Güvencesizliğin Gölgesinde Gençlik: Prekaryalaşma Olgusunun Türkiye'deki NEET Gençler Bağlamında Değerlendirilmesi

Öz

Yirmi birinci yüzyılda neoliberal politikaların etkisiyle çalışma hayatında yaşanan dönüşüm, geleneksel istihdam kalıplarını aşındırmış, güvencesizliği bir norm haline getirerek "prekarya" sınıfının doğuşuna zemin hazırlamıştır. Çalışmada, söz konusu dönüşümün en kırılgan çıktılarından birini oluşturan "Ne Eğitimde Ne İstihdamda Olan Gençler" (NEET) olgusu, Guy Standing'in prekarya kavramsallaştırmasıyla birlikte incelenmektedir. NEET olgusunun tüm boyutlarına temas edilen çalışma, prekarya, NEET ve güvencesizlik kavramları etrafında şekillenen ulusal ve uluslararası yazının tematik olarak incelendiği bir literatür derlemesine dayanmaktadır. Buna göre, NEET statüsünün bireysel bir tercih ya da beceri eksikliğinden ziyade işgücü piyasasının esnekleşmesi, güvencesiz istihdam biçimlerinin yaygınlaşması ve toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinden kaynaklanan bir sorun alanı olduğu söylenebilecektir. Bu doğrultuda, Standing’in kavramsallaştırmasından hareketle prekaryalaşma olgusunun Türkiye’nin kendine özgü işgücü piyasası yapısı ve sosyo-kültürel dinamikleri odağında değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada, Türkiye’de NEET sorununun çözümüne yönelik olarak; insana yakışır işler yaratan makroekonomik bir modelin benimsenmesi, bakım hizmetlerinin kurumsallaştırılarak erişilebilir kılınması, NEET statüsünün yarattığı yaşam boyu maliyetlerin engellenmesi, psiko-sosyal destek mekanizmalarının geliştirilmesi ve gençler açısından çalışmanın aşınan anlamını restore edecek politikaların yürütülmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• NEET
• Prekarya
• Genç İşsizliği
• Neoliberalizm.
• Güvencesizlik

Youth in the Shadow of Insecurity: An Assessment of the Phenomenon of Precarization in the Context of NEET Youth in Turkey

Öz

The transformation of working life under the influence of neoliberal policies in the twenty-first century has eroded traditional employment patterns, making insecurity the norm and paving the way for the rise of the "precariat." This study examines the phenomenon of "Not in Employment, Education or Training" (NEET), one of the most vulnerable outcomes of this transformation, through Guy Standing’s concept of the precariat. Covering all dimensions of the issue, the paper relies on a thematic literature review of national and international studies centered around precarity, NEET, and insecurity. Accordingly, it can be argued that NEET status is not a matter of personal choice or individual skill deficits; rather, it constitutes a problem rooted in labor market flexibilization, the spread of precarious work, and gender inequalities. In this regard, drawing upon Standing’s conceptualization, this study aims to evaluate the phenomenon of precariatization by focusing on the unique labor market structures and socio-cultural dynamics of Türkiye. Toward the solution of the NEET problem in Türkiye, the study recommends adopting a macroeconomic model that generates decent work, institutionalizing accessible care services, preventing the lifelong costs of NEET status, developing psychosocial support mechanisms, and implementing policies that restore the eroded meaning of work for young people.

