demirbaş, C. (2011). The study on the validity and reliability of the sustainable development awareness scale. World Applied Sciences Journal, 1211, 1698-1707.
- Dikmenli, Y., Yakar, H. (2019). Öğretmen adaylarının afet bilinci algı düzeylerinin incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 386-416.
- Doğan, İ. H., Kaya, F., Aydın, M. (2023). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının afetlere yönelik tutum düzeylerinin incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 43, 182-201. http://dx.doi.org/10.14582/DUZGEF.2023.207
- Ekiz, D. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık.
- Erkin, O., Yenigün, S., Gümüş, C., Coşgun, M., Aslan, G. (2024). Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) afet eğitimlerinin hemşirelik öğrencilerinin afet yönetimi algısına etkisi. Afet ve Risk Dergisi, 7(1), 47-61. https://doi.org/10.35341/afet.1420631
- Eröz, E., Günay, B., Coşkun, Y. D. (2023). Öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalık düzeyleri ve yaşam boyu öğrenme eğilimleri. ISPEC International Journal of Social Sciences & Humanities, 7(4), 866-880. http://doi.org/10.5281/zenodo.10436041
- Faiz, M., Bozdemir Yüzbaşıoğlu, H. (2019). Öğretmen adaylarının sürdürülebı̇lı̇r kalkınma farkındalıkları. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(4), 1255-1271. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2019..-662082
- Gerdan, S. (2019). Bir sosyal sorumluluk alanı olarak afet eğitimleri. International Journal of Management and Administration, 3(5), 101-110. https://doi.org/10.29064/ijma.523265
- Gürler, S. A. (2023). Sınıf öğretmeni adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıkları ve ‘doğal kaynaklar’ kavramına yönelik metaforik algıları. Yasadıkça Eğitim, 37(2), 364-387. https://doi.org/10.33308/26674874.2023372414
- Koçulu, A., Sert, H. (2024). From awareness to attitude and behavior? Relationships among Pre-service science teachers’ awareness of sustainable development, attitudes and behaviors towards environmental issues. Journal of Teacher Education and Lifelong Learning, 6(2), 421-434. https://doi.org/10.51535/tell.1554480
- Konur, K. B., Vekli, G. S., Şeyihoğlu, A., Tekbıyık, A., Kartal, A. (2023). Afet eğitimi ve disiplinlerarası öğretim: Öğretmenler ne düşünüyor?. Afet ve Risk Dergisi, 6(2), 575-596. https://doi.org/10.35341/afet.1247735
- Korkmaz, G. (2020). Yenilenen öğretmen yetiştirme lisans programlarının sürdürülebilir kalkınma için eğitim bağlamında incelenmesi. Journal of Advanced Education Studies, 2(2), 111-132.
- Kortak, V. (2023). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının afetlere yönelik tutumlarının incelenmesi. Afet ve Risk Dergisi, 6(2), 448-463. https://doi.org/10.35341/afet.1209047
- Küçük, A. (2022). Sustainable development awareness of social service undergraduate students. European Journal of Education Studies, 9(4). http://dx.doi.org/10.46827/ejes.v9i4.4260
- Mamur, A., Yılmaz, A., Küçük, F., Dağ, N. Ç., Kozaner, C. (2024, May 21-22). Sürdürülebilir kalkınma amaçları: 17 renkte çocuk hareketi (Bildiri sunumu). III. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Öğrenci Kongresi, Ankara-Türkiye.
- Maya, İ., Sarı, B. (2024). Ortaokul öğretmenlerinin görüşlerine göre Türkiye’de afet eğitimi uygulamalari. The Journal of Academic Social Science Studies, 7(71), 49-65. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS7804
- Nalkıran, T., Karamustafaoğlu, O. (2020). Doğal afetler konusunun okul dışı öğrenme ortamında öğretimi: AFAD gezisi. Journal of Instructional Technologies and Teacher Education, 9(2), 91-113.
- Özdemir, A., Şahinöz, T. (2022). Toplumda afet farkındalığı oluşturmaya yönelik kullanılan araçlar: nitel bir çalışma. Afet ve Risk Dergisi, 5(1), 78-93. https://doi.org/10.35341/afet.1083976
- Sonkaya E., Gültekin, G. G., Ulutaş, B. (2019). Afet farkındalık eğitimlerinde verimliliği arttıran modeller. Resilience, 3(1), 55-69. https://doi.org/10.32569/resilience.563230
- Şahan C., Dinç, A. (2021a). Afet eğitim merkezlerinde yapılan afet eğitimlerinin ortaokul öğrencileri üzerindeki etkisinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 58, 478-500.
