ROMA HUKUKU’NDAN GÜNÜMÜZE İSTİHKAK DAVASI

Çağdaş hukuk sistemimizin temellerini Roma Hukuku’ndan almıştır. Bunun sonucu olarak Roma Hukuku’nda kabul edilen birçok kavram ve kural genelde çok küçük değişikliklerle bugün uygulanan hukuklarda, özellikle Kıta Avrupası Hukuku’nda varlığını devam ettirmektedir. Roma Hukuku’nda rei vindicatio olarak isimlendirilen istihkak davası günümüzde de çağdaş hukuk sistemlerinde varlığını sürdürmektedir. TMK md. 683’e göre “Mülkiyet, eşya üzerinde, hukuk düzeninin çizdiği sınırlar içinde kalmak kaydıyla, en geniş yetkiler sağlayan aynî haktır.” Bunun bir sonucu olarak, malikin eşya üzerindeki, mülkiyet hakkının üçüncü kişilere karşı korunması için malike bu yetkilerin yaptırımı olan, istihkak ve men’i müdahale davaları açma hakkı verilmiştir. Bu davanın amacı, zilyetliği kaybeden malikin, malik olduğunu ispat ederek, malını haksız olarak zilyet olandan geri almasıdır. Mülkiyet hakkı, günlük hayatımızın vazgeçilmezi ve en sık olarak başvurulan haklardan biri olmuştur. Dolayısıyla bu hakkın korunması da önem kazanmaktadır. Bu dava, mülkiyet hakkının tanımlandığı TMK md. 683 içinde yer almıştır. İstihkak davası buradan başka ayrı bir madde içinde düzenlenmemektedir. Bu nedenle bu davanın detaylı olarak açıklanarak, roma hukuku ile karşılaştırılmalı bir şekilde incelenmesinin faydalı olacağı düşünülmüştür.

The roots of the Modern Legal Systems depend on Roman Law. In the Modern Legal Systems we see the same institutions, nearly with the same rules and with the same aim. In Turkish Civil Code art. 683, ownership is described. According to this article ownership of a thing gives great authorisation over its owner, but this right is not unlimited. It is limited by the legal rules. In this sence the owner have the right to protect his property. The ownership is protected by civil law with an action called rei vindicatio. This was an action against the possesor who do not have the ownership of the property, when the owner loses the possession of the property. The aim of this action was to gain the ownership of the property again from the possesor. As ownership rights have an important role in our daily lives, the protection of ownership gains great importance. This action takes place only in Turkish Civil Code art. 683. It is not regulated in another article. For this reason it is thought that it will be useful to study rei vindicatio with a comparison of the same institution in Roman Law