Türkiye Kökenli Göçmen Kadınların Hollanda Toplumuna Uyum Süreçleri: Amsterdam Örneği

Öz

Türkiye’den Avrupa’ya göç hareketinin sistematik bir boyuta ulaşması 1960’lı yıllara denk gelmektedir. Avrupa’nın birçok ülkesine göç eden insanlar açısından bu süreç, yeni bir yaşam deneyimi haline gelirken göç merkezi ülkelerde de sosyo-kültürel ve ekonomik değişimlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Hollanda’da da bu süreç diğer Avrupa ülkeleriyle paralel bir şekilde işlemiştir. Türkiye’den Hollanda’ya göç eden insanların önemli bir kısmı burada yerleşik hale gelerek uzun yıllardan beri yaşamaktadır. Bu çalışma Hollanda’nın Amsterdam kentinde yaşayan Türk göçmen kadınların toplumsal yaşama uyum süreçlerini ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarıyla ele almaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi ve derinlemesine mülakat tekniği kullanılarak 13 kadınla görüşme yapılmıştır. Amsterdam’a göç eden birinci kuşak kadınların ve orada doğup büyüyen diğer göçmen kadınların bu süreci hangi boyutlarda deneyimlediği üzerine odaklanılmıştır. Amsterdam kentinde yaşayan Türk göçmen kadınlarla yapılan görüşmeler sonucunda çalışma yaşamı, eğitim, dil, kültür ve dışlanma deneyimleri sosyolojik bir perspektifle ele alınmıştır. Çalışma kapsamında üzerinde durulan önemli hususlardan biri de kadınların uyum süreçlerini, Amsterdam’da temel eğitim alıp almamalarına, dil öğrenme becerilerine ve bu ülkede kalma sürelerine göre kıyaslamaktır. Kuşaklara göre kadınların adaptasyon süreçlerine bakıldığında, Hollanda’da doğup büyüyen ya da temel eğitimini orada alan kadınların toplumsal yaşama daha sistematik bir şekilde uyum sağladıkları görülmektedir. Çalışmanın saha verileriyle elde edilen bulgulara dayanması ve uyum süreçlerini kuşaklararası kıyaslama yaparak ele alması bakımından literatüre katkı sunacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• göç sosyolojisi
• kadın
• adaptasyon
• Amsterdam

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, derginizin tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim.

Adaptation Processes of Turkish Migrant Women to Dutch Society: The Case of Amsterdam

Öz

The systematic dimension of migration from Turkey to Europe dates back to the 1960s. While this process has become a new life experience for people migrating to many European countries, it has also led to the emergence of socio-cultural and economic changes in migration center countries.This process unfolded in the Netherlands parallel to other European countries. A significant portion of those who migrated from Turkey to the Netherlands have settled there and lived for many years. This study examines the adaptation processes of Turkish migrant women living in Amsterdam, the Netherlands, from economic, social, and cultural perspectives. In the study, interviews were conducted with 13 women using qualitative research method and in-depth interview technique. It focuses on the dimensions of these processes experienced by first-generation women who migrated to Amsterdam and other migrant women born and raised there. Through in-depth interviews with Turkish migrant women residing in Amsterdam, topics such as employment, education, language, culture, and experiences of exclusion were analyzed sociologically. One of the key aspects emphasized in the study is comparing the women's adaptation processes based on whether they received primary education in Amsterdam, their language acquisition skills, and their length of stay in the country. When examining the adaptation processes by generations, it was observed that women born and raised in the Netherlands or who received their primary education there adapted to social life more systematically. It is believed that the study will contribute to the literature by relying on findings obtained from field data and addressing adaptation processes through intergenerational comparisons.