- Şahan, C., Dinç, A. (2021b). Simülasyon öğretim yönteminin ortaokul öğrencilerinin afetlere karşı hazırlık durumlarına etkisi. Resilience, 5(1), 21-36.
- Tabachnick, B. G., Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. (6th Ed.). Boston: Allyn and Bacon.
- Tağrikulu, P. (2025). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sahip oldukları afet bilinci ve kültürü: ne biliyorum? Ne öğretebilirim?. lnternational Journal of Geography and Geography Education, 54, 105-128. https://doi.org/10.32003/igge.1559463
- Tanrıöğen, A. (2021). Bilimsel araştırma yöntemleri. Anı yayıncılık.
- Tekdemir, A. I., Dönmez, A., Demirbilek, O. (2025, February 3-6). Oyun merkezli afet bilinci geliştirme: okul öncesi öğrencilerine yönelik tasarım temelli bir çalışma (Bildiri sunumu) ASES III. Uluslararası Afet Kongresi, Kahramanmaraş-Türkiye.
- Tekin, O., Dikmenli, Y. (2021). Sınıf öğretmeni adaylarının afet bilinci algısı ve deprem bilgi düzeylerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 258-271. https://doi.org/10.31592/aeusbed.811043
- UNESCO, (2015). Not just hot air: Putting climate change education into practice. The United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization Publishing, France. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000233083
- UNESCO (2022). Berlin declaration on education for sustainable development. The United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization Publishing, France. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000381229
- Yıldırım, M. S. (2024). Türkiye’de deprem riski azaltma eğitiminin okullardaki uygulamalarına yönelik öğretmen görüşleri ve öğretmenlerin afet bilinç düzeylerinin incelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 60(60), 1-29. https://doi.org/10.15285/maruaebd.1343118
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Afet ve Acil Durum Yönetimi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | 1919B012205212 |
| Gönderilme Tarihi | 31 Temmuz 2025 |
| Kabul Tarihi | 8 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 16 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.35341/afet.1755312 |
| IZ | https://izlik.org/JA73DH56ZF |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: 21 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
Fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplar doğuran afetler;
normal yaşamı ve insan faaliyetlerini durdurarak veya kesintiye uğratarak
toplulukları etkileyen, doğal ve teknolojik veya insan kökenli olaylardır.
Dünya genelinde, afetlerin ve afetlerden kaynaklanan kayıpların artışı bu
alanda yapılacak akademik çalışmaların önemini arttırmaktadır. Afet ve Risk
Dergisi (Journal of Disaster and Risk), farklı disiplinlerde afet konusunda
yapılmış olan çalışmaların değerlendirilmesi ve dünya ile paylaşılması amacıyla
oluşturulmuş akademik bir platform olmayı hedeflemektedir.
Yılda 3 kez (Mart, Temmuz ve Kasım aylarında) Türkçe ve İngilizce dillerinde yayımlanan dergimiz, yıl içinde güncel konularda da özel sayılar çıkarmayı amaçlamaktadır.
Dergimiz, Ulakbim web portalı üzerinde bulunmaktadır.
Dergimiz, afet çalışmalarında aşağıdaki disiplinlere öncelik vermektedir:
- · Afet Tıbbı
- · Antropoloji
- · Coğrafya
- · Çevre ve Doğa Bilimleri
- · Eğitim Bilimleri
- · Ekonomi ve İşletme
· Harita ve Jeodezi
· Hukuk
· İktisadi ve İdari Bilimler
· Jeoloji - Jeofizik
· Kamu Yönetimi
· Mimarlık
· Mühendislik ve Temel Bilimler
· Psikoloji
· Sağlık Bilimleri
· Siyaset Bilimleri ve Uluslararası İlişkiler
· Sosyal ve Beşeri Bilimler
· Sosyoloji
· Şehir Bölge Planlama
· Yer Bilimleri
Hakemlik Süreci
Afet ve Risk Dergisi, karşılıklı bilinmezlik ilkesi “çift taraflı kör” (double-blind) hakemlik sürecini kullanmaktadır. Dergide yayımlanmak üzere gönderilen makaleler Editör ve Alan Editörlerinin ön incelemesinden sonra en az 3 hakemin inceleme ve değerlendirmesinden geçirilmektedir. Derginin konu ve kapsamını içermeyen veya derginin yazım kurallarına içerik ve şekil şartları açısından uygun olmayan makalelerin hakemlik süreci başlatılmamaktadır.
