Araştırma Makalesi

Afet Yönetimi Döngüsünde Yapay Zekâ Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Riskler

Sayı: 22 27 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Afet Yönetimi Döngüsünde Yapay Zekâ Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Riskler

Öz

Afet ve acil durum yönetimi, toplumların afetlere karşı dayanıklılığını artırmayı ve olası can ile mal kayıplarını en düşük seviyede tutmayı amaçlayan stratejik bir süreçtir. Dijital çağın getirdiği dönüşüm, fiziksel ve sanal sistemler arasındaki sınırları büyük ölçüde ortadan kaldırmış; bu durum, afet yönetiminde teknolojik araçların kullanımını zorunlu ve belirleyici bir unsur hâline getirmiştir. Özellikle Yapay Zekâ (YZ) teknolojilerinin yükselişi, afetlerin erken tespiti, etkilerinin azaltılması ve müdahale süreçlerinin iyileştirilmesi açısından yenilikçi bir paradigma sunmaktadır. Bu çalışma, nitel bir araştırma yaklaşımıyla YZ tabanlı sistemlerin farklı afet türlerine yönelik uygulama alanlarını analiz etmekte ve bu teknolojilerin afet yönetimi sürecine dâhil aktörlere sağladığı stratejik, operasyonel ve analitik katkıları incelemektedir. Araştırma sonuçları, YZ’nin afet yönetiminde karar verme süreçlerini rasyonelleştirdiğini, veri odaklı analizlerle öngörü gücünü artırdığını ve kaynakların daha etkin kullanılmasına katkı sunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, etik, hukuki ve güvenlik boyutlarında yeterli düzenlemelerin yapılmaması durumunda, YZ teknolojilerinin yeni türden insan kaynaklı krizleri tetikleyebileceği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, afet ve acil durum yönetiminde YZ’nin entegrasyonu yalnızca teknik bir yenilik olarak değil, aynı zamanda etik yönetişim, toplumsal güvenlik ve sürdürülebilirlik eksenlerinde yeniden düşünülmesi gereken bütüncül bir dönüşüm süreci olarak ele alınmalıdır.Araştırma sonuçları, YZ’nin afet yönetiminde karar verme süreçlerini rasyonelleştirdiğini, veri odaklı analizlerle öngörü gücünü artırdığını ve kaynakların daha etkin kullanılmasına katkı sunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, etik, hukuki ve güvenlik boyutlarında yeterli düzenlemelerin yapılmaması durumunda, YZ teknolojilerinin yeni türden insan kaynaklı krizleri tetikleyebileceği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, afet ve acil durum yönetiminde YZ’nin entegrasyonu yalnızca teknik bir yenilik olarak değil, aynı zamanda etik yönetişim, toplumsal güvenlik ve sürdürülebilirlik eksenlerinde yeniden düşünülmesi gereken bütüncül bir dönüşüm süreci olarak ele alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

ÇAlışma için herhangi bir kurumdan destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Çalışma etik beyan gerektirmemektedir.

Kaynakça

  1. Abid, S. K., Sulaiman, N., Chan, S. W., Nazir, U., Abid, M., Han, H., Ariza-Montes, A., Vega-Muñoz, A. (2021). Toward an Integrated Disaster Management Approach: How Artificial Intelligence Can Boost Disaster Management. Sustainability, 13(22), 12560. https://doi.org/10.3390/su132212560
  2. Akter, S., Wamba, S. F. (2019). Big data and disaster management: a systematic review and agenda for future research, Annals of Operations Research, 1(283), 939-959.
  3. Altay, N., Green, W.G. (2006). OR/MS research in disaster operations management, European Journal of Operational Research, 175, 475-493.
  4. Angın, C. (2024). Afet Yönetiminde Yapay Zekâ: Yaklaşımlar, Yöntemler ve Uygulamalar. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 6(2), 610-627.
  5. Balsanoa, C., Burra, P., Duvouxc, C., Alisi, A., Piscaglia, F., Gerussi, A. (2023). Artificial Intelligence and liver: Opportunities and barriers. Digestive and Liver Disease, 55, 1455-1461. https://doi.org/10.1016/j.dld.2023.08.048
  6. Barth, T.J., Arnold, E. (1999). Artificial Intelligence and Administrative Discretion. The American Review of Public Administration, 29, 332-351.
  7. Beduschi, A. (2022). Harnessing the potential of artificial intelligence for humanitarian action: Opportunities and risks. International Review of the Red Cross, 104 (919), 1149–1169.
  8. Cacal, N. (26 Eylül 2023). The Problem with AI and Techno-Solutionism: A Case for Positive Sum Design. Medium, https://medium.com/@nicolecacal/the-problem-with-ai-and-techno-solutionism-a-case-for-positive-sum-design-fed7adc40b9e (E.T. 20/08/2025).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Afet ve Acil Durum Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

10 Kasım 2025

Kabul Tarihi

19 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 22

Kaynak Göster

APA
Koç, H. (2026). Afet Yönetimi Döngüsünde Yapay Zekâ Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Riskler. Afet ve Risk Dergisi, 22. https://doi.org/10.35341/afet.1821152
AMA
1.Koç H. Afet Yönetimi Döngüsünde Yapay Zekâ Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Riskler. Afet ve Risk Dergisi. 2026;(22). doi:10.35341/afet.1821152
Chicago
Koç, Hatice. 2026. “Afet Yönetimi Döngüsünde Yapay Zekâ Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Riskler”. Afet ve Risk Dergisi, sy 22. https://doi.org/10.35341/afet.1821152.
EndNote
Koç H (01 Eylül 2026) Afet Yönetimi Döngüsünde Yapay Zekâ Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Riskler. Afet ve Risk Dergisi 22
IEEE
[1]H. Koç, “Afet Yönetimi Döngüsünde Yapay Zekâ Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Riskler”, Afet ve Risk Dergisi, sy 22, Eyl. 2026, doi: 10.35341/afet.1821152.
ISNAD
Koç, Hatice. “Afet Yönetimi Döngüsünde Yapay Zekâ Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Riskler”. Afet ve Risk Dergisi. 22 (01 Eylül 2026). https://doi.org/10.35341/afet.1821152.
JAMA
1.Koç H. Afet Yönetimi Döngüsünde Yapay Zekâ Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Riskler. Afet ve Risk Dergisi. 2026. doi:10.35341/afet.1821152.
MLA
Koç, Hatice. “Afet Yönetimi Döngüsünde Yapay Zekâ Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Riskler”. Afet ve Risk Dergisi, sy 22, Eylül 2026, doi:10.35341/afet.1821152.
Vancouver
1.Hatice Koç. Afet Yönetimi Döngüsünde Yapay Zekâ Uygulamaları: Olanaklar, Sınırlılıklar ve Riskler. Afet ve Risk Dergisi. 01 Eylül 2026;(22). doi:10.35341/afet.1821152