Anahtar Kelimeler

• Sociology of Migration
• women
• adaptation
• Amsterdam

Kaynakça

1. Aksoy, M. ve Taşkın, F. (2017). Avrupa Birliği’nin Göç Politikası ve Mülteci Sorunu. O. Köse (Ed.) Geçmişten Günümüze Göç III içinde (s. 1719-1724). Samsun: Canik Belediyesi Kültür Yayınları.
2. Aksoy, F. R. (2019). Fransa’daki Türk Göçmenler Üzerine Sosyolojik Bir Araştırma. (Yüksek Lisans Tezi). Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas.
3. Alpago, H. ve Oduncu Alpago, D. (2021). Karşılaştırmalı Bir Analizle Göç ve Entegrasyon: Gurbetçiler ve Suriyeli Mülteciler Örneği. BEYDER, 16(1), 95-115.
4. Avcu, T. (2020). Avrupa’da Aşırı Sağ’ın Yükselişinin Göç Politikalarına Etkileri: Hollanda Örneği. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(1), 235-247.
5. Bağlı, M. ve Binici, A. (2005). Kentleşme Tarihi ve Diyarbakır Kentsel Gelişimi. Ankara: Bilimadamı Yayınları.
6. Bauman, Z. (2010). Küreselleşme: Toplumsal Sonuçları. (A. Yılmaz, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
7. Bauman, Z. (2015). Akışkan Modern Dünyada Kültür. (İ. Çapçıoğlu ve F. Ömek, Çev.) Ankara: Atıf Yayınları.
8. Büyükcoşkun Atsızelti, N. Ş. (2021). Avrupa’da Göçmen Suçluluğu Üzerine Yapılan Ampirik Araştırmaların Sistematik Derlemesi. (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

9. Canoğlu, H. D. (2023). Toplum, Kültür, Dil Üçgeninde Göçün Yansımaları: Almanya Örneği. Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, 14(2), 54-79.
10. Castles, S. & Miller, M. J. (2008). Göçler Çağı Modern Dünyada Uluslararası Göç Hareketleri. (Bal, B. U. ve Akbulut, Çev.) İ. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
11. Cebe, B. (2021). Hollanda’da Sosyoekonomik Ayrımlar Işığında Türk Göçmenlerin Entegrasyonu. (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
12. Chambers, I. (2005). Göç Kültür Kimlik. (Türkmen, İ. ve Beşikçi, M., Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
13. Creswell, J. W. (2017). Araştırma Deseni: Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları. (S. B. Demir, Çev.) Ankara: Eğiten Kitap.
14. Creswell, J. W. (2023). Nitel Araştırma Yöntemleri Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma ve Araştırma Deseni. (Bütün, M. ve Demir, S. B., Çev.) Ankara: Siyasal Kitabevi.
15. Crul, M. & Schneider, J. (2009). Children of Turkish Immigrants in Germany and the Netherlands: The Impact of Differences in Vocational and Academic Tracking Systems. Teacher College Record, 111(6), 1-15.
16. DEİK. (2024). Hollanda Bilgi Notu. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu. https://www.deik.org.tr/uploads/hollanda-bilgi-notu-temmuz-2024.pdf. Erişim Tarihi: 13.10.2024
17. Değirmenci, G. (2011). Avrupa Birliği Göç Politikası Kapsamında Fransa’nın Göç Politikası. (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
18. Faist, T. (2007). Göç-Güvenlik Bağı: 11 Eylül Öncesi ve Sonrası Uluslarası Göç ve Güvenlik. A. Kaya ve B. Şahin (Ed.), Kökler ve Yollar Türkiye’de Göç Süreçleri içinde (s.19-40). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
19. Geurts, N., Davids, T. & Spierings. N. (2021) The lived experience of an integration paradox: why high-skilled migrants from Turkey experience little national belonging in the Netherlands. Journal of Ethnic and Migration Studies, 47(1), 69-87.
20. Göle, N. (2008). Modern Mahrem Medeniyet ve Örtünme. İstanbul: Metis Yayınları.
21. Gündüz, N. (2020). Hollandalı Göçmen Yazar Murat Işık’tan Bir Göç ve Kültürlenme Romanı: Verloren Grond (Kayıp Toprak). Folklor/Edebiyat Dergisi, 26(2), 393-408.
22. Harvey, D. (2006). Sosyal Adalet ve Şehir. Çev., Moralı, M. İstanbul: Metis Yayınları.
23. https://allecijfers.nl/migratie-nationaliteiten-geboortelanden/turkije/ Erişim Tarihi: 9.12.2024
24. https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/Issues/Business/Gender/Netherlands.pdf Erişim Tarihi: 22.06.2025
25. Karabıyık, M. S. (2022). Toplumsal Eşitsizlikler Kesişiminde Afgan Kadınların Uluslararası Zorunlu Göç Deneyimleri. (Doktora Tezi). Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
26. Kastoryano, R. (2007). Ulusaşırı Türk Milliyetçiliği: Yurtdışında Yaşayan Türklerin Milliyetçilik Tanımı. A. Kaya ve B. Şahin (Ed.). Kökler ve Yollar Türkiye’de Göç Süreçleri içinde (s. 63-81). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
27. Kaygalak, S. (2009). Kentin Mültecileri Neoliberalizm Koşullarında Zorunlu Göç ve Kentleşme. Ankara: Dipnot Yayınları.
28. Koca, Ş. N. (2021). Fransa’da Türk Diasporası. Göç Araştırmaları Dergisi, 7(1), 140-162.
29. Kolbaşı Muyan, G. (2019). Hollanda Göçmen Entegrasyonu Politikaları: Liberalizmden Neoliberalizme. Sosyal Güvenlik Dergisi, 9(1), 177-192.
30. Koopmans, J., Stegink, M. & Jacobs, M. (2022). Integration of Migrant Women in the Netherlands. European Migration Network the Netherlands. https://www.emnnetherlands.nl/sites/default/files/2022-11/EMN_NLcontribution_IoMW_def.pdf Erişim Tarihi: 04.09.2024
31. Kurtuldu, K. & Şahin E. (2018). Göçün kadın yaşamı ve sağlığı üzerine etkileri. Ordu University Journal of Nursing Studies, 1(1), 37-46.
32. Kümbetoğlu, B. (2021). Sosyolojide ve Antropolojide Niteliksel Yöntem ve Araştırma. İstanbul: Bağlam Yayıncılık.
33. Martin, N. R. (2008). Gender Equality in the Netherlands: An Example of Europeanisation of Social Law and Policy. Amsterdam Institute for Advanced labour Studies. University of Amsterdam. National Capital, Netherlands, https://www.britannica.com/place/Amsterdam, Erişim Tarihi: 21.12.2024
34. Neuman, W.L. (2014). Toplumsal Araştırma Yöntemleri Nitel ve Nicel Yaklaşımlar I. 7. Baskı. (S. Özge, Çev.) Ankara: Yayın Odası.
35. Özgürel, S. (2019). Suriyeli Göçmenlerin Entegrasyonunda Eğitim ve Kültürlerarası İletişimin Önemi; Hollanda Örneğinden Çıkarılacak Sonuçlar. Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Uluslararası Hakemli Dergisi, 27(2), 236-246.
36. Öztan, E. (2010). Unutulan Bir Göç ve Yurttaşlık Deneyimi: İlk Kuşak Göçmen Kadınlar ve Hollanda Türkiyeli Kadınlar Birliği. Fe Dergi, 2(2), 31-49.
37. Saygın, S. & Hasta, D. (2018). Göç, Kültürleşme ve Uyum. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 10(3), 312-333.
38. Şahin Kütük, B. (2017). Hollanda’ya Gerçekleştirilen Türk Göçü ve Ulusötesi Faaliyetler. Sosyoloji Konferansları, No:55, 85-106.
39. Şeker, D. & Uçan, G. (2016). Göç sürecinde Kadın. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 199-214.
40. Şimşek, A. (2018). Araştırma Modelleri. Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri (80-107). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayını No: 2653.
41. Tiwari, S. (2024). Cultural Assimilation in Europe a Case of Turkish Migrants in Germany and the Netherlands. International Development Planning Review, 23(1), 1214-1220.
42. Tuzcu, A. & Ilgaz, A. (2015). Göçün Kadın Ruh Sağlığı Üzerine Etkileri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 7(1), 56-67.
43. Unat, N. A. (2007). Türk Dış Göçünün Aşamaları: 1950’li Yıllardan 2000’li Yıllara. A. Kaya ve B. Şahin (Ed.). Kökler ve Yollar Türkiye’de Göç Süreçleri içinde (s. 3-18). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
44. Yalçın, S. (2024). Sular Üzerinde Bir Avrupa Başkenti “Amsterdam”. https://www.bursagorus.com.tr/sular-uzerinde-bir-avrupa-baskenti-amsterdam-makale,320.html Erişim Tarihi: 04.09.2024
45. Yaman Kahveci, G. (2018). Hollanda’da Yaşayan Türklerin Ev Sahibi Toplumla Sosyo-Kültürel Temaslarının Kültürel Aktarım Sürecine Etkileri, (Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
46. Yücedağ, E. K. (2022). Göç ve Uyum Sürecinde Dilin Önemi ve Etkisi. E. Turan ve S. Çevik (Ed.) Küresel Boyutlarıyla Göç Politik, Ekonomik ve Sosyal Etkileri içinde (s. 123-138). Ankara: Nobel Yayınları.