Suriyeli Göçü ve Türkiye’nin Sığınmacılara Yönelik Politikaları Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Bu çalışmada; 2011 yılı itibari ile Suriye’de başlayan iç savaş nedeniyle zorunlu göçe maruz kalan Suriyelilere ilişkin Türkiye’nin izlediği politika incelenmektedir. Ağır insani durum karşısında kapılarını açan Türkiye, sorunun derinleşmesi karşısında çok yönlü politikalar geliştirmiş ve uygulamaya koymuştur. Bu kapsamda Suriyelilerle ilgili olarak Geri Göndermeme İlkesini benimseyip Açık Kapı Politikası uygulamış, ekonomik ve sosyal imkanlar sağlamış ancak mülteci statüsü vermeyerek Geçici Koruma Statüsü altında Suriyelileri barındırmaktadır. Türkiye, gerek uluslararası hukuktan doğan yükümlülükleri ve gerekse ağır insani durum karşısında vicdani sorumluluğunu yerine getirmekle birlikte, Sorunun Kaynağında Çözümü yaklaşımını benimsemektedir. Bu çerçevede Türkiye, bir yandan Suriyelilerin Türkiye’de bulundukları süre zarfında uyum içinde yaşamaları için tedbirler geliştirmiş, diğer yandan Suriye’de güvenliğin tesisi, sınır güvenliği ve terör örgütlerinden bölgenin temizlenmesi amacını da içerecek şekilde, yeni göç dalgalarının önüne geçilmesi ve nihai hedef olan Güvenli, Gönüllü ve Onurlu Geri Dönüşün sağlanması amacıyla elindeki bütün imkanları kullanmıştır. Kuzey Suriye’ye operasyonlar düzenlenmesi, güvenliği sağlanan bölgelerde hayatın normalleşmesine destek olunması, başta barınma olmak üzere insani yardımların sürdürülmesi bu yaklaşımın ön somut adımları olmuştur. Uluslararası aktörlerin sorumluluklarını yerine getirmemesine rağmen Türkiye çok yönlü politikalar geliştirerek boyutları çok büyük olan Suriyeli Göçünde sorunun kontrolden çıkarak yıkıcı sonuçlar doğurmasının önüne geçmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Suriyeli Göçü
• Geçici Koruma Statüsü
• Güvenli Gönüllü ve Onurlu Geri Dönüş

An Assesment on Syrian Migration and Türkiye’s Policies on Refugees

Öz

This study; As of 2011, Türkiye's policy regarding the Syrians who have been subjected to forced migration due to the civil war that started in Syria is examined. Türkiye, which opened its doors in the face of the severe humanitarian situation, has developed and implemented multi-dimensional policies in the face of the deepening of the problem. In this context, it adopted the Non-Return Policy and implemented an Open Door Policy regarding Syrians, provided economic and social opportunities, but did not grant refugee status and placed it under Temporary Protection Status. The main purpose in this is the solution of the problem at the source, while fulfilling its obligations arising from international law and its conscientious responsibility in the face of a serious humanitarian situation. In this framework, Türkiye, on the one hand, has developed measures for the Syrians to live in harmony during their stay in Turkey, on the other hand, to prevent new migration waves and the ultimate goal, Safe, which includes the aim of establishing security in Syria, border security and clearing the region from terrorist organizations. He used all the means at his disposal to ensure a Voluntary and Honorable Return. Organizing operations in Northern Syria, supporting the normalization of life in areas with security, and continuation of humanitarian aid, especially shelter, have been the preliminary concrete steps of this approach. Despite the failure of international actors to fulfill their responsibilities, Türkiye has developed multi-dimensional policies and prevented the problem of Syrian Migration, which has a very large size, from getting out of control and causing devastating consequences.

Anahtar Kelimeler

• Syrian Migration
• Temporary Protection Status
• Safety Voluntary and Honorable Return

Kaynakça

1. AA, (2023) https://www.aa.com.tr/tr/gundem/gazeteciler-suriyedeki-guvenli-bolgelerde-normal-hayata-donusu-goruntuledi/2618155#, Erişim: 03.02.2023.
2. AFAD (2016). Suriyeli Misafirlerimiz Kardeş Topraklarında. https://www.afad.gov.tr/suriye-raporlari, Erişim: 03.02.2023.
3. Aksoy, E. (2020). Türkiye’deki Suriyeli Çocukların Okullaşma Durumları. Akademik Hassasiyetler, 7(4), 37-51.
4. Aktaş, M. (2022). Türkiye’deki Suriyelilerin Eğitim Hakkına Erişimi. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli.
5. Aslantürk, O. ve Tunç Y. E. (2018). Türkiye’de Yabancıların Çalışma İzinleri: Suriyeliler Örneği. Ombudsman Akademik, 5/9, 141-180.
6. Aydın, M. Ş. (2022). Ege Bölgesi Üzerinde Yapılan Uluslararası Göçmen Kaçakçılığının Lojistik Açıdan İncelenmesi Üzerine Bir Araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
7. Black, R., Koser, K., Munk, K., Atfield, G., D’Onofrio, L. ve Tiemoko, R. (2004). Understanding Voluntary Return. Home Office Online Report 50/04. London: Home Office.
8. Buz, S. ve Korç, S. (2021). Mültecilere Yönelik Kalıcı Çözümlerden Biri Olarak Gönüllü Geri Dönüş. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 21(50), 195-230.