Anahtar Kelimeler

• NEET
• Precariat
• Youth Unemployment
• Neoliberalism.
• Insecurity

Kaynakça

1. Akkuş Güvendi, M. (2019). Prekarya Tartışmaları Kavram, Tanım ve Durum. İnsan&Toplum, 1-18.
2. Amendola, S. (2022). Macro-Determinants of NEET: An Ecological Study at the Country Level of Analysis for the Period 1997–2020. Youth.
3. Ayparçası, M. (2022). Koronavirüs Pandemi Sürecinde Guy Standing'in Prekarya Kavramı Üzerine Sosyolojik Bir Değerlendirme. Esam Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(2), 257-281.
4. Bălan, M. (2015). Methods to estimate the structure and size of the "neet" youth. Procedia Economics and Finance, 32, 119–124. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(15)01372-6
5. Bălan, M. (2016). Economic and social consequences triggered by the NEET youth. Knowledge Horizons-Economics, 8(2), 80-87.
6. Berigel, M., Boztas, G. D., Rocca, A., & Neagu, G. (2023). A model for predicting determinants factors for NEETs rates: Support for the decision-makers. Socio-Economic Planning Sciences, 87. https://doi.org/10.1016/j.seps.2023.101605
7. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP). (2025). Beyaz Kitap: Türkiye’de Ne Eğitimde Ne İstihdamda Olan (NEET) Genç Kadınlar İçin Politika Önerileri. Ankara. Erişim adresi: https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326/files/2025-05/undp-tr-gkgk-report-05302025.pdf
8. Bronfenbrenner, U. (1979). The Ecology of Human Development: Experiments by Nature and Design. Harvard University Press.

