Determination of The Possible Effects of Non-Structural Risks Originating From Earthquake in Schools By Using Risk Assessment Matrix Method

Abstract

Regulations, audits and controls related to structural systems in our country are adequate for the construction of schools, while regulations, information, practices etc. related to non-structural systems are not sufficient. This situation causes many other problems such as the randomization of non-structural elements in schools and the random placement of them without considering a possible disaster effect. As a result, in schools, risks and dangers arising from non-structural elements are invited. The evaluation of non-structural systems as well as structural systems at the project stage of the schools will eliminate the risks and consequently the dangers. In this study, non-structural risks and possible effects of schools were converted into mathematical expressions using the L Matrix Method and the risk score of each school was calculated. Finally, the risk scores of three schools were compared and risk levels were determined. The aim of the study is to share the proposals with the relevant institutions in order to reduce the non-structural risks and eliminate the risks by making on-site determinations in the schools selected as samples.

Keywords

• Kaynaşlı,Earthquake,Risk,Non-Structural Elements in Schools,L Type Matrix

Risk Değerlendirme Matris Yöntemi Kullanarak Okullarda Deprem Kaynaklı Yapısal Olmayan Risklerin Olası Etkilerinin Belirlenmesi

Öz

Ülkemizde okulların inşasında yapısal elemanlar ile ilgili yönetmelik, denetim ve kontroller yeterliliğe sahipken yapısal olmayan elemanlar ile ilgili yönetmelik, bilgi, uygulamalar vb yeterli değildir. Bu durum okullarda yapısal olmayan elemanların gelişigüzel alınmasına, olası bir afet etkisi düşünülmeden rastgele yerleştirilmeleri gibi daha birçok olumsuzluğa neden olmaktadır. Sonuçta okullarda yapısal olmayan elemanlardan kaynaklı risklere ve tehlikelere davetiye çıkarılmaktadır. Henüz okulların proje aşamasında yapısal elemanlarla birlikte yapısal olmayan elemanların değerlendirilmesi sonradan oluşabilecek riskleri ve dolayısıyla tehlikeleri ortadan kaldıracaktır. Bu çalışmada, okulların yapısal olmayan riskleri ve olası etkileri L Matris Yöntemi kullanılarak matematiksel ifadelere dönüştürülmüş ve her bir okulun risk puanı hesaplanmıştır. Son olarak üç okulun risk puanları birbirleriyle karşılaştırılarak risk seviyeleri belirlenmiştir. Çalışmanın amacı, örneklem olarak seçilen okullarda yerinde tespitler yaparak yapısal olmayan risklerin azaltılması ve risklerin ortadan kaldırılması için getirilen önerileri ilgili kurumlar ile paylaşmaktır.

Anahtar Kelimeler

• Kaynaşlı,Deprem,Risk,Okullarda Yapısal Olmayan Elemanlar,L Tipi Matris

Kaynakça

1. Acil Destek Vakfı arşivi, 1999.
2. AHEB, (2004). Boğaziçi Üniversitesi, Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü, Afete Hazırlık Eğitim Birimi (AHEB), İstanbul, Türkiye.
3. Bayraktar, H. (2015). “Yapısal Olmayan Elemanların Afet Riskleri Açısından İncelenmesi”. Düzce Üniversitesi, Ulusal Mühendislik Araştırmaları Sempozyumu (UMAS’15), Düzce, Türkiye.
4. Çeliktaş, B. ve Ünlü, N. (2018). “Risk Değerlendirme Karar Matrisi Yöntemi Kullanarak Örnek Bir Risk Değerlendirme Raporunun Oluşturulması”, Jass Studies-The Journal of Academic Social Science Studies, Doi number:http://dx.doi.org/10.9761/JASSS7527, Number: 65, Spring I 2018, p. 483-504.
5. Durukal, E., Erdik, M., Sungay, B., Türkmen, Z., Harmandar, E. (2008). “Yapısal Olmayan Deprem Risklerinin Azaltılması”. Afet Zararlarının Azaltılması Temel İlkeleri. (Editörler: Mikdat Kadıoğlu ve Emin Özdamar), T.C. İçişleri Bakanlığı, JICA Türkiye Ofisi, Yayın no:2, Ankara, Türkiye.
6. İpek, C. Kuzucuoğlu, H. A. ve Kıstır, R. M. (2015). “Yapısal Olmayan Sistemlerin Deprem Etkileri Açısından Değerlendirilmesi”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Uluslar arası Burdur Deprem ve Çevre Sempozyumu, Burdur, Türkiye.
7. Kaynaşlı Kriz Yönetim Merkezi arşivi (1999-2001 arası kayıtlı bilgiler)
8. Koltan, A. vd. (2010). “Risk Değerlendirmede Kullanılan L Tipi Karar Matrisi Yönteminin İşçi Sağlığı Uygunluğunun Değerlendirilmesi”, Türk Tabipler Birliği Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi, 38-43.

9. Özkılıç, Ö. (2005). İş Sağlığı ve Güvenliği, Yönetim Sistemleri ve Risk Değerlendirme Metodolojileri, Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu, s. 113-114, Ankara.
10. Özmen, B. (2000). Düzce-Bolu Bölgesi’nin Jeolojisi, Diri Fayları ve Hasar Yapan Depremleri s: 1-14, 12 Kasım 1999 Düzce Depremi Raporu (Editör: Bülent Özmen ve Günruh Bağcı), Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Afet İşleri Genel Müdürlüğü, Deprem Araştırma Dairesi, Ankara, Türkiye. Soykan, O. (2018). Risk assessment in industrial fishing vessels by L type matrix method and its usability. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 35(2), 207-217. DOI:10.12714/egejfas.2018.35.2.15
11. Tantoğlu, G. (2016). “Balıkçı gemilerinde yapılan çalışmaların iş sağlığı ve güvenliği yönünden değerlendirilmesi”. T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü İş sağlığı ve güvenliği uzmanlık tezi, Ankara.
12. T.C. Başbakanlık AFAD, Açıklamalı Afet Terimleri Sözlüğü, (2014).
13. Ulusoy, R. (2000). 1999’da 2. Deprem Notları ve 2. Deprem Dersleri, Hacettepe Üniversitesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Ankara, Türkiye.
14. URL 1, Kaynaşlı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü sayfasından ulaşılabilir. http://kaynasliilkokulu.meb.k12.tr/meb_iys_dosyalar/81/07/735220/icerikler/tarih_2668048.html (Son erişim tarihi: 05.06.2019)
15. URL 2, “MIL-STD-882D, 2000) Department of Defense Standard Practice For System Safety. https://www.system-safety.org/Documents/MIL-STD-882D.pdf (Son erişim tarihi: 14.06.2019)
16. URL3, “MIL-STD-882E, 2012) Department of Defense Standard Practice For System Safety. https://www.system-safety.org/Documents/MIL-STD-882E.pdf (Son erişim tarihi: 14.06.2019)