Araştırma Makalesi

Beliren Yetişkin Döneminde Kişilik Özelliklerinin İklim Değişikliği Anksiyetesi Üzerindeki Rolü

Cilt: 8 Sayı: 3 30 Kasım 2025
PDF İndir
EN TR

Beliren Yetişkin Döneminde Kişilik Özelliklerinin İklim Değişikliği Anksiyetesi Üzerindeki Rolü

Öz

Günümüzde iklim değişikliği çevresel bir problem olmanın yanı sıra, bireylerin ruh sağlığı üzerinde önemli etkiler oluşturmaktadır. Oldukça sık değişen hava olayları, ekolojik çeşitliliğin azalması ve hızla artan hava sıcaklıkları gibi ekolojik değişimler; anksiyete, depresyon gibi ruhsal sağlık problemlerinin artışına neden olmakta ve bireylerin iyi oluşlarını olumsuz yönde etkilemektedir. Ekolojik değişimlere ilişkin anksiyete yaşayan bireylerin ise kişilik özelliklerinin belirleyici olabileceği düşünülmektedir. Bir diğer ifadeyle, bireylerin sahip olduğu kişilik özelliklerinin ekolojik olaylara ilişkin değişimlere gösterdikleri tepkileri etkileyeceği varsayılmıştır. Bu kapsamda bu araştırmanın amacı, beliren yetişkinlerde kişilik özelliklerinin iklim değişikliği anksiyetesi üzerindeki rolünü incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu veri toplama araçlarının yüz yüze uygulandığı 142 erkek ve 446 kadın olmak üzere 588 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada verilerin toplanmasında On-Maddeli Kişilik Ölçeği (OMKÖ) ve İklim Değişikliği Anksiyetesi Ölçeği (İDAÖ) kullanılmıştır. Veriler Pearson korelasyon katsayısı ve çoklu doğrusal regresyon ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda kişilik özelliklerinden dışa dönüklük, sorumluluk, duygusal denge ve deneyime açıklık ile iklim değişikliği anksiyetesi arasında negatif yönde anlamlı ilişkilerin olduğu belirlenmiştir. Ek olarak, araştırmanın bir diğer sonucunda, dışa dönüklük ile duygusal dengenin iklim değişikliği anksiyetesi üzerinde yordayıcı rolünün olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçları gelecek çalışmalara ışık tutması amacıyla literatür bulgularıyla tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alizadeh, Z., Feizi, A., Rejali, M., Afshar, H., Keshteli, A. H., & Adibi, P. (2018). The predictive value of personality traits for psychological problems (stress, anxiety and depression): Results from a large population based study. Journal of Epidemiology and Global Health, 8(3), 124-133. https://doi.org/10.2991/j.jegh.2017.11.003
  2. Arnett, J. J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469. 10.1037/0003-066x.55.5.469.
  3. Arnett, J. J. (2004). Emerging adulthood: The winding road from the late teens through the twenties. Oxford University Press. 10.1093/oso/9780197695937.001.0001.
  4. Atak, H. (2013). The Turkish adaptation of the ten-item personality inventory. Nöro Psikiyatri Arşivi, 50(4), 312-319. doi: 10.4274/npa.y6128
  5. Atalay, E. (2025). İklim Değişikliği Farkındalığı ve İklim Değişikliği Anksiyetesi Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 17(32), 475-495. https://doi.org/10.38155/ksbd.1633266
  6. Atkinson, R.L., Atkinson, R.C., Smith, E.E., Bem, D.J., & Nolen-Hoeksema, S. (1996). Psikolojiye Giriş. (Çev. Yavuz Alagon). Ankara: Arkadaş Yayınları.
  7. Benet-Martinez, V., and O. P. John (1998). Los cinco grandes across cultures and ethnic groups: multitrait multimethod analyses of the big five in Spanish and English.” Journal of Personality and Social Psychology. 75 (3): 729–750. doi:10.1037/0022-3514.75.3.729.
  8. Berry, H. (2009). Pearl in the oyster: Climate change as a mental health opportunity. Australasian Psychiatry, 17(6), 453-456. https://doi.org/10.1080/10398560903045328

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

28 Kasım 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

23 Ocak 2025

Kabul Tarihi

4 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Demir Kaya, M., & Aksakallı, A. T. (2025). Beliren Yetişkin Döneminde Kişilik Özelliklerinin İklim Değişikliği Anksiyetesi Üzerindeki Rolü. Afet ve Risk Dergisi, 8(3), 797-808. https://doi.org/10.35341/afet.1625399
AMA
1.Demir Kaya M, Aksakallı AT. Beliren Yetişkin Döneminde Kişilik Özelliklerinin İklim Değişikliği Anksiyetesi Üzerindeki Rolü. Afet ve Risk Dergisi. 2025;8(3):797-808. doi:10.35341/afet.1625399
Chicago
Demir Kaya, Meva, ve Ayşe Tuba Aksakallı. 2025. “Beliren Yetişkin Döneminde Kişilik Özelliklerinin İklim Değişikliği Anksiyetesi Üzerindeki Rolü”. Afet ve Risk Dergisi 8 (3): 797-808. https://doi.org/10.35341/afet.1625399.
EndNote
Demir Kaya M, Aksakallı AT (01 Kasım 2025) Beliren Yetişkin Döneminde Kişilik Özelliklerinin İklim Değişikliği Anksiyetesi Üzerindeki Rolü. Afet ve Risk Dergisi 8 3 797–808.
IEEE
[1]M. Demir Kaya ve A. T. Aksakallı, “Beliren Yetişkin Döneminde Kişilik Özelliklerinin İklim Değişikliği Anksiyetesi Üzerindeki Rolü”, Afet ve Risk Dergisi, c. 8, sy 3, ss. 797–808, Kas. 2025, doi: 10.35341/afet.1625399.
ISNAD
Demir Kaya, Meva - Aksakallı, Ayşe Tuba. “Beliren Yetişkin Döneminde Kişilik Özelliklerinin İklim Değişikliği Anksiyetesi Üzerindeki Rolü”. Afet ve Risk Dergisi 8/3 (01 Kasım 2025): 797-808. https://doi.org/10.35341/afet.1625399.
JAMA
1.Demir Kaya M, Aksakallı AT. Beliren Yetişkin Döneminde Kişilik Özelliklerinin İklim Değişikliği Anksiyetesi Üzerindeki Rolü. Afet ve Risk Dergisi. 2025;8:797–808.
MLA
Demir Kaya, Meva, ve Ayşe Tuba Aksakallı. “Beliren Yetişkin Döneminde Kişilik Özelliklerinin İklim Değişikliği Anksiyetesi Üzerindeki Rolü”. Afet ve Risk Dergisi, c. 8, sy 3, Kasım 2025, ss. 797-08, doi:10.35341/afet.1625399.
Vancouver
1.Meva Demir Kaya, Ayşe Tuba Aksakallı. Beliren Yetişkin Döneminde Kişilik Özelliklerinin İklim Değişikliği Anksiyetesi Üzerindeki Rolü. Afet ve Risk Dergisi. 01 Kasım 2025;8(3):797-808. doi:10.35341/afet.1625399