Düzeltme

Düzeltme: İklim Değişikliği Algısı Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Sayı: 23 9 Kasım 2026
PDF İndir
EN TR

Düzeltme: İklim Değişikliği Algısı Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Bu makalenin ilk hali 23 Mart 2026 tarihinde yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/afet/article/1755180

Düzeltme Notu

Bu makale, 23.03.2026 tarihinde Afet ve Risk Dergisi’nin 21. sayısında yayınlanan "İklim Değişikliği Algısı Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması" başlıklı araştırma makalesine ait düzeltme makalesidir . Ölçeğin Likert derecelendirmesi sehven “5’li Likert” olarak belirtilmiş olup doğru ifade “7’li Likert” şeklindedir. Bu düzeltme, araştırmada kullanılan veri toplama aracını, gerçekleştirilen analizleri ve elde edilen bulguları etkilememektedir.

Öz

İklim değişikliğinin etkili biçimde yönetilebilmesi, yalnızca bilimsel ve teknolojik çözümlerle değil, bireylerin algı ve tutumlarının anlaşılmasıyla da mümkündür. Bu çalışmanın amacı, İklim Değişikliği Algısı Ölçeği’ni (İDAÖ) Türkçeye uyarlamak ve geçerlilik ile güvenirliğini incelemektir. Ölçek, iklim değişikliğinin gerçekliği ve nedenlerine ilişkin inançların yanı sıra sonuçlara dair algılanan önem (değer), bölgesel uzaklık (etkilerin nerede meydana geldiği) ve zamansal uzaklık (etkilerin ne zaman ortaya çıkacağı) alt boyutları üzerinden değerlendirildi. Veriler, kartopu örnekleme yöntemiyle Türkiye’de yaşayan 18 yaş üstü bireylerden elde edildi. Ölçeğin faktör yapısı doğrulayıcı faktör analiziyle, güvenirliği ise Cronbach’s alpha katsayısı ve madde-toplam korelasyonlarıyla değerlendirildi. Orijinal ölçekte yer alan 14 madde ve beş alt boyut korunmuştur. DFA sonuçları, ölçeğin “Gerçeklik”, “Nedenler”, “Sonuçların Değeri”, “Bölgesel Uzaklık” ve “Zamansal Uzaklık” olmak üzere beş boyutlu yapısını doğrulandı. DFA uyum indekslerinin “x2=164,731, df=66 (p<0,001), CMIN/df=2,496, GFI=0,920, AGFI=0,873, CFI=0,967, RMSEA=0,076, RMR=0,079, SRMR=0,0415, NFI=0,946, TLI=0,954, IFI=0,967” şeklinde olduğu bulundu. Ölçeğin toplam Cronbach’s alpha değeri 0,922, alt boyutlar için ise 0,686–0,950 aralığındadır. Bu araştırmanın sonucunda, İklim Değişikliği Algısı Ölçeği’nin 18 yaş üstü bireylerde Türk kültürüne uyarlanmış bir yapı sergilediği ve iklim değişikliği algısını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlendi.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Araştırma sürecine başlamadan önce, ölçeğin uyarlanması ve kullanımı için Van Valkengoed ve çalışma arkadaşlarından e-posta yoluyla gerekli yazılı izinler alındı. Ardından, Hakkari Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu’ndan (25.12.2024 tarihli ve 2024/238:1 numaralı karar) etik onay elde edildi. Katılımcı bilgilendirme ve onam süreci, Google Formlar uygulaması üzerinden yürütüldü. Formun giriş kısmında, araştırmanın amacı, kapsamı ve yöntemi hakkında açıklayıcı bilgilere yer verildi. Tüm katılımcılara araştırmaya katılımın tamamen gönüllülük esasına dayandığı, isimlerinin gizli tutulacağı ve toplanan verilerin yalnızca bilimsel amaçla kullanılacağı açıkça ifade edildi. Bu doğrultuda, katılımcıların bilgilendirilmiş onamları çevrimiçi ortamda alındı.

