Araştırma Makalesi

Kamu İdarelerinde Yapay Zekâ Kullanımının Ülke Uygulamaları ve Temel Kamusal İlkeler Çerçevesinde Değerlendirilmesi

Cilt: 26 Sayı: 1 22 Nisan 2024
PDF İndir
TR EN

Kamu İdarelerinde Yapay Zekâ Kullanımının Ülke Uygulamaları ve Temel Kamusal İlkeler Çerçevesinde Değerlendirilmesi

Öz

Dijital dönüşüm süreciyle birlikte ortaya çıkan güçlü teknolojilerden birisi olan yapay zekaya ilişkin faydalar ve güçlükler beraberinde yoğun bir tartışma başlatmıştır. Yapay zekâ, temel olarak düşünme ve öğrenme yeteneğine sahip akıllı sistemler olarak tanımlanmaktadır. Ekonomik büyümeye ve her ülkenin ulusal gelişimine aktif katkı sağlayabilecek olan yapay zekâ teknolojisi, günümüzde derin öğrenme, makine öğrenimi, doğal dil işleme, konuşma tanıma, bilgisayar görüşü, nöral ağ modeli gibi çeşitli teknikleri kapsayan bir şemsiye kavram olarak incelenmektedir. Yapay zekanın kamu sektöründe kullanımı ise sağlık, ulaşım, güvenlik, karar destek sistemleri gibi farklı alanlarda ortaya çıkabilmektedir. Yapay zekanın kamu sektöründe kullanımı, insan gücüne dayalı olarak yapılan işlerin sayısını azaltarak bunları toplanan verilerin analizi üzerinden gerçekleştirmekte, maliyet tasarrufu sağlayarak verimlilik ve yolsuzluğun azaltılması gibi birçok faydayı beraberinde getirmektedir. Ancak yapay zekâ tarafından toplanan verilerin güvenliğinin sağlanması, hukuki açıdan korunması ve idari karar verme süreçlerinde bu teknolojinin kullanımı kamusal yönetişimin temel ilkeleriyle örtüşmesi noktasında mevcut yasal düzenlemelerin yeterliliği açısından tartışmaya açıktır. Çalışmada yapay zekanın kamu sektöründe farklı alanlarda kullanımı bazı ülke örnekleri çerçevesinde incelenerek, bu kullanım süreçlerinin etkinlik, hesap verebilirlik, şeffaflık, eşitlik gibi temel kamusal değerlerle uyumu değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anastasopoulos, L.J. ve A.B. Whitford (2019). “Machine learning for public administration research, with application to organizational reputation”, Journal of Public Administration Research and Theory, Vol. 29/3, 491-510.
  2. Bansak, K., J. Ferwerda, J. Hainmueller, A. Dillon, D. Hangartner, D. Lawrence and J. Weinstein (2018). “Improving refugee integration through data-driven algorithmic assignment”. Science. Vol. 359/6373, 325-329.
  3. BBC News (2019), “Could an algorithm help prevent murders?”. 24 June, www.bbc.com/news/stories-48718948.
  4. Berryhill J, Heang K K, Clogher R. ve Bride Mc. K. (2019). “Hello, World; Artificial Intelligence and Its Use in the Public Sector”. OECD Working Papers on Public Governance, No. 36, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/726fd39d-en.
  5. Bini, S. (2018). “Artificial intelligence, machine learning, deep learning, and cognitive computing: What do these terms mean and how will they impact health care?”. The Journal of Arthroplasty, 33(8), 2358-2361. Bishop, C. M. (1994). Neural networks and their applications. Review of Scientific Instruments, 65(6), 1803-1832. https://doi.org/10.1063/1.1144830
  6. Bostrom, N. (2014). Superintelligence: Paths, dangers, strategies. Oxford University Press
  7. Campbell, C. (2019). “How China Is Using Social Credit Scores to Reward and Punish Its Citizens”. July 2019, Time, https://time.com/collection/davos-2019/5502592/china-social-credit-score/, (03.07.2023)
  8. Carney, M. (2020). “Leave no dark corner”. Foreign Correspondent. 31.07.2020. https://www.abc.net.au/news/2018-09-18/china-social-credit-a-model-citizen-in-a-digital-dictatorship/10200278 , (21.07.2023)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kamu Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

7 Nisan 2024

Yayımlanma Tarihi

22 Nisan 2024

Gönderilme Tarihi

23 Ocak 2024

Kabul Tarihi

18 Mart 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 26 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bozdoğanoğlu, B., Haspolat, İ., & Yücel, A. (2024). Kamu İdarelerinde Yapay Zekâ Kullanımının Ülke Uygulamaları ve Temel Kamusal İlkeler Çerçevesinde Değerlendirilmesi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(1), 1-32. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1424290
AMA
1.Bozdoğanoğlu B, Haspolat İ, Yücel A. Kamu İdarelerinde Yapay Zekâ Kullanımının Ülke Uygulamaları ve Temel Kamusal İlkeler Çerçevesinde Değerlendirilmesi. AHBVÜ İİBF Dergisi. 2024;26(1):1-32. doi:10.26745/ahbvuibfd.1424290
Chicago
Bozdoğanoğlu, Burçin, İraz Haspolat, ve Ayşegül Yücel. 2024. “Kamu İdarelerinde Yapay Zekâ Kullanımının Ülke Uygulamaları ve Temel Kamusal İlkeler Çerçevesinde Değerlendirilmesi”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 26 (1): 1-32. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1424290.
EndNote
Bozdoğanoğlu B, Haspolat İ, Yücel A (01 Nisan 2024) Kamu İdarelerinde Yapay Zekâ Kullanımının Ülke Uygulamaları ve Temel Kamusal İlkeler Çerçevesinde Değerlendirilmesi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 26 1 1–32.
IEEE
[1]B. Bozdoğanoğlu, İ. Haspolat, ve A. Yücel, “Kamu İdarelerinde Yapay Zekâ Kullanımının Ülke Uygulamaları ve Temel Kamusal İlkeler Çerçevesinde Değerlendirilmesi”, AHBVÜ İİBF Dergisi, c. 26, sy 1, ss. 1–32, Nis. 2024, doi: 10.26745/ahbvuibfd.1424290.
ISNAD
Bozdoğanoğlu, Burçin - Haspolat, İraz - Yücel, Ayşegül. “Kamu İdarelerinde Yapay Zekâ Kullanımının Ülke Uygulamaları ve Temel Kamusal İlkeler Çerçevesinde Değerlendirilmesi”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 26/1 (01 Nisan 2024): 1-32. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1424290.
JAMA
1.Bozdoğanoğlu B, Haspolat İ, Yücel A. Kamu İdarelerinde Yapay Zekâ Kullanımının Ülke Uygulamaları ve Temel Kamusal İlkeler Çerçevesinde Değerlendirilmesi. AHBVÜ İİBF Dergisi. 2024;26:1–32.
MLA
Bozdoğanoğlu, Burçin, vd. “Kamu İdarelerinde Yapay Zekâ Kullanımının Ülke Uygulamaları ve Temel Kamusal İlkeler Çerçevesinde Değerlendirilmesi”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 26, sy 1, Nisan 2024, ss. 1-32, doi:10.26745/ahbvuibfd.1424290.
Vancouver
1.Burçin Bozdoğanoğlu, İraz Haspolat, Ayşegül Yücel. Kamu İdarelerinde Yapay Zekâ Kullanımının Ülke Uygulamaları ve Temel Kamusal İlkeler Çerçevesinde Değerlendirilmesi. AHBVÜ İİBF Dergisi. 01 Nisan 2024;26(1):1-32. doi:10.26745/ahbvuibfd.1424290

Cited By