Üretim ile Reel Efektif Döviz Kurunun Uzun Dönemli İlişkisi: Kazakistan Üzerine Bir Uygulama
Öz
Bu çalışmada, Kazakistan Ekonomisi'nde doğal kaynak
ihracatına dayalı bir ekonomi olarak "Hollanda Hastalığı"nın geçerli
olup olmadığı analiz edilmiştir. Hollanda Hastalığı bulunan bir ülkenin
ekonomisi için öncesinde yararlı bir gelişme varken, bir süre sonra bunun
zararlı sonuçlar vermesi söz konusu olmaktadır. Bu açıdan, literatürde ekonomi
hastalığı olarak bilinen Hollanda Hastalığı'nın en temel göstergesi, bir
ekonomideki aşırı değerlenmiş döviz kurudur. Bu amaçla öncelikle Kazakistan Ekonomisi için petrol
fiyatlarına dayalı olarak Reel Efektif Döviz Kuru hesaplanmıştır. Daha sonra
Reel Efektif Döviz Kuru ile Kazakistan Sanayi Üretim Endeksi arasındaki uzun
dönemli ilişkinin analizi yapılmıştır. Uygulamalı çalışmalarda Hollanda
Hastalığı hipotezi, reel efektif döviz kurunun değerlenmesine yol açan temel
mal ihracatının ticarete konu olmayan mal sektörlerinde azalmaya yol açması
veya genel olarak ekonominin üretim hacminin bu reel efektif döviz kurlarıyla
ilişkisine bağlı olarak analiz edilmektedir. Bu çalışmada yöntem olarak çok
kırılmalı birim kök testi ile çok kırılmalı tümleşme tekniği kullanılmıştır. Ayrıca,
söz konusu teknikler ile elde edilen ampirik bulguların dirençliliği de ortaya konmuştur.
Bu yönüyle, Kazakistan Ekonomisi'ni yeni teknikler kullanarak ele alan uygulamalı
bir çalışma ile literatüre katkı sunulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada ele
alınan dