ET-TİBYÂN FÎ TEFSÎRİ’L-KUR’ÂN MUKADDİMESİ

Öz

Bu çalışma, İmâmiyye/İsnâaşeriyye/Câferiyye mezhebinde Şeyhüttâife olarak şöhret bulan Ebû Câfer Muhammed b. el-Hasan et-Tûsî’nin (ö. 460/1067), Arapça kaleme aldığı et-Tibyân fî tefsîri’l-Kur’ân adlı tefsirin başında bulunan mukaddimesinin tercümesidir. Bu eser, İsnâaşeriyye mezhebindeki usûlî ekolün, dirâyet usûlüyle yazılan ve Kur’ân’ı baştan sona tefsir eden ilk tefsir kitabı olarak bilinmektedir. et-Tûsî, bu mukaddimedeki bilgileri, tefsire başlamadan önce bilinmesi gereken bilgiler şeklinde nitelendirmektedir. Yine o, Kur’ân’ın tahrifi meselesi, onun ulemâ tarafından tefsir edilip edilemeyeceği konusu ve âyetlere nispet edilen zâhir-bâtın mevzûsu hakkında bilgi vermektedir. “Te’vilin bağlayıcılığı ve şartları”, “kıraatler”, “muhkem, müteşâbih, nâsih-mensûh, hâs, ´âmm”, ve “Kur’an’da tekrar” onun burada işlediği diğer konulardır. Ayrıca o, mukaddimenin sonunda Kur’ân’ın isimleri ile sûre ve âyet kavramlarının lügavî anlamla ilişkilerini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Tefsir
• Ebû Câfer et-Tûsî
• et-Tibyân
• Mukaddime
• İmâmiyye.