Seçilmiş Güven Endeksleri ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Asimetrik İlişkiler: Türkiye Ekonomisi İçin Bir İnceleme

Öz

Makro ekonomik istikrarı etkileyen reel faktörlerin yanısıra, iktisadi aktörlerin ekonomiye dair, beklentileri, korkuları, kaygı ve endişelerinin yatırım ve tüketim kararlarında önemli bir etki faktörü olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Günümüz dünyasında ekonomide güven faktörü, üretim, büyüme, hisse senedi getirileri, borsa, kur gibi iktisadi değişkenleri etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı, ekonomide güveni temsil ettiği düşünülen ekonomik güven endeksi, CBOE volatilite endeksi, kredi risk primi göstergesi olan CDS primi ile ekonomik büyüme arasındaki asimetrik ilişkileri ortaya koymaktır. Bu amaçla Doğrusal Olmayan Sınır Testi yaklaşımı (NARDL) ile Türkiye ekonomisine ait 2011-2023 dönemi aylık verilerden faydalanılarak, söz konusu değişkenler arasındaki asimetrik ilişkiler ortaya konmaya çalışılmıştır. Böylece ekonomideki güvenin pozitif ve negatif “Kısmi Ayrıştırma Toplamları” aracılığı ile kısa ve uzun dönem için asimetrik etkileri eşanlı olarak tahmin edilebilmektedir. Analiz sonucu bulgular; büyüme üzerinde Ekonomik Güven Endeksi (lnEGE) ve Volatility Korku Endeksi (lnCBOE) değişkenlerinin istatistiki olarak anlamlı etkiye sahip olduğu, diğer değişken CDS (lnCDS) risk priminin uzun dönemdeki etkisinin anlamsız olduğu yönündedir.

Anahtar Kelimeler

• NARDL
• Türkiye Ekonomisi
• Ekonomik Güven
• Cds

Asymmetric Relationships Between Selected Confidence Indices and Economic Growth: A Study for the Turkish Economy

Öz

In addition to the real factors affecting macroeconomic stability, it is an undeniable fact that the expectations, fears, anxieties and anxieties of economic actors about the economy are an important influencing factor in investment and consumption decisions. In today's world, the trust factor in the economy affects economic variables such as production, growth, stock returns, stock market and exchange rate. The aim of this study is to reveal the asymmetric relationships between the economic confidence index, which is thought to represent confidence in the economy, the CBOE volatility index, the CDS premium, which is an indicator of credit risk premium, and economic growth. For this purpose, an attempt was made to reveal the asymmetric relationships between the variables in question by using the Non-Linear Bounds Test approach (NARDL) and the monthly data of the Turkish economy for the period 2011-2023. Thus, the asymmetric effects of confidence in the economy for the short and long term can be estimated simultaneously through positive and negative "Partial Decomposition Totals". Findings as a result of the analysis; The findings indicate that the variables Economic Confidence Index (lnEGE) and Volatility Fear Index (lnCBOE) have a statistically significant effect on growth, and the long-term effect of the other variable, the CDS (lnCDS) risk premium, is insignificant.

Anahtar Kelimeler

• NARDL
• Turkish Economy
• Economic Trust
• Cds

Kaynakça

1. Afshar, T., Arabian, G., & Zomorrodian, R. (2007). Stock Return, Consumer Confidence, Purchasing Managers Index And Economic Fluctuations. Journal of Business & Economics Research (JBER), 5(8).
2. Albayrak Ş.G.(2018). Türkiye'de Reel Kesim Güven Endeksi Ve Imalat Sanayi Kapasite Kullanım Oranı Arasındaki Ilişki Üzerine Ampirik Bir Uygulama, Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, c(5),s(15), 18-27.
3. Arısoy, İ. (2012). Türkiye Ekonomisinde Iktisadi Güven Endeksleri ve Seçilmiş Makro Değişkenler Arasındaki İişkilerin Var Analizi, Maliye dergisi, 162, 304-315.
4. Aytekin, İ. (2020). Döviz Kuru Sanayi Üretimi Ve Ekonomik Güven Arasındaki Ilişkinin Analizi: Türkiye Örneği. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 9(2): 322-330.
5. Beşiktaşlı D.K. & Cihangir. C.K. (2020). Tüketici Güven Endeksinin Finansal Piyasalara Ve Makroekonomik Yapıya Etkisi, Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5/1
6. Boulila, G., L. Bousrih & M. Trabelsi. (2008). Social Capital and Economic Growth: Empirical İnvestigations on the Transmission Channels, International Economic Journal, 22(3), pp.399-417.
7. Çağlar Bektaş, N. & Babuşçu, Ş. (2019). VIX Korku Endeksi Ve Cds Primlerinin Büyüme Ve Döviz Kuruna Etkisi, Türkiye Örneği, Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(16), 97 – 111.
8. Demirgil, B. (2019). Ekonomik Büyümede Güven Faktörünün Etkisi: Türkiye Örneği, Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(3), 155-163.

