Araştırma Makalesi

Yapay Zekâ ve İnsan Zekâsı İş Birliğiyle Kamu Değeri Yaratımı: Hibrit Yönetişim Modellerinin Rolü

Cilt: 28 Sayı: 2 20 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

Yapay Zekâ ve İnsan Zekâsı İş Birliğiyle Kamu Değeri Yaratımı: Hibrit Yönetişim Modellerinin Rolü

Öz

Çağdaş kamu yönetimi, yapay zekâ teknolojilerinin sunduğu verimlilik fırsatları ile demokratik değerlerin korunması arasında stratejik bir denge kurma hedeflemektedir. Dijital çağ yönetişimi paradigması, teknolojinin artık yalnızca bürokratik bir araç olmanın ötesine geçerek politika oluşturma süreçlerini ve vatandaş-devlet ilişkilerini dönüştüren aktif bir aktör haline geldiğini ileri sürmektedir. Yapay zekâ sistemleri, veri işleme ve analiz yetenekleriyle kamu hizmetlerinde hız ve maliyet avantajı sağlamakla birlikte, şeffaflık eksikliği ve algoritmik önyargılar aracılığıyla kamu güvenini ve meşruiyeti tehdit etmektedir. Bu çalışma, makine zekâsının analitik kapasitesi ile insan yargısının etik derinliğini bütünleştiren “hibrit yönetişim” modellerinin, söz konusu riskleri yöneterek kamu değeri yaratımındaki rolünü incelemektedir. Kavramsal inceleme ve literatür sentezine dayalı nitel araştırma yönteminin benimsendiği çalışmada, ulusal ve uluslararası literatür ile güncel uygulama örnekleri betimsel analiz yöntemiyle ele alınarak kavramsal bir senteze ulaşılmıştır. İncelenen uygulama örnekleri, sağlık hizmetlerinden kolluk kuvvetlerine kadar geniş bir yelpazede insan-makine iş birliğinin somut çıktılarını ve karşılaşılan operasyonel darboğazları gözler önüne sermektedir. Araştırma, Mark Moore’un kamu değeri teorisi çerçevesinde yapay zekânın “operasyonel değer (etkinlik)” üretimini maksimize ederken, insan gözetiminin “stratejik değer (adalet ve hesap verebilirlik)” boyutunu güvence altına alabileceğini savunmaktadır. Bulgular, sürdürülebilir ve güvenilir kamu yönetimi için hibrit modellerle birlikte şeffaflık, eğitim ve etik temelli bütüncül bir yapay zekâ ekosisteminin gerekli olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alon-Barkat, S., & Busuioc, M. (2021). Algorithms as social actors: Empowering or censoring algorithmic decision-making? Journal of Public Administration Research and Theory, 31(1), 120–136. https://doi.org/10.1093/jopart/muaa030
  2. Alon-Barkat, S., & Busuioc, M. (2022). Human-AI interactions in public sector decision-making: ‘Automation bias’ and ‘selective adherence’ to algorithmic advice. Journal of Public Administration Research and Theory, 33(1), 1–17. https://doi.org/10.1093/jopart/muac007
  3. Amershi, S., Chickering, M., Drucker, S. M., Lee, B., Simard, P., & Suh, J. (2019). Guidelines for human-AI interaction. In Proceedings of the 24th International Conference on Intelligent User Interfaces (pp. 1–13). https://doi.org/10.1145/3301275.3302272
  4. Batty, M., Axhausen, K. W., Giannotti, F., Pozdnoukhov, A., Bazzani, A., Wachowicz, M., & Portugali, Y. (2012). Smart cities of the future. The European Physical Journal Special Topics, 214(1), 481–518. https://doi.org/10.1140/epjst/e2012-01703-3
  5. Baxter, G., & Sommerville, I. (2011). Socio-technical systems: From design methods to systems engineering. Interacting with Computers, 23(1), 4–17. https://doi.org/10.1016/j.intcom.2010.07.003
  6. Binns, R. (2018). Algorithmic accountability and public reason. Philosophy & Technology, 31(4), 543–556. https://doi.org/10.1007/s13347-017-0263-5
  7. Bovens, M., & Zouridis, S. (2002). From street-level to system-level bureaucracies: How information and communication technology is transforming administrative discretion and constitutional control. Public Administration Review, 62(2), 174–184. https://doi.org/10.1111/0033-3352.00168
  8. Brantingham, P. J., & Mohler, G. O. (2018). Predictive policing and crime forecasting: Challenges and opportunities. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-62119-2

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kamu Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

12 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

20 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 28 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Uzun, H. (2026). Yapay Zekâ ve İnsan Zekâsı İş Birliğiyle Kamu Değeri Yaratımı: Hibrit Yönetişim Modellerinin Rolü. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(2), 715-750. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1763217
AMA
1.Uzun H. Yapay Zekâ ve İnsan Zekâsı İş Birliğiyle Kamu Değeri Yaratımı: Hibrit Yönetişim Modellerinin Rolü. AHBVÜ İİBF Dergisi. 2026;28(2):715-750. doi:10.26745/ahbvuibfd.1763217
Chicago
Uzun, Hakan. 2026. “Yapay Zekâ ve İnsan Zekâsı İş Birliğiyle Kamu Değeri Yaratımı: Hibrit Yönetişim Modellerinin Rolü”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 28 (2): 715-50. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1763217.
EndNote
Uzun H (01 Ağustos 2026) Yapay Zekâ ve İnsan Zekâsı İş Birliğiyle Kamu Değeri Yaratımı: Hibrit Yönetişim Modellerinin Rolü. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 28 2 715–750.
IEEE
[1]H. Uzun, “Yapay Zekâ ve İnsan Zekâsı İş Birliğiyle Kamu Değeri Yaratımı: Hibrit Yönetişim Modellerinin Rolü”, AHBVÜ İİBF Dergisi, c. 28, sy 2, ss. 715–750, Ağu. 2026, doi: 10.26745/ahbvuibfd.1763217.
ISNAD
Uzun, Hakan. “Yapay Zekâ ve İnsan Zekâsı İş Birliğiyle Kamu Değeri Yaratımı: Hibrit Yönetişim Modellerinin Rolü”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 28/2 (01 Ağustos 2026): 715-750. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1763217.
JAMA
1.Uzun H. Yapay Zekâ ve İnsan Zekâsı İş Birliğiyle Kamu Değeri Yaratımı: Hibrit Yönetişim Modellerinin Rolü. AHBVÜ İİBF Dergisi. 2026;28:715–750.
MLA
Uzun, Hakan. “Yapay Zekâ ve İnsan Zekâsı İş Birliğiyle Kamu Değeri Yaratımı: Hibrit Yönetişim Modellerinin Rolü”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 28, sy 2, Ağustos 2026, ss. 715-50, doi:10.26745/ahbvuibfd.1763217.
Vancouver
1.Hakan Uzun. Yapay Zekâ ve İnsan Zekâsı İş Birliğiyle Kamu Değeri Yaratımı: Hibrit Yönetişim Modellerinin Rolü. AHBVÜ İİBF Dergisi. 01 Ağustos 2026;28(2):715-50. doi:10.26745/ahbvuibfd.1763217

Dergide yer alan yazılar, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) hükümleri uyarınca lisanslanmıştır.