Devlet Siyasi Partilere Hakça ve Yeterli Düzeyde Yardım Yapıyor mu?
Öz
Demokrasinin hayata geçirilmesinde en temel unsur olan siyasi partilerin Ş nansmanına ilişkin düzenlemelerin bir ülkedeki demokrasinin düzeyi ve kalitesi üzerinde doğrudan etkisinin olduğu söylenebilir. Bu nedenle demokratik ülkelerde parti Ş nansmanı konusu ciddiyetle ele alınmakta ve düzenlemelere tabi tutulmaktadır. Dünyada olduğu gibi ülkemizde de partilerin gelir ve giderlerine ve bunun kontrolüne ilişkin düzenlemeler hem Anayasada hem de yasalarımızda yer almaktadır. Anayasamızın 68. maddesinde 1995 yılında yapılan değişiklikle devletin siyasi partilere “hakça ve yeterli düzeyde” yardım yapması ilkesi benimsenmiştir. Ancak Siyasi Partiler Kanunumuz devlet yardımının tüm partilere değil sadece milletvekili genel seçimlerine katılan ve geçerli oyların en az % 7’sini alan partilere yapılmasını öngörmektedir Siyasi partilere devlet yardımı konusu çeşitli nedenlerle birkaç kez Anayasa Mahkemesinin önüne gelmiştir. Son olarak itiraz yoluyla önüne gelen Siyasi Partiler Kanunu hükmünü Mahkeme 18.3.2009 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan 20.11. 2008 günlü ve E:2008/42, K: 2008/167 sayılı kararıyla Anayasaya aykırı bulmamıştır. Bu yazıda Anayasa Mahkemesinin son kararı çerçevesinde siyasi partilere devlet yardımı konusunun etrafl ı bir şekilde tartışılması amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AYDIN, Mesut “Türkiyede Siyasal Partilere Devlet Yardımı” Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.54, Sayı 4 (2005)
- BİEZEN, Ingrid van, Financing Political Parties And Election Campaigns –Guidelines, (Council of Europe Publishing, Strasbourg, 2003)
- CAN, Osman, Demokratikleşme Serüveninde Anayasa ve Siyasi Partilerin Kapatılması, (Seçkin Yayınları Anakara, 2005)
- Council of Europe, Recommendation Rec (2003) 4 of the Committee of Ministers to the member states on common rules against corruption in the funding of political parties and electoral campaigns.
- https://wcd.coe.int/ViewDoc.jsp?Ref=Rec(2003)4&Language=lanEnglis h&Ver=original&Site=COE&BackColorInternet=DBDCF2&BackColorIntra net=FDC864&BackColorLogged=FDC864
- Council of Europe, Parliamentary Assembly, Recommendation 1516 (2001), Financing of Political Parties, http://assembly.coe.int/Documents/ AdaptedText/ta01/EREC1516.HTM .
- EROĞUL, Cem, “Altıncı Anayasa Değişikliği”, Mülkiye, Cilt: XXV, Kasım-Aralık 2001
- GENÇKAYA, Ömer Faruk, “Siyasi Partilere ve Adaylara Devlet Desteği, Bağışlar ve Seçim Giderlerinin Sınırlandırılması,” Ali Çarkoğlu vd., Devlet Reformu: Siyasi Partilerde Reform, içinde, (İstanbul,TESEV, 2000)
- GÜRBÜZ, Reşit “Siyasi Partilere Devletçe Yapılan Malî Yardımın Hukuki Ve Siyasal Analizi” Türk İdare Dergisi, Sayı 450, (Mart, 2006)
- HAKYEMEZ, Yusuf Şevki, “2001 Yılında Yapılan Anayasa Değişikliklerinin Siyasal Parti Özgürlüğü Üzerindeki Etkileri”, Anayasa Mahkemesinin 40. Kuruluş Yıldönümü Nedeniyle Düzenlenen Sempozyumda Sunulan Bildiriler, 25-26 Nisan 2002, Anayasa Yargısı Dergisi, S. 19