Makale İşlem Ücreti
Afet ve Risk Dergisi’ne gönderilen makalelerden herhangi bir değerlendirme ve başvuru ücreti alınmamaktadır.
Abstracting/Indexing
Afet ve Risk Dergisi; TR DİZİN, SCOPUS ve DRJI tarafından taranmaktadır.
Yazım Kuralları
Makaleler yalnızca dergi tarafından sağlanan Word şablonu üzerinden hazırlanmalıdır. Ayrıca makale dosyanızla beraber yükleme aşamasında size sunulan zorunlu formaların ve çalışma için gerekli ise Etik Onay raporunun da ilk makale başvuru sürecinde sisteme yüklenmesi gerekmektedir. Şablona göre hazırlanmayan ve zorunlu formları eksik olan makaleler değerlendirme sürecine alınmadan iade edilecektir. Lütfen makalenizi sisteme yüklemeden önce Word dosyasının Bilgi - İlgili Kişiler - Yazar kısmında isminizin yazılı olmadığından emin olunuz.
• Şablonda yer alan sayfa boyutu, kenar boşlukları, sütun düzeni, başlık stilleri, yazı tipi ve punto ayarları değiştirilmemelidir. YAZIM KURALLARININ TAMAMI örnek şablonda verilmiştir. Lütfen detaylı bilgi için örnek makale dosyasını kontrol ediniz.
• Yazarlar makale dosyasında yazar bilgileri, kurum ve iletişim bilgileri kısımlarını DOLDURMAMALIDIR. Bu bilgiler Başlık Sayfası Formu üzerinde doldurulmalıdır.
• Farklı bir kaynaktan (başka Word/PDF/web) metin yapıştırılırken biçim bozulmalarını önlemek için mümkünse “Yalnızca metin” olarak yapıştırılmalı veya “Biçimlendirmeyi temizle” seçeneği kullanılmalıdır.
• Şablon dışı biçimlendirme ile hazırlanmış dosyalar, mizanpaj sorunları nedeniyle düzeltme için iade edilebilir.
1. Metin ve Sayfa Formatı
• Yazı Tipi: Tüm metin boyunca Calibri kullanılmalıdır.
• Sayfa Yapısı: A4 boyutunda, her kenardan (sağ, sol, üst, alt) 2 cm boşluk bırakılmalıdır.
• Hizalama: Paragraflar iki yana yaslı olmalıdır.
• Uzunluk: Kaynakça dahil toplam metin 20 sayfayı aşmamalıdır.
2. Başlık ve Yazar Düzeni
Şablonda yer alan başlık ve yazar alanları aşağıdaki biçimde doldurulmalıdır:
• Makale Başlığı: Calibri, 14 punto, kalın (bold), ortalı. Başlıkta yalnızca kelimelerin baş harfleri büyük olmalıdır. Satır aralığı 1,5 olmalıdır.
• Yazar İsimleri: Calibri, 12 punto, ortalı. Başlıktan sonra bir satır boşluk bırakılmalıdır.
3. Özet ve Abstract
• Özet ve İngilizce özet için sırasıyla “ÖZ” ve “ABSTRACT” başlıkları kullanılmalıdır.
• Türkçe ve İngilizce başlıklar Calibri, 14 punto, kalın (bold) ve sola yaslı olmalıdır.
4. Tablo ve Şekiller
• Şekil başlıkları ilgili şeklin altında yer almalıdır.
• Tablo başlıkları ilgili tablonun üzerinde yer almalıdır.
• Tablo ve şekillerden önce metin içerisinde tablo ve şekillere atıf yapılmalıdır.
• Başlık formatı: Calibri, 10 punto, kalın (bold).
• Tablo içi metinler ihtiyaca göre 9-10 punto aralığında düzenlenebilir.
5. Dosya Formatı ve Yükleme
• Sisteme yüklenecek ana dosya formatı .docx olmalıdır.
• Dosya, şablon üzerinde hazırlanmış nihai sürüm olarak yüklenmelidir.
6. Kaynakça (APA 7) Formatı
Atıf yapılan tüm eserler “Kaynaklar” başlığı altında toplanmalı; yazarların soyadlarına göre alfabetik, aynı yazarın birden fazla çalışması varsa yayın yılına göre kronolojik sırayla düzenlenmelidir.
Kaynaklar ve Teşekkür başlıkları numaralandırılmamalıdır.
Kaynakça, ilk yazarın soyadı esas alınarak alfabetik sırada verilmelidir ve metin Calibri yazı tipinde, 10 punto olacak şekilde yazılmalıdır.