9. Caroleo, F. E., Rocca, A., Mazzocchi, P. (2020). Being NEET in Europe Before and After the Economic Crisis: An Analysis of the Micro and Macro Determinants. Social Indicators Research, 149(3), 991–1024. https://doi.org/10.1007/s11205-020-02270-6
10. Cavalca, G. (2015). Young people in transitions: Conditions, indicators and policy implications. To NEET or not to NEET? G. Coppola & N. O'Higgins (Ed.), Youth and the crisis: Unemployment, education and health in Europe içinde (ss. 272–287). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315708997
11. NTV. (2026, 5 Ocak). Ne okul hayatında ne de iş hayatında olan ev gençleri kimdir? Ev gençleri hayata dahil edilecek. Erişim adresi: https://www.ntv.com.tr/ekonomi/galeri-ne-okul-hayatinda-ne-de-is-hayatinda-olan-ev-gencleri-kimdir-ev-gencleri-hayata-dahil-edilecek-1706163/1
12. Coenjaerts, C., Ernst, C., Fortuny, M., Rei, D., Pilgrim, M. (2009). Youth Employment. Promoting Pro-Poor Growth: Employment içinde (s. 119-131). OECD.
13. Coles, B., Hutton, S., Bradshaw, J., Craig, G., Godfrey, C., Johnson, J. (2002). Literature Review of the Costs of Being “Not in Education, Employment or Training” at Age 16-18 (Research Report No. RR347). Social Policy Research Unit, University of York. Erişim adresi: https://www.york.ac.uk/inst/spru/pubs/pdf/RR347.pdf
14. Çelik, T. (2025). Prekarya Yeni Tehlikeli Sınıf. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, (1), 76-83. Eisenmann, J. C., Gentile, D. A., Welk, G. J., Fecio, J.,
15. The SWITCH Team. (2008). SWITCH: Rationale, design, and implementation of a community, school, and family-based intervention to modify behaviors related to childhood obesity. BMC Public Health, 8(223). https://doi.org/10.1186/1471-2458-8-223
16. Erbay, E., Karakaya, Ü., Tarachte, M. (2023). Prekarya, İş-İstihdam Güvencesizliği: Kırıkkale Örneği. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(141), 377-390.
17. Erdut, Z. (2004). Liberal Ekonomi Politikaları ve Sosyal Politika. Çalışma ve Toplum, 11-37.
18. Erdut, Z. (2007). Enformel İstihdamın Ekonomik, Sosyal ve Siyasal Etkileri. Çalışma ve Toplum, 1, 53-82.
19. Eurofound. (2012). NEETs Young people not in employment, education or training: Characteristics, costs and policy responses in Europe. Publications Office of the European Union, Luxembourg. Erişim adresi: https://www.eurofound.europa.eu/en/publications/all/neets-young-people-not-employment-education-or-training-characteristics-costs-and
20. Eurostat. (2024). Statistics on young people neither in employment nor in education or training. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Statistics_on_young_people_neither_in_employment_nor_in_education_or_training (Erişim tarihi: 01.12.2025).
21. Fabrizi, E., Rocca, A. (2024). NEET status duration and socio-economic background. Socio-Economic Planning Sciences, 95. https://doi.org/10.1016/j.seps.2024.101986
22. Furlong, A. (2006). Not a very NEET solution: representing problematic labour market transitions among early school-leavers. Work, Employment and Society, 20(3), 553-569. Gariépy, G., Danna, S. M., Hawke, L., Henderson, J.,
23. Iyer, S. N. (2022). The mental health of young people who are not in education, employment, or training: a systematic review and meta-analysis. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 57, 1107–1121. https://doi.org/10.1007/s00127-021-02212-8
24. Godfrey, C., Hutton, S., Bradshaw, J., Coles, B., Craig, G., Johnson, J. (2002). Estimating the cost of being 'not in education, employment or training' at age 16-18. (Research Report No. RR346). Social Policy Research Unit, University of York, Department for Education and Skills. Erişim adresi: https://pure.york.ac.uk/portal/en/publications/estimating-the-cost-of-being-not-in-education-employment-or-train/
25. Gunnes, M., Thaulow, K., Kaspersen, S. L., Jensen, C., Ose, S. O. (2025). Young adults not in education, employment, or training (NEET): a global scoping review. BMC Public Health, 25(1), 3394. https://doi.org/10.1186/s12889-025-24781-y
26. ILO. (2013). Decent work indicators: Guidelines for producers and users of statistical and legal framework indicators: ILO manual (2nd ed.). Erişim adresi: https://www.ilo.org/publications/decent-work-indicators-guidelines-producers-and-users-statistical-and-legal
27. ILO. (2021). Youth and COVID-19: Access to decent jobs amid the pandemic. International Labour Office, Ankara. ISBN: 9789220342206. Erişim adresi: https://www.ilo.org/publications/youth-and-covid-19-access-decent-jobs-amid-pandemic
28. ILO. (2025). World Employment and Social Outlook Trends 2025. International Labour Office. ISBN: 9789220411629. https://www.ilo.org/publications/flagship-reports/world-employment-and-social-outlook-trends-2025
29. Jakobsen, V. (2023). Non-Western Immigrants, the Transition from School to Education and to Work and NEET Status. Nordic Journal of Migration Research, 13(1), 1-20.
30. Lindblad, V., Enemark, N. R., Gaardsted, P. S., Hansen, L. E. M., Lauritzen, F. F., Melgaard, D. (2024). Mapping social landscapes: Youth NEET risk and social issues in Europe – A systematic literature review. Power and Education. https://doi.org/10.1177/17577438241302378