9. CSGB, (2023) https://www.csgb.gov.tr/uigm/yabancilar/gecici-koruma-saglanan-yabancilar/, Erişim: 30.01.2023.
10. CSGB2, (2023) https://www.csgb.gov.tr/uigm/yabancilar/turkuaz-kart-sahipleri/, Erişim: 30.01.2023.
11. Çanga, N. (2019). Bingöl İlinde Yaşayan Suriyeli Sığınmacıların Uyum Sürecinde Kamu Politikalarının Etkisi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Denizli. Dışişleri Bakanlığı, (2016), 2017 Yılına Girerken Dış Politikamız, www.mfa.gov.tr/site_media/html/2017-yili-basinda-dis-politikamiz.pdf, Erişim: 30.01.2023.
12. EURO, (2023) https://tr.euronews.com/2022/05/03/erdogan-1-milyon-suriyelinin-geri-donusu-icin-proje-haz-rl-yoruz, Erişim: 03.02.2023.
13. EUROSTAT, (2022), https://ec.europa.eu/eurostat/data/database , Erişim 30.01.2023. (Gecici koruma kanunu ve yonetmeligi. 2023) https://www.goc.gov.tr/gecici-koruma-kanunu-ve-yonetmeligi, Erişim: 03.02.2023
14. Gecici koruma, (2023) https://www.goc.gov.tr/kurumlar/goc.gov.tr/evraklar/mevzuat/Gecici-Koruma.pdf, Erişim: 03.02.2023.
15. GİB, (2022), Türkiye ve Göç. Göç İdaresi Başkanlığı, https://www.goc.gov.tr/kurumlar/goc.gov.tr/Yayinlar/Kitaplar/turkiyevegoc_tr.pdf, Erişim: 13.03.2022
16. GİB, (2023), https://www.goc.gov.tr/gecici-koruma5638, Erişim: 13.08.2022
17. ICISLERI, (2023) https://www.icisleri.gov.tr/bir-aradayiz-idlibin-yanindayiz Erişim: 03.02.2023.
18. ICISLERI2, (2023) https://www.icisleri.gov.tr/bakanimiz-sn-suleyman-soylu-idlibde-yapimi-suren-briket-evleri-inceledi-5-02-2022 Erişim: 03.02.2023.
19. ICISLERI3(2023)https://www.icisleri.gov.tr/kurumlar/icisleri.gov.tr/IcSite/strateji/Butce/2022_butce_final_SON.pdf, Erişim: 03.02.2023.
20. IDMC, (2022). 2020 Report. https://www.internal-displacement.org/database/displacement-data, Erişim: 30.01.2023.
21. IOM, (2022), World Migration Report 2022. https://worldmigrationreport.iom.int/wmr-2022-interactive/, Erişim: 13.06.2022.
22. Karpat, K. (2015). Türkiye’nin Göç Tarihi 14. Yüzyıldan 21. Yüzyıla Türkiye’ye Göçler. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
23. Kilis(2023)https://kilis.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_11/06102417_99__YLE_BAYLAYAN_KYMLYK_NUMARALARI_BULUNAN_YABANCI_UYRUKLU.pdf,Erişim: 30.01.2023.
24. MEB, (2023) http://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/1715.pdf, Erişim: 30.01.2023. McNeill, W. H. (1984). Human Migration in Historical Perspective. Population and Development Review, 10(1), 1-18.
25. MEVZUAT, (2022) https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/3.5.20168375.pdf, Erişim: 30.01.2023.
26. MEVZUAT, (2023) https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/21.5.20146883.pdf, Erişim: 03.02.2023
27. MEVZUAT2,(2023)https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=4817&mevzuatTur=Kanun&mevzuatTertip=5, Erişim 30.01.2023.
28. OCHA, (2017), Syria Humanitarian Fund - Annual Report 2017, https://www.unocha.org/.../Syria%20HF%20%20%20Annual%20Report%202017.pdf, Erişim: 30.01.2023.
29. Özel, S. (2020), Türkiye’deki Suriyelilerin Hukuki Statüsü, YÜHFD, C.XVII, 2020/2, 709-734.
30. Öztürk, T. ve Boyacı E. (2022). Suriyeli Mülteci Krizinin Türkiye ve Avrupa Birliği İlişkisine Yansıması: Dünya Sistemleri Analizi Üzerinden Bir Değerlendirme. Alanya Akademik Bakış Dergisi, 6(1), 1809-1823.
31. Polis Akademisi Başkanlığı, (2020), Türkiye’deki Suriyeliler ve Sınır Ötesi Güvenli Bölge, Ankara
32. Statista, (2022), https://www.statista.com/statistics/742553/syrian-refugee-arrivals-us, Erişim: 30.01.2023.
33. UNCHR, (2017), As War Enters 7th Year, UNCHR Warns Syria is at a crossroads, www.unhcr.org/tr/15474-as-war-enters-7th-year-unhcr-warns-syria-is-at-a-crossroads.html, Erişim: 30.01.2023.
34. UNHCR, (2023) https://data.unhcr.org/en/documents/download/59167, Erişim: 30.01.2023.
35. VOA, (2023). https://www.voaturkce.com/a/bidenin-multeci-kotasini-arttirma-vaadi-karsilik-bulacak-mi-/5782322.html, Erişim 30.01.2023.