Kaynakçada yer alan makale başlıklarında yalnızca ilk kelimenin baş harfi büyük olmalıdır.
HER BİR KAYNAK ARASINA BİR SATIR BOŞLUK BIRAKILMALIDIR. Paragraf başı veya paragraf sonrası için ayrıca boşluk bırakılmaz; kaynak metinleri direkt birbirini takip eder
Kaynakça metinleri iki yana yaslı (justified) olmalıdır. . Kaynaklarda paragraf veya satır girintisi verilmez.
Farklı yayın türlerine ait kaynak gösterme biçimlerine ilişkin örnekler aşağıda sunulmuştur.
Atıflar ve Alıntılar
Metindeki referanslar parantez içinde isim ve yıla göre belirtilmelidir. Örn:
i. Çok kriterli karar verme yöntemleri birçok alanda kullanılmaktadır (Thompson, 1990).
ii. Bu yöntem Becker ve Seligman (1996) tarafından geliştirilmiştir.
iii. Afet yönetimi bütünleşik yaklaşımı farklı disiplinleri bir araya getirmektedir (Abbott, 1991; Kelso ve Smith 1998; Kaya vd., 2020; Barakat vd., 1995a, b; Medvec vd., 1999, 2000).
Parantez içi alıntı: (Grady vd., 2019) İngilizce makalelerde: (Grady et al., 2019)
Anlatısal alıntı: Grady vd. (2019) İngilizce makalelerde: Grady et al. (2019)
Referanslar makalenin sonunda “Kaynaklar” başlığı altında verilmelidir. Her kaynaktan sonra 1 satır boşluk bırakılmalı ve 10 punto olmalıdır. Kaynaklar iki yana yaslı olmalıdır.
Kaynak listesinde yalnızca metinde atıfta bulunulan ve yayınlanmış veya yayına kabul edilmiş eserler yer almalıdır. Kişisel yazışmalar ve yayınlanmamış eserler sadece metinde belirtilmelidir.
Kaynak listesi, her çalışmanın ilk yazarının soyadına göre alfabetik olarak sıralanmalıdır.
Kaynaklarınızı aşağıdaki kurallara göre alfabetik sıralayınız:
i. Tek yazar için, ilk olarak yazar adına göre, sonra kronolojik olarak,
ii. İki yazar için ilk olarak yazar adına, sonra ortak yazar adına, sonra kronolojik olarak;
iii. İkiden fazla yazar için ilk yazarın adıyla, sonra kronolojik olarak.
Tek yazarlı
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Makalenin başlığı. Derginin Adı, Cilt (Sayı), ilk sayfa–son sayfa. doi
Demir, S. (2016). The role of cognitive strategies in second language reading comprehension. Journal of Language and Linguistic Studies, 12(2), 45–60.
Kaya, E. (2019). Urban heat island effects in rapidly growing cities: A case study of Ankara. Sustainable Cities and Society, 44, 455–463. https://doi.org/10.1016/j.scs.2018.10.021
Smith, J. L. (2014). Visual attention and memory performance in complex tasks. Cognitive Psychology, 72, 1–25. https://doi.org/10.1016/j.cogpsych.2014.03.002
Öztürk, B. (2021). Türkiye’de yenilenebilir enerji yatırımlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi. Enerji, Piyasa ve Düzenleme, 7(1), 23–39.
Harrison, R. (2008). The social dynamics of innovation networks. Research Policy, 37(2), 204–217. https://doi.org/10.1016/j.respol.2007.10.001
Çelik, N. (2020). Ortaöğretim öğrencilerinde akademik motivasyonun başarıyla ilişkisi. Eğitim ve Bilim, 45(203), 89–105. https://doi.org/10.15390/EB.2020.8742
İki veya daha fazla yazarlı
Genel format: Soyisim, A., Soyisim, B. (Yıl). Makalenin başlığı. Derginin Adı, Cilt(Sayı), ilk sayfa–son sayfa. doi
Yıldırım, S., Karaca, F. (2020). Evaluation of flood risk using GIS-based multi-criteria decision analysis. Natural Hazards, 104(2), 1789–1810. https://doi.org/10.1007/s11069-020-04262-3
Brown, T. A., Green, R. L. (2015). Climate change perception and adaptation strategies in coastal communities. Environmental Research Letters, 10(9), 094012. https://doi.org/10.1088/1748-9326/10/9/094012
Çetin, M., Demirci, A., Yılmaz, K. (2018). Kentsel alanlarda hava kirliliğinin mekânsal dağılımının coğrafi bilgi sistemleri ile analizi. Türkiye Coğrafya Dergisi, 70, 25–38.
Miller, P. H., Johnson, R. T., Smith, L. A. (2012). Collaborative learning and academic achievement: A meta-analysis. Review of Educational Research, 82(3), 367–409. https://doi.org/10.3102/0034654312446351
Aydın, İ., Özkan, B. (2021). Tarımsal kuraklık analizinde standartlaştırılmış yağış indeksi ve uzaktan algılama verilerinin kullanımı. Tarım Bilimleri Dergisi, 27(4), 512–523. https://doi.org/10.15832/ankutbd.673421
Wilson, M., Clark, S., Thompson, J., Lee, D. (2017). Advances in remote sensing techniques for forest monitoring. International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 58, 123–135. https://doi.org/10.1016/j.jag.2017.02.004
DOI Numarası Almış Makale
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Makalenin başlığı. Derginin Adı. Advance online publication. doi
Kurt, M., Aslan, Z. (2020). Spatial assessment of landslide susceptibility using machine learning approaches. Natural Hazards. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s11069-020-03985-5
Harris, P. L., Corriveau, K. H. (2014). Young children’s selective trust in informants. Developmental Psychology. Advance online publication. https://doi.org/10.1037/a0036857
Basım Aşamasındaki Makale (In Press)
Genel format: Soyisim, A. (in press). Makalenin başlığı. Derginin Adı.
Demir, A., Yıldız, B. (in press). Climate change adaptation strategies in Mediterranean coastal cities. Climate Policy.
Nguyen, T. H., Lee, S. (in press). Machine learning approaches for flood risk assessment. Natural Hazards Review.
Kara, F. (in press). Üniversite öğrencilerinde dijital bağımlılığın akademik başarıya etkisi. Eğitim ve Bilim.
Ön Baskı (Preprint) Makale
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Makalenin başlığı. Web Sitesi. doi
Özkan, M., Arslan, E. (2021). Analysis of drought trends using standardized precipitation indices in semi-arid regions. EarthArXiv. https://doi.org/10.31223/X5JQ2R
Wilson, R., Carter, L., Hughes, M. (2019). Social media misinformation during natural disasters. PsyArXiv. https://doi.org/10.31234/osf.io/abcd1
Yılmaz, S. (2022). Öğretmen adaylarında uzaktan eğitime yönelik tutumların incelenmesi. SocArXiv. https://doi.org/10.31235/osf.io/xyz89
Kitap
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Kitabın başlığı (Baskı, Cilt). Yayıncı. doi
(Baskı, cilt numarası ve doi zorunlu değildir.)
Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). SAGE Publications.
Giddens, A. (2013). Sociology (7th ed.). Polity Press.
Özdemir, S. (2018). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Pegem Akademi.
UNESCO. (2015). Rethinking education: Towards a global common good? UNESCO Publishing.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
Kitap İçerisinde Bölüm
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Bölümün başlığı. In B. Soyisim, C. Soyisim D. Soyisim (Eds.), Kitabın başlığı (Cilt, pp. ilk sayfa–son sayfa). Yayıncı. doi
Kaya, N. (2016). Öğrenme kuramları. In A. Yıldız M. Demir (Eds.), Eğitim psikolojisi (pp. 85–112). Nobel Akademik Yayıncılık.
Hall, S. (2000). Cultural identity and diaspora. In J. E. Braziel A. Mannur (Eds.), Theorizing diaspora (pp. 233–246). Blackwell Publishing.
Smith, L. T. (2012). Research through indigenous lenses. In D. M. Mertens P. E. Ginsberg (Eds.), The handbook of social research ethics (pp. 201–218). SAGE Publications.
Demirci, A. (2019). Coğrafi bilgi sistemlerinin afet yönetiminde kullanımı. In H. Akıncı (Ed.), Afet yönetimi ve mekânsal analizler (pp. 45–68). Beta Yayınları.
Konferans / Sempozyum Bildirisi (Yayınlanmamış)
(Bildiri, açılış konuşması, poster sunumu vb.)
Yalçın, E. (2019, September 12–14). Spatial analysis of urban flood risk using GIS [Paper presentation]. International Symposium on Geographical Information Systems, Ankara, Türkiye.
Johnson, R. K., Miller, S. A. (2021, April 22–25). Social media use and academic stress among university students [Poster presentation]. American Educational Research Association Annual Meeting, Orlando, FL, United States.
Bildiri Kitabında Yayımlanan Konferans Bildirisi
Demirtaş, M. (2015). Renewable energy education in engineering curricula. In L. Novak P. Rossi (Eds.), Advances in engineering education (pp. 143–160). Springer.
Korkmaz, H., Şahin, B. (2018). Afet yönetiminde uzaktan algılama tekniklerinin kullanımı. In A. Demir F. Kaya (Eds.), Afet çalışmaları ve mekânsal analizler (pp. 89–104). Nobel Akademik Yayıncılık.
Konferans Bildirisi (Dergi Sayısında Yayımlanmış)
Lopez, M., Garcia, R. (2016). Trade openness and employment dynamics in emerging economies. Proceedings of the International Conference on Economics and Finance, 18(2), 55–63.
Aksoy, C., Yılmaz, T. (2020). Türkiye’de işgücü piyasasında bölgesel farklılıklar. Proceedings of the Social Sciences Congress, 5(1), 101–115. https://doi.org/10.17645/ssc.v5i1.3021
Yayınlanmış Tez veya Bitirme Tezi
Genel format: Soyadı, A. A. (Yıl). Tezin başlığı [Doktora tezi, Yüksek lisans tezi veya Lisans bitirme tezi, Tezin yapıldığı kurumun adı]. Deponun adı. www.website.com
Demir, S. (2019). Coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak heyelan duyarlılık analizinin değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
Yıldız, E. A. (2021). İklim değişikliğinin tarımsal kuraklık üzerindeki etkilerinin mekânsal analizi [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
Smith, R. J. (2017). Teacher motivation and job satisfaction in secondary education [Master’s thesis, University of Manchester]. Manchester E-Theses Online. https://ethos.bl.uk
Chen, L. (2020). Urban resilience strategies in flood-prone cities [Doctoral dissertation, National University of Singapore]. NUS Institutional Repository. https://scholarbank.nus.edu.sg
Rapor
Genel format: Yazar. (Yıl). Raporun başlığı (Varsa rapor veya çalışma belgesi numarası). Yazardan farklıysa yayıncı. Varsa internet adresi
World Health Organization. (2018). Global status report on road safety 2018. World Health Organization. https://www.who.int
Türkiye İstatistik Kurumu. (2022). İklim değişikliği göstergeleri (İstatistiksel Rapor No. 458). TÜİK. https://data.tuik.gov.tr
OECD. (2020). Education at a glance 2020: OECD indicators. OECD Publishing. https://www.oecd.org/education
European Environment Agency. (2019). Climate change adaptation in Europe (EEA Report No. 4/2019). Publications Office of the European Union. https://www.eea.europa.eu
Çevrimiçi Doküman / Web Sitesi
Genel format: Soyisim, A. (Yıl). Web sayfasının başlığı. Web sitesinin adı. İnternet adresi
Not: Yazar adı ile web sitesinin adı aynıysa, tekrar etmemek için web sitesinin adı yazılmaz.
Demir, N. (2020, October 15). Urban flooding risks under climate change scenarios. Climate-ADAPT. https://climate-adapt.eea.europa.eu (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
Parker, L. (2021). How plastic pollution affects marine life. National Geographic. https://www.nationalgeographic.com (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
BBC News. (2019). Amazon rainforest fires explained. https://www.bbc.com/news/world-latin-america-49415973 (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
United Nations. (2022). World population prospects 2022. https://www.un.org/development/desa/pd (Son Erişim Tarihi: 18 Kasım 2026)
Yayınlanmış ve Yayınlanmamış Veri Seti
Genel format: Yazar. (Yıl). Dokümanın ya da veri setinin adı [Data set]. Web sitesi. İnternet adresi
Kummu, M., Taka, M., Guillaume, J. H. A. (2018). Gridded global drought dataset (1901–2016) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.1210133
Eurostat. (2021). Regional unemployment statistics [Data set]. https://ec.europa.eu/eurostat
Smith, J. A. (2019). Student engagement survey results [Unpublished raw data]. University of Melbourne.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. (2020). Enflasyon göstergeleri veri seti [Data set]. EVDS. https://evds2.tcmb.gov.tr
Kaynak Gösteriminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
1.Kaynakça listesi, yazarların soyadları esas alınarak alfabetik sırada oluşturulmalıdır.
Örnek:
Altman, R. (2010).
Baker, S. (2015).
Chen, L., Wong, P. (Eds.). (2018).
Thompson, J. (2012).
2.Aynı soyadı taşıyan farklı yazarlara ait eserler, yazarların isimlerinin baş harfleri dikkate alınarak alfabetik biçimde sıralanmalıdır.
Örnek:
Kim, H. (2009).