31. Liszka, D., Walawender, P. (2018). Neet Youth – The Concept’s Presence In The European Union’s Youth Employment Policy And Why It Is So Problematic. Humanities and Social Sciences, 23(25), 179-193.
32. Lőrinc, M., Ryan, L., D'Angelo, A., Kaye, N. (2020). De-individualising the 'NEET problem': An ecological systems analysis. European Educational Research Journal, 19(5), 412-427. https://doi.org/10.1177/1474904119880402
33. Lüküslü, D., Çelik, K. (2022). NEET kategorisinin cinsiyetlendirilmesi: Türkiye'deki genç NEET kadınlar. Türkiye Çalışmaları, 23(2), 200–222. https://doi.org/10.1080/14683849.2021.1882861
34. Maguire, S. (2015). NEET, unemployed, inactive or unknown – why does it matter?. Educational Research, 57(2), 121–132. https://doi.org/10.1080/00131881.2015.1030850
35. Mascherini, M. (2019). Origins and future of the concept of NEETs in the European policy agenda. J. O’Reilly vd. (Ed.), Youth Labor in Transition: Inequalities, Mobility, and Policies in Europe içinde (503–522). Oxford Academic. https://doi.org/10.1093/oso/9780190864798.003.0017
36. Mussida, C., Sciulli, D. (2023). Being poor and being NEET in Europe: Are these two sides of the same coin? Journal of economic inequality, 1–20. https://doi.org/10.1007/s10888-022-09561-7
37. OECD. (2024). Youth not in employment, education or training (NEET). Erişim adresi: https://www.oecd.org/en/data/indicators/youth-not-in-employment-education-or-training-neet.html (Erişim tarihi: 01.12.2025).
38. Özdemir, M. O., Metin Ozcan, K., Üçdoğruk, Ş. (2023). Youth not in Employment, Education, or Training (NEET) in Turkey: A Regional Analysis. Ege Academic Review, 23(3), 409-426. https://doi.org/10.21121/eab.1178984
39. Özünel, C., Tol, U., Özkan, E., Çamdereli, R. (2021). Türkiye'de ne eğitimde ne istihdamda (NEET) gençlerin ihtiyaçları, problemleri, gelecekten beklentileri. Yaşama Dair Vakıf (YADA) & Toplumsal Etki Araştırmaları Merkezi (TEAM). Erişim adresi: https://www.yada.org.tr/s/2626/i/turkiyede-ne-egitimde-ne-istihdamda-neet-genclerin-ihtiyaclari-problemleri-gelecekten-beklentileri.pdf
40. Paabort, H., Flynn, P., Beilmann, M., Petrescu, C. (2023). Policy responses to real world challanges associated with NEET youth: a scoping review. Frontiers Sustainable Cities, 1-16.
41. Pacelli, L., Trentini, F., Filandri, M. (2023). An analysis of NEET youths in EU in a longitudinal perspective. Sinappsi, 8(1), 68-87.
42. Pesquera Alonso, C., Iniesta Martínez, A., Muñoz Sánchez, P. (2022). Barriers That Keep Vulnerable People as NEETs. Social Sciences, 11(6), 253. https://doi.org/10.3390/socsci11060253
43. Rahmani, H., Groot, W., Rahmani, A. M. (2024). Unravelling the NEET phenomenon: a systematic literature review and meta-analysis of risk factors for youth not in education, employment, or training. International Journal of Adolescence and Youth, 29(1). DOI: 10.1080/02673843.2024.2331576
44. Ralston, K., Feng, Z., Everington, D., Dibben, C. (2016). Do young people not in education, employment or training experience long-term occupational scarring? A longitudinal analysis over 20 years of follow-up. Contemporary Social Science, 11(2–3), 203–221. https://doi.org/10.1080/21582041.2016.1194452
45. Russell, L. (2016). The realities of being young, unemployed and poor in post-industrial Britain. Power and Education, 8(2), 160–175. https://doi.org/10.1177/1757743816651896
46. Standing, G. (2014). Prekarya Yeni Tehlikeli Sınıf. İstanbul: İletişim Yayınları.
47. Şahin, M., Boduroğlu, G. (2025). Ne Eğitimde Ne İstihdamda Olan Gençlerin (NEET) Yaşam Deneyimleri: Zorluklar Gereksinimler ve Beklentiler. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 13(35), 54-73. https://doi.org/10.52528/genclikarastirmalari.1485497
48. Tolgay, C., Çakır, Ö. (2022). Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin genç işsizliğine yönelik algıları üzerine bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(4), 1680-1707. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1121889
49. TÜİK. (2025a). İşgücü İstatistikleri 2024. Türkiye İstatistik Kurumu Haber Bülteni (Sayı: 54059). Erişim adresi: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=%C4%B0%C5%9Fg%C3%BCc%C3%BC-%C4%B0statistikleri-2024-54059&dil=1 (Erişim tarihi: 01.12.2025).
50. TÜİK. (2025b). İstatistiklerle Gençlik 2024. Türkiye İstatistik Kurumu Haber Bülteni (Sayı: 54077). Erişim adresi: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Genclik-2024-54077 (Erişim tarihi: 01.12.2025).
51. Usanmaz, A. (2024). Ne Eğitimde Ne İstihdamda Olan (NEET) Gençlik. Çukurova Araştırmaları, 10(1), 19-37.
52. Usanmaz, A., Kahraman, F. (2020). Güvencesizlik, Gençlik ve İnşaat: İnşaatın Eğitimli Gençleri Üzerine Bir Araştırma. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 106-128.
53. Van Vugt, L. L. J. (2023). Different NEETs, different needs? Explaining why vulnerable young people are more likely to become NEET. [Doktora Tezi, Maastricht Üniversitesi]. ROA. https://doi.org/10.26481/dis.20230713lv
54. Yates, S., Payne, M. (2006). Not so NEET? A Critique of the Use of ‘NEET’ in Setting Targets for Interventions with Young People. Journal of Youth Studies, 9(3), 329–344. https://doi.org/10.1080/13676260600805671