Araştırma Makalesi

Dijital Ürün Yaşam Döngüsünde Siber Güvenlik: Siber Dayanıklılık Yasası Eksenli AB Düzenleyici Çerçevesi

Cilt: 29 Sayı: 4 14 Ekim 2025
PDF İndir
TR EN

Dijital Ürün Yaşam Döngüsünde Siber Güvenlik: Siber Dayanıklılık Yasası Eksenli AB Düzenleyici Çerçevesi

Öz

Dijital ürünlerin yaşam döngüsünde siber güvenliğin sağlanması, günümüz teknoloji ekosisteminin en kritik konularından biri haline gelmiştir. Avrupa Birliği’nin (AB) dijital dönüşüm sürecinde ortaya çıkan siber güvenlik risklerine karşı geliştirdiği Siber Dayanıklılık Yasası (Cyber Resilience Act, CRA), kapsamlı ve çok katmanlı bir düzenleyici çerçevenin merkezi bileşeni olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, CRA’nın dijital bile-şenli ürünlerin tüm yaşam döngüsü boyunca siber güvenliğini sağlama hedefini detaylı biçimde analiz etmektedir. Araştırmanın ikinci bölümünde, CRA’nın Yapay Zekâ Yasası (AI Act) ile kesişim noktasındaki yapay zekâ sistemlerinin güvenli gelişimini sağlama amacı ve Ürün Sorumluluğu Di-rektifi’nin (PLD) bu iki düzenlemeyi tamamlayarak dijital çağın gereklilik-lerine uygun modernize edilmiş bir sorumluluk rejimi sunması incelen-mektedir. Çalışma ayrıca, bu düzenleyici çerçevenin üreticiler ve paydaş-lar için getirdiği yükümlülükleri ve zorlukları ele almaktadır. Sonuç ola-rak, CRA eksenli AB düzenleyici çerçevesinin yalnızca güvenlik standartla-rı getirmekle kalmayıp, dijital ürün ekosisteminde “güvenlik kültürü” oluş-turarak uzun vadeli ve sürdürülebilir bir siber dayanıklılık stratejisi sun-duğu ortaya konmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Siber dayanıklılık , Ürün sorumluluğu , Yapay zekâ , Dijital dönüşüm , Siber güvenlik

Kaynakça

  1. Arat, Ayşe/ Akıncı, Elif, “2022/0302 Sayılı Avrupa Birliği Yeni Ürün Sorumluluk Direktif Teklifinin Getirdikleri Üzerine Bir Değerlendirme”, İstanbul Hukuk Mecmuası, 2024, C. 82, S. 2, s. 363-407.
  2. Bagni, Filippo, “The Regulatory Sandbox and the Cybersecurity Challenge: From the Artificial Intelligence Act to the Cyber Resilience Act”, Rivista Italiana Di Informatica e Diritto, 2023, Vol.5, No. 2, s.201-217.
  3. Beardsley, Tod, "The resounding negative effects of silent patches", SC World, Vulnerability Management. (https://www.scworld.com/perspective/the-resounding-negative-effects-of-silent-patches, Erişim Tarihi: 22.08.2025 )
  4. Bolgouras, Vaios/ Zarras, Apostolis/ Leka, Christian/ Stylianou, Ioannis/ Farao, Aristeidis/ Xenakis, Christos, "Eu regulatory ecosystem for ethical AI", AI Ethics, 2025.
  5. Bradford, Anu, "The False Choice Between Digital Regulation and Innovation", Northwestern University Law Review, 2024, C. 118, S. 2.
  6. Burri, Mira/ Zihlmann, Zaira, "The EU Cyber Resilience Act – An Appraisal and Contextualization", Zeitschrift für Europarecht (EuZ), 2023, S. 2, s. B1-B45.
  7. Bygrave, Lee A, “Cyber Resilience versus Cybersecurity as Legal Aspiration”, 2022 14th International Conference on Cyber Conflict: Keep Moving! (CyCon), 2022, s. 27-43.
  8. Castro, Daniel/ McLaughlin, Michael, "Ten Ways the Precautionary Principle Undermines Progress in Artificial Intelligence", Information Technology & Innovation Foundation, 2019. (https://www2.itif.org/2019-precautionary-principle.pdf, Erişim Tarihi: 22.08.2025).
  9. Chiara, Pier Giorgio, "Towards a right to cybersecurity in EU law? The challenges ahead", Computer Law & Security Review, 2024, C. 53, s. 105961.
  10. Chiara, Pier Giorgio, “Understanding the Regulatory Approach of the Cyber Resilience Act: Protection of Fundamental Rights in Disguise?”, European Journal of Risk Regulation, European Journal of Risk Regulation, 2025, s.1–16.

Kaynak Göster

APA
Doğan, E. M. (2025). Dijital Ürün Yaşam Döngüsünde Siber Güvenlik: Siber Dayanıklılık Yasası Eksenli AB Düzenleyici Çerçevesi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 29(4), 1729-1760. https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.1678639
AMA
1.Doğan EM. Dijital Ürün Yaşam Döngüsünde Siber Güvenlik: Siber Dayanıklılık Yasası Eksenli AB Düzenleyici Çerçevesi. HBV-HFD. 2025;29(4):1729-1760. doi:10.34246/ahbvuhfd.1678639
Chicago
Doğan, Esma Muheyne. 2025. “Dijital Ürün Yaşam Döngüsünde Siber Güvenlik: Siber Dayanıklılık Yasası Eksenli AB Düzenleyici Çerçevesi”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 29 (4): 1729-60. https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.1678639.
EndNote
Doğan EM (01 Ekim 2025) Dijital Ürün Yaşam Döngüsünde Siber Güvenlik: Siber Dayanıklılık Yasası Eksenli AB Düzenleyici Çerçevesi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 29 4 1729–1760.
IEEE
[1]E. M. Doğan, “Dijital Ürün Yaşam Döngüsünde Siber Güvenlik: Siber Dayanıklılık Yasası Eksenli AB Düzenleyici Çerçevesi”, HBV-HFD, c. 29, sy 4, ss. 1729–1760, Eki. 2025, doi: 10.34246/ahbvuhfd.1678639.
ISNAD
Doğan, Esma Muheyne. “Dijital Ürün Yaşam Döngüsünde Siber Güvenlik: Siber Dayanıklılık Yasası Eksenli AB Düzenleyici Çerçevesi”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 29/4 (01 Ekim 2025): 1729-1760. https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.1678639.
JAMA
1.Doğan EM. Dijital Ürün Yaşam Döngüsünde Siber Güvenlik: Siber Dayanıklılık Yasası Eksenli AB Düzenleyici Çerçevesi. HBV-HFD. 2025;29:1729–1760.
MLA
Doğan, Esma Muheyne. “Dijital Ürün Yaşam Döngüsünde Siber Güvenlik: Siber Dayanıklılık Yasası Eksenli AB Düzenleyici Çerçevesi”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 29, sy 4, Ekim 2025, ss. 1729-60, doi:10.34246/ahbvuhfd.1678639.
Vancouver
1.Esma Muheyne Doğan. Dijital Ürün Yaşam Döngüsünde Siber Güvenlik: Siber Dayanıklılık Yasası Eksenli AB Düzenleyici Çerçevesi. HBV-HFD. 01 Ekim 2025;29(4):1729-60. doi:10.34246/ahbvuhfd.1678639