AYNİ İKAME İLKESİ VE PAYLAŞMALI MAL AYRILIĞI REJİMİ
Öz
Paylaşmalı mal ayrılığı rejimi, Türk Medeni Kanunu’nda sayılan seçimlik mal rejimlerinden birini oluşturmaktadır. Paylaşmalı mal ayrılığı rejimi, Türk akademisyenlerince oluşturulmuş, kendine özgü bir mal rejimi tipidir. Her ne kadar kendine özgü bir mal rejimi tipi olsa da oluşturulmasında Avusturya yasal mal rejimi olan mal ayrılığı rejimine (“Gütertrennung”) ilişkin hükümlerden etkilendiği ayrıca ifade edilmektedir.
Ayni ikame prensibi ise kökleri Yunan hukukuna ve Roma hukukuna kadar dayanan bir hukuk prensibi olarak kabul edilmektedir. Bu prensibin gelişmesinde Alman hukukunun büyük katkısı vardır. Zira, Alman hukukunda hem eşya hukukunda hem de aile ve miras hukukunda ayni ikame kuralına yer verilmektedir (BGB § 1075, BGB 1418, BGB § 2019, 2041, BGB § 2111). Bu düzenlemeler çeşitli eserlerin, mahkeme kararlarının oluşturulmasına sebebiyet vermiş ve vermekte olup, söz konusu kaynaklar da İsviçre ve Türk hukukunda ayni ikame ilkesine ilişkin görüşlerin oluşmasında çok önemli bir etki doğurmuş ve halen doğurmaktadır. Ayni ikame ilkesinin özel malvarlığı ile ilişkisi ilginç bir konu teşkil eder. Bu sebeple, çalışmamızda, paylaşmalı mal ayrılığı rejimi, ayni ikame ilkesi ve bunlar arasındaki ilişki inceleme konusu yapılmaktadır. Söz konusu inceleme iki ana kısımda gerçekleşecektir. İlk kısımda ayni ikame ilkesine yer verilecek olup, ikinci kısımda ise paylaşmalı mal ayrılığı rejimi ve bu kapsamda ayni ikame ilkesinin uygulanma şekli ele alınacaktır.
Anahtar Kelimeler
Ayni İkame İlkesi , Mal Rejimleri , Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi
Kaynakça
- Acabey B, Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Mülkiyet Türleri, İspat Kuralları ile Karineler, Uygulamalı Aile Hukuku Sertifika Programı III. Dönem: Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ve Uygulama Sorunları, 17-18 Kasım 2006, Şükran Şıpka / Barış Özbilen / Ebru Şensöz (Yayına hazırlayan), T.C. İstanbul Ticaret Üniversitesi Yayınları, 2007.
- Acar F, Aile Hukukumuzda Aile Konutu- Mal Rejimleri ve Eşin Miras Payı, Genişletilmiş Güncellenmiş 5. Baskı, Seçkin, 2016.
- Adalet Bakanlığı, “Madde 250” in Türk Medenî Kanunu, Türk Medenî Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun ve Gerekçeleri, Ankara, Açık Cezaevi Matbaası, 2002.
- Akbıyık C, Miras Sebebiyle İstihkak Davası Yeni Türk Medeni Kanunu’nun Işığında Bilimsel Bir Sentez Denemesi, Der Yayınları, 2003.
- Akıncı Ş, “Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Tasfiyesinde Karşılaşılan Bazı Meseleler ve Çözüm Önerileri”, 2016, 22(3), Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, s. 165-190.
- Akıntürk T, Türk Medenî Hukuku Aile Hukuku Yeni Medenî Kanuna Uyarlanmış İkinci Cilt, 10. Bası, Beta, 2006.
- Akkanat H, “Yasal Mal Rejimi Değişikliğine Eleştirel Bir Yaklaşım”, (1), 2004, Hukuki Perspektifler Dergisi, s. 54-57.
- Akipek Öcal Ş, “Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi, Sona Erdiren Haller ve Sona Erme Anı” in Özel Hukukun Güncel Meseleleri Sempozyumu I Türk Medenî Hukukunda Evlilik Birliğinde Mal Rejimleri 18-19 Nisan 2018, 2019, I (1), Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Sempozyum Dergisi, s. 457-470.
- Aldemir İ P, Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Taraf İradelerinin Etkisi. On İki Levha Yayıncılık, 2018.
- Antalya O G, Miras Hukuku Cilt 3, Osman Gökhan Antalya (editör), Osman Gökhan Antalya/İpek Sağlam (Yayına hazırlayanlar), Genişletilmiş 4. Baskı, Seçkin, 2019.