Kim, J. (2011).
3.Bir yazara ait birden fazla çalışma bulunuyorsa, bu çalışmalar yayın yılına göre, en eski tarihliden en yeniye doğru listelenmelidir.
Örnek:
Lopez, M. (2014).
Lopez, M. (2019).
4.Aynı yazar veya yazarlar tarafından aynı yıl içinde yayımlanan birden fazla çalışma varsa, kaynaklar makale başlıklarının alfabetik sırasına göre dizilmeli; yayın yılına a, b, c gibi harfler eklenerek ayırt edilmelidir.
Örnek:
Rivera, P. (2020a).
Rivera, P. (2020b).
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Etik İlkeler
Afet ve Risk Dergisi, dergide yayımlanacak makalelerdeki intihalleri tespit etmek amacıyla İntihal.net kullanmaktadır. Yayından önce tespit edilen intihallerin %10’un üstünde çıkması halinde, makale hakem değerlendirme süreci başlatılmadan iade edilmektedir. Bir makale, benzerlik oranı %10'un altında çıkmasına rağmen akademik yöntem ve etiğe aykırı ise, kaynak gösteriminde tutarsızlık, amaçlı yanlışlık ya da sahtecilik gösteriyorsa benzerlik oranına bakılmaksızın iade edilir veya revizyon istenir.
Dergiye gönderilecek bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medcial Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics) standartları dikkate alınmalıdır.
Afet ve Risk Dergisi'nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Afet ve Risk Dergisi yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşımasını beklenmektedir.
Yazarların Etik Sorumlulukları
1. Makaleler gönderici yazarın kendi orijinal çalışması olmak zorundadır.
2. Gönderilen taslak makaleler kesinlikle yayımlanmamış ve daha önce yayımlanmış hiç bir bilgi içermemelidir.
3. Yazar(lar) açısından olası bir çıkar çatışması durumu algılanırsa/tespit edilirse, bu, gönderim işleminden önce taslak makalede mutlaka açıklanmalıdır.
4. Yazar(lar), taslak makalenin hazırlanmasında kullandıkları tüm veri kaynaklarına atıfta bulunmalıdır.
5. Yazar(lar) araştırma sonuçlarını doğru bir şekilde sunmalı ve buldukları sonuçların önemini içeren objektif bir tartışma yapmalıdır.
6. Araştırmada kullanılan veri ve metotların yeterli bir detayla makalede sunulması gerekmektedir ki diğer araştırmacılar bu çalışmayı tekrar edebilsinler.
7. Yazar(lar), istendiği takdirde, verilerin en azından işlenmemiş hallerini derginin hakem ve editörlerine sunmak üzere hazır halde bulundurmalıdır.
8. Özgün olmayan içeriklerin yeniden yayımlanmasına tolerans gösterilmez (örneğin, daha önce başka dilde basılmış bir makalenin İngilizce çevirisi kabul edilemez).
9. Yazar(lar)ın, eğer yayımlandıktan sonra makalelerinde hata(lar) ve eksiklik(ler) bulurlarsa, uygun önlemlerin alınması için en kısa zamanda derginin editörleri ile temasa geçmeleri gerekmektedir.
10. İntihal, veri uydurma ve görüntü manipülasyonu tolere edilmez.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
1. Makaleler; cinsiyet, ırk, etnik köken, din, milliyet ve siyasi görüş ayrımı yapılmaksızın makalenin bilimsel içeriği temel alınarak adil olarak değerlendirilir.
2. Değerlendirme esnasında gözlenen herhangi bir çıkar çatışması editöre iletilmek zorundadır.
3. Makale ile ilişkili bilgiler gizli tutulmalıdır.
4. Yayının ret edilmesine neden olabilecek bilgi editöre gönderilmek zorundadır.
Editörlerin Etik Sorumlulukları
1. Makaleler; cinsiyet, ırk, etnik köken, din, milliyet ve siyasi görüş ayrımı yapılmaksızın makalenin bilimsel içeriği temel alınarak adil olarak değerlendirilir.
2. Makale ile ilişkili bilgiler gizli tutulmalıdır.
3. Makalelerle ilişkili gözlenen herhangi bir çıkar çatışması mutlaka açıklanmalıdır.
Yayın Politikası
• Afet ve Risk Dergisi, dergide yayımlanacak makalelerdeki intihalleri tespit etmek amacıyla İntihal.net kullanmaktadır. Yayından önce tespit edilen intihallerin %10’nin üstünde çıkması halinde, makale hakem değerlendirme süreci başlatılmadan iade edilmektedir.
• Dergide afet ve risk konusunda çeşitli araştırma alanlarından gelen bilimsel makaleler yayımlanmaktadır.
• Dergiye gönderilen makaleler Türkçe veya İngilizce olarak kabul edilmektedir.
• Gönderilen makalelerin inceleme ve değerlendirme süreci, “Kör Hakemlik” yöntemi ile (hakem ve yazarların birbirlerinin bilgilerini görmeleri engellenerek) yürütülmektedir.
• Dergimiz Açık Kaynak Yayın Politikasını benimsemektedir.
• Dergimizde, makale yayınlama ve yayınlanan makalelere erişim süreçlerinde herhangi bir ücret talep edilmemektedir. Yayına kabul edilen makaleler için yazarlara ve hakemlere ücret ödenmemektedir.
• Dergimizde makale değerlendirme sürecinin, hakem değerlendirmelerine bağlı olarak her bir makale için en fazla 6 ay sürmesi öngörülmektedir.
• Gönderilen makaleler için “Düzeltme” kararı alındığında yazarların 15 gün içinde gerekli düzeltmeleri yaparak makalenin son şeklini sisteme yüklemeleri gerekmektedir. Düzeltmeler belirtilen sürede yapılıp gönderilmediği takdirde, editörler makaleyi reddetme hakkına sahiptir.
• Dergiye gönderilen makaleler, başka yerde yayınlanmamış veya yayınlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır.
• Tez, sunum veya bildiri olarak kullanılmış ve makale olarak dergimize gönderilen çalışmalar için daha önceki kullanımına yönelik bilgiler aşağıdaki koşullara göre ilk sayfada dipnot olarak verilmelidir.
- Çalışma özet bildiri olarak yayınlanmış ise; bildiri başlığı, etkinliğin adı, tarihi ve yer bilgisi yazılmalıdır.
- Çalışma lisansüstü tezlerden üretilmiş ise; tezin adı, danışmanın adı, yapıldığı üniversite ve enstitü bilgileri ile birlikte tamamlanma tarihi ve yer bilgisi yazılmalıdır.
- Çalışma araştırma kurumu veya fonu tarafından desteklenmiş ise; destek sağlayan kuruluş adı, proje numarası ve tamamlandığı tarih bilgisi yazılmalıdır.
- Belirtilen koşullar dışında sunulmuş ve bir kısmı yayınlanmış çalışmalardan üretilmiş makaleler için etkinlik bilgileri ayırt edici şekilde yazılmalıdır.
• Gönderilen makaleler hakemlere sunulmadan önce aşağıdaki noktalar dikkate alınarak incelenmekte, değerlendirme sürecine uygun bulunan makaleler hakemlere gönderilmektedir:
- Yazım kurallarına uygunluğu
- Şekilsel olarak şablona uygunluğu
- Amaç ve kapsamına uygunluğu
- Yayın ilkelerine uygunluğu
- Yayın etiğine uygunluğu
- Bilimsel niteliği ve özgünlüğü
• Bir makale en az 2 hakem tarafından değerlendirilmektedir. Bir hakem tarafından yayınlanmaya uygun görülmemesi durumunda makale üçüncü bir hakem tarafından değerlendirilmektedir. Makalenin yayına kabul edilmesi için ön şart olarak en az 2 hakem tarafından yayınlanmaya uygun görülmesi gerekmektedir. Hakem onayları sonrasında Baş Editör ve Yayın Kurulu, makalenin yayınlanıp yayınlanmayacağı konusunda karar yetkisine sahiptir.
• Dergimize makale gönderen tüm yazarlar eşit haklara sahiptir. Makalelerin değerlendirme, kabul ve yayınlama süreçlerinde çalışma veya yazara herhangi bir ayrıcalık tanınmamaktadır. Kabul edilen makalelerin yayınlanma sırası, kabul zamanına bağlı olarak ayarlanmaktadır. Fakat Yayın Kurulu, gerekli gördüğü durumlarda değişiklik yapma hakkını saklı tutmaktadır.
• Bir makale yayına kabul edildikten sonra, “Telif Hakkı Devir Formu” tüm yazarlar tarafından doldurulup imzalanarak dergi sistemine yüklenmelidir.
• Yayınlanmak üzere kabul edilen makaleler, Afet ve Risk Dergisi tarafından yayın haklarının tümüne sahip olarak yayınlanmaktadır.
Ücret Politikası
Afet ve Risk Dergisi’ne gönderilen makalelerden herhangi bir değerlendirme ve başvuru ücreti alınmamaktadır.
