Derleme

Afet Yönetiminin Dijital Dönüşümü: Afet Bilişimi, Büyük Sosyal Veri ve Yapay Zekânın Bütünleşik Rolü

Sayı: 22 13 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Afet Yönetiminin Dijital Dönüşümü: Afet Bilişimi, Büyük Sosyal Veri ve Yapay Zekânın Bütünleşik Rolü

Öz

Bu çalışmada, afet yönetiminin dijital dönüşümünde etkili olan “afet bilişimi”, “büyük sosyal veri” ve “yapay zekâ” yaklaşımlarının kuramsal temellerinin incelenmesi, birbirleriyle etkileşim biçimlerinin değerlendirilmesi ve afet yönetimine sundukları katkıların tartışılması amaçlanmıştır. Web 2.0 teknolojilerinin gelişimiyle artış gösteren kullanıcı kaynaklı verilerin afet bilişiminin dönüşümünde önemli bir bileşen hâline geldiği ve aynı zamanda büyük sosyal veri olgusunun gelişimine zemin hazırladığı görülmektedir. Mevcut literatür, sosyal medya platformlarından elde edilen büyük ve çeşitli veri setlerinin afet öncesi risk farkındalığının geliştirilmesi, afet sırasında durumsal farkındalığın artırılması ve afet sonrasında iyileştirme faaliyetlerinin desteklenmesi açısından önemli fırsatlar sunabileceğine işaret etmektedir. Son yıllarda bu verilerin işlenmesinde makine öğrenmesi, derin öğrenme ve doğal dil işleme gibi yapay zekâ tekniklerinin kullanımının, afet yönetiminde veri odaklı ve tahmine dayalı yaklaşımların gelişimini desteklediği değerlendirilmektedir. Bu çalışma, afet bilişimi çerçevesinde büyük sosyal veri ve yapay zekâ entegrasyonunun, afet yönetiminin çeşitli aşamalarında bilgiye dayalı karar alma süreçlerini güçlendirebileceğini göstermektedir. Sonuç olarak bu üç yaklaşımın kesişiminin, modern afet yönetimi uygulamalarında toplumsal dayanıklılığı artırmaya yönelik bütüncül bir yaklaşım oluşturma potansiyeli taşıdığı öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)

Proje Numarası

324K713

Etik Beyan

Çalışma yazarları arasında herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır.

Teşekkür

Bu araştırma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) 3005 destek programı kapsamında [324K713] numaralı proje ile desteklenmiştir. Teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Abid K., Sulaiman, N., Chan, W. et al. (2021). Toward an integrated disaster management approach: How artificial intelligence can boost disaster management. Sustainability, 13(22), 12560. http://dx.doi.org/10.3390/su132212560
  2. Acuna V., Kumbhar, A., Vattapparamban, E., Rajabli F., Guvenc, I. (2017). Localization of WiFi devices using probe requests captured at unmanned aerial vehicles. In Proceedings of the 2017 IEEE wireless communications and networking conference (WCNC). IEEE. https://doi.org/10.1109/WCNC.2017.7925654
  3. Aisha, T. S., Wok, S., Manaf, A. M. A., Ismail, R. (2015). Exploring the use of social media during the 2014 flood in Malaysia. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 211, 931-937. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.11.123
  4. Akter, S., Wamba, S. F. (2019). Big data and disaster management: a systematic review and agenda for future research. Annals of Operations Research 283, 939–959. https://doi.org/10.1007/s10479-017-2584-2
  5. Allen C, Tsou M-H, Aslam A, Nagel A, Gawron J-M. (2016). Applying GIS and machine Learning methods to Twitter data for multiscale surveillance of influenza. PLoS ONE 11(7): e0157734. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0157734
  6. Atasever, U. H., Gunen, M. A., Besdok, E. (2018). A new unsupervised change detection approach based on PCA based blocking and GMM clustering for detecting flood damage. Fresenius Environ Bull, 27(3), 1688-1694.
  7. Bawono, A. S., Ali, M. I., Kusumadewi, S., Ramli, N. I. (2020). Methodological study to classification of damage state immediately subsequent to the Banjarnegara Indonesia Earthquake on 2018. In IOP Conference Series: Materials Science and Engineering (712, 012032). IOP Publishing.
  8. Bello-Orgaz G., Jung, J. J., Camacho, D. (2016). Social big data: recent achievements and new challenges. Inf Fusion, 28, 45–59. https://doi.org/10.1016/j.inffus.2015.08.005

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Doğal Afetler

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

13 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

10 Kasım 2025

Kabul Tarihi

13 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 22

Kaynak Göster

APA
Oğlakcı, B., & Uzun, A. (2026). Afet Yönetiminin Dijital Dönüşümü: Afet Bilişimi, Büyük Sosyal Veri ve Yapay Zekânın Bütünleşik Rolü. Afet ve Risk Dergisi, 22. https://doi.org/10.35341/afet.1820697
AMA
1.Oğlakcı B, Uzun A. Afet Yönetiminin Dijital Dönüşümü: Afet Bilişimi, Büyük Sosyal Veri ve Yapay Zekânın Bütünleşik Rolü. Afet ve Risk Dergisi. 2026;(22). doi:10.35341/afet.1820697
Chicago
Oğlakcı, Burak, ve Alper Uzun. 2026. “Afet Yönetiminin Dijital Dönüşümü: Afet Bilişimi, Büyük Sosyal Veri ve Yapay Zekânın Bütünleşik Rolü”. Afet ve Risk Dergisi, sy 22. https://doi.org/10.35341/afet.1820697.
EndNote
Oğlakcı B, Uzun A (01 Temmuz 2026) Afet Yönetiminin Dijital Dönüşümü: Afet Bilişimi, Büyük Sosyal Veri ve Yapay Zekânın Bütünleşik Rolü. Afet ve Risk Dergisi 22
IEEE
[1]B. Oğlakcı ve A. Uzun, “Afet Yönetiminin Dijital Dönüşümü: Afet Bilişimi, Büyük Sosyal Veri ve Yapay Zekânın Bütünleşik Rolü”, Afet ve Risk Dergisi, sy 22, Tem. 2026, doi: 10.35341/afet.1820697.
ISNAD
Oğlakcı, Burak - Uzun, Alper. “Afet Yönetiminin Dijital Dönüşümü: Afet Bilişimi, Büyük Sosyal Veri ve Yapay Zekânın Bütünleşik Rolü”. Afet ve Risk Dergisi. 22 (01 Temmuz 2026). https://doi.org/10.35341/afet.1820697.
JAMA
1.Oğlakcı B, Uzun A. Afet Yönetiminin Dijital Dönüşümü: Afet Bilişimi, Büyük Sosyal Veri ve Yapay Zekânın Bütünleşik Rolü. Afet ve Risk Dergisi. 2026. doi:10.35341/afet.1820697.
MLA
Oğlakcı, Burak, ve Alper Uzun. “Afet Yönetiminin Dijital Dönüşümü: Afet Bilişimi, Büyük Sosyal Veri ve Yapay Zekânın Bütünleşik Rolü”. Afet ve Risk Dergisi, sy 22, Temmuz 2026, doi:10.35341/afet.1820697.
Vancouver
1.Burak Oğlakcı, Alper Uzun. Afet Yönetiminin Dijital Dönüşümü: Afet Bilişimi, Büyük Sosyal Veri ve Yapay Zekânın Bütünleşik Rolü. Afet ve Risk Dergisi. 01 Temmuz 2026;(22). doi:10.35341/afet.1820697