MÜLTECİLERİN İNSAN HAKLARININ KORUNMASINDA ANAYASA MAHKEMESİNİN ROLÜ

Mültecilerin insan haklarının ulusal düzeyde korunması ve geliştirilmesinde etkili bir iç hukuk yolu olan Anayasa Mahkemesi, idarenin ihlal veya ihmal boyutuna ulaşan her türlü işlem ve eylemine karşı yargı yolunun açık tutulması ilkesi uyarınca, uyuşmazlıkların giderilmesini sağlayarak iç hukukta önemli bir denetim işlevi üstlenmektedir. Mahkeme, mültecilerin insan haklarını soyut ve somut norm denetiminin yanı sıra bireysel başvuru usulü yoluyla da korumaya hizmet etmekte; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadı, uluslararası insan hakları ve mülteci hukukunun iç hukuka yansımasında kilit bir rolü haiz bulunmaktadır. Bu çalışmada, Anayasa Mahkemesi’nin soyut ve somut norm denetimi işlevi ile mültecilerle ilgili verdiği bireysel başvuru kararlarında hangi insan haklarına odaklandığı, değerlendirmelerinde hangi hukuki normları referans aldığı ve bunları nasıl yorumladığı, karara konu değerlendirmeleriyle hangi kurumları nasıl etkilediği ve onlara ne şekilde yol gösterdiği detaylıca ele alınmaya çalışılacaktır. Ayrıca çalışma, Mahkemenin varlığının ülkemize ne denli ciddi kazanımları olduğunu ve iç hukukta özellikle mültecilerin insan haklarının korunması için neden çok önemli bir rol üstlendiğini ortaya koymaya çalışmaktadır.

The Constitutional Court, an effective domestic remedy for the protection and promotion of the human rights of refugees at the national level, undertakes an important audit function in domestic law by ensuring that disputes are resolved following the principle of keeping the judicial remedy open for all kinds of acts and actions of the state authorities that reach the level of violation or negligence. The Court accomplishes to protect the human rights of refugees through the individual application procedure besides abstract and concrete norm control, and has a key role in the reflection of the European Court of Human Rights case-law, international human rights, and refugee law in domestic law. In this study, it will be discussed in detail that the function of the abstract review and concrete norm control of norms of the Constitutional Court, the human rights that the Court focuses on in individual application decisions regarding refugee individuals, which legal norms it references in its evaluations and how it interprets them, how it affects which institutions and how it guides them with the evaluations that are the subject of the decision. In addition, the study tries to reveal how the existence of the Court has gained serious benefits for our country and why it plays a very substantial role in domestic law, especially for the protection of the human rights of refugee individuals.