9. Dickey, D.A. & W.A. Fuller (1979). Distribution Of Theestimatorsforautoregressive Time Series With A Unitroot., Journal Of The American Statistical Association, 74.
10. Dilber, İ., Yalçınkaya, M. H. & Şeker, N. (2018). Finansal Hizmetler Güven Endeksi, Sosyoekonomik Boyutları Ile Inovasyon, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Yayınları, 19(26).
11. Fukuyama F. (1998). Güven: Sosyal Erdemler Ve Refahın Yaratılması. (Çev: A.Buğdaycı,), İstanbul: T.İş Bankası Kültür
12. Güler, A. (2021). Reel Döviz Kuru Şoklarının İhracat Ve Dış Ticaret Dengesi Üzerindeki Asimetrik Etkileri: Türkiye İçin NARDL Yaklaşımından Kanıtlar. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(2), 950-970.
13. Islam, T.U., & Mumtaz, M.N. (2016). Consumer Confidence Index And Economic Growth: An Emprical Analysis Of EU Countries. Euro Economica, 2(35), 17-22.
14. İlhan A. & Akdeniz C. (2020). The Impact of Macroeconomic Variables on the Stock Market in the Time of Covid-19: The Case of Turkey, Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 5(3): 893-912
15. Jansen, W.J., Nahuıs, N.J. (2003). The Stock Market and Consumer Confidence: European Evidence. Economics Letters, 79(1), 89-98.
16. Kale, S. & Akkaya, M. (2016). The Relation Between Confidence Climate And Stock Returns: The Case Of Turkey, Procedia Economics And Finance, 38, 150-162
17. Karataş E. Y. (2022). Volatilite Endeksi, Güven Endeksleri Ve Cds Risk Priminin Seçili Vadeli Işlem Sözleşme Getirileri Üzerindeki Etkilerinin Incelenmesi. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar. 662: 89-106.
18. Kasmaoui, K., Mughal, M., & Bouoiyour, J. (2018). Does Trust Influence Economic Growth? Evidence From The Arab World, Economics Bulletin, 38(2), 880 - 891.
19. Kaya, A. & Çoşkun, A. (2015). VIX Endeksi Menkul Kıymet Piyasalarının Bir Nedeni Midir? Borsa Istanbul Örneği. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 16(1): 175-186.
20. Knack, S & P. Keefer (1997). Does Social Capital Have an Economic Payoff?, Quarterly Journal of Economics, 1997, 112, pp.1251-1288.
21. Kuzu, S. (2019). Volatilite Endeksi (Vıx) Ile Bist 100 Arasındaki Johansen Eş-Bütünleşme Ve Frekans Alanı Nedensellik Analizi, Turkish Studies, 14(1), DOI: 10.7827/.14943 ISSN: 1308-2140: 479-493.
22. Lee, J. & Strazicizh, M. C. (2003). Minimum Lagrange Multiplierunitroot Test With Two Structural Breaks. The Review of Economics and Statistics 85(4):1082-1089.
23. Loria, E. & Brito, L. (2004). Is the consumer confidence index a sound predictor of the private demand in the United States?, E Studios de Economía a Plicada, 22(3), 795-809.
24. Mandal, A. & McCollum, J. (2013). Consumer Confidence And The Unemployment Rate in New York State: A panel study. New York Economic Review, 44, 3-19.
25. Otoo, M. W. (1999). Consumer Sentiment and the Stock Market, Finance and Economics Discussion Series fromBoardofGovernorsoftheFederalReserveSystem,chromeextension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.federalreserve.gov/pubs/feds/1999/199960/199960pap.pdf, E. Tarihi:23.02.2024
26. Özsağır, A, (2007). Ekonomide Güven Faktörü, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, ww.e-sosder.com ISSN:1304-0278, 6 (20), 46-62
27. Pesaran, M., Shin Y. & Smith R. (2001). Bounds Testing Approaches To The Analysis Of Level Relationships. Journal Of Applied Econometrics, 16 (3), 289-326.
28. Phillips P.C.B. & Perron P. (1988). Testingfor A Unitroot In Time Series Regression, Biometrika, 75(2), 335-46 Safina, D. (2015). Trust And Economic Growth In Russian Society, Procedia Economics and Finance, 24, 563 – 567.
29. Schmelıng, M. (2009). Investor Sentiment and Stock Returns: Some International Evidence, Journal of Empirical Finance, 16(3), 394-408.
30. Shin, Y., Yu, B. & Greenwood-nimmo, M., (2014). Modelling Asymmetric Cointegration And Dynamic Multipliers In A Nonlinear ARDL Framework, In: Sickles, R. C., Horrace, W.C (Eds.), Festschrift in Honor of Peter Schmidt Econometric Methods and Applications, 281–314
31. Süsay A. & Ünal A.,E. (2020). Seçilmiş Güven Endeksleri, Vıx Ve Cds Primlerinin Büyümeye Etkisi: Türkiye Örneği, Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c.9,s.18
32. Tang, D.Y. & Yan, H. (2009). Market Conditions, Default Risk And Credit Spreads. Journal Of Banking & Finance, 34, 743-753.
33. Usul, H., Küçüksille, E. & Karaoğlan, S. (2017). Güven Endekslerindeki Değişimlerin Hisse Senedi Piyasalarına Etkileri: Borsa İstanbul Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 22 (3): 685-695. Utaka, A., (2003). Confidence and Real Economy- The Japanese Case, Applied Economics, 35(3), pp.337-342. Yamak R. & Sağlam C. (2021). Türkiye’de Ekonomik Büyüme Ve Gelir Dağılımı Ilişkisi: Nardl Yaklaşımı, Ekonometride Güncel Yöntemler Ve Uygulamalar, DOI: 10.26650/B/SS10.2021.013.30