Teşekkür

Bu araştırmaya katılan tüm katılımcılara duygu ve düşüncelerini paylaştıkları için teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Acar, Z., Gonencgil, B., and Halis, O. (2022). Mediterranean heat waves and wildfires of July-August 2021 in the southern part of Turkey, 05 July 2022, PREPRINT (Version 1) available at Research Square [https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-1777015/v1]
  2. Adiwena, B. Y., and Bramanwidyantari, M. (2024). Climate change perception scale: Adaptation and psychometric properties in the Indonesian context. Asian Journal of Social Psychology, 27(3), 267-278.
  3. An, N., Turp, M. T., Bayindir, E., Akverdi, Y., Mirza, Z. N., and Kurnaz, M. L. (2025). Climate Change Hotspots for Türkiye. International Journal of Climatology, 45(7), e8825.
  4. Atalay, E. (2025). İklim değişikliği farkındalığı ve iklim değişikliği anksiyetesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 17(32), 475-495.
  5. Babacan, H. T. (2025). İklim değişikliği etkisi altında kıyı bölgelerinde aylık yağış rejimi değişimi ve gelecek yağış-akış tepkisinin araştırılması: Rize ve Antalya çalışması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 28(2), 1020-1035.
  6. Bae, B.-R. (2017). Structural equation modeling with Amos 24. Chenngram Books.
  7. Baiardi, D. (2023). What do you think about climate change? Journal of Economic Surveys, 37(4), 1255-1313.
  8. Benoot, C., Hannes, K., and Bilsen, J. (2016). The use of purposeful sampling in a qualitative evidence synthesis:A worked example on sexual adjustment to a cancer trajectory. BMC Medical Research Methodology, 16(1), 21.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevre Sağlığı, Afet Hemşireliği

Bölüm

Düzeltme

Yayımlanma Tarihi

9 Kasım 2026

Gönderilme Tarihi

31 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

23 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 23

Kaynak Göster

APA
Ediz, Ç., Yanık, D., Uzun, S., Dincer, A., & Yıldız, G. N. (2026). İklim Değişikliği Algısı Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Afet ve Risk Dergisi, 23. https://doi.org/10.35341/afet.2082405
AMA
1.Ediz Ç, Yanık D, Uzun S, Dincer A, Yıldız GN. İklim Değişikliği Algısı Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Afet ve Risk Dergisi. 2026;(23). doi:10.35341/afet.2082405
Chicago
Ediz, Çiçek, Derya Yanık, Sevda Uzun, Aytap Dincer, ve Güzel Nur Yıldız. 2026. “İklim Değişikliği Algısı Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Afet ve Risk Dergisi, sy 23. https://doi.org/10.35341/afet.2082405.
EndNote
Ediz Ç, Yanık D, Uzun S, Dincer A, Yıldız GN (09 Kasım 2026) İklim Değişikliği Algısı Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Afet ve Risk Dergisi 23
IEEE
[1]Ç. Ediz, D. Yanık, S. Uzun, A. Dincer, ve G. N. Yıldız, “İklim Değişikliği Algısı Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, Afet ve Risk Dergisi, sy 23, Kas. 2026, doi: 10.35341/afet.2082405.
ISNAD
Ediz, Çiçek - Yanık, Derya - Uzun, Sevda - Dincer, Aytap - Yıldız, Güzel Nur. “İklim Değişikliği Algısı Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Afet ve Risk Dergisi. 23 (09 Kasım 2026). https://doi.org/10.35341/afet.2082405.
JAMA
1.Ediz Ç, Yanık D, Uzun S, Dincer A, Yıldız GN. İklim Değişikliği Algısı Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Afet ve Risk Dergisi. 2026. doi:10.35341/afet.2082405.
MLA
Ediz, Çiçek, vd. “İklim Değişikliği Algısı Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Afet ve Risk Dergisi, sy 23, Kasım 2026, doi:10.35341/afet.2082405.
Vancouver
1.Çiçek Ediz, Derya Yanık, Sevda Uzun, Aytap Dincer, Güzel Nur Yıldız. İklim Değişikliği Algısı Ölçeği’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Afet ve Risk Dergisi. 09 Kasım 2026;(23). doi:10.35341/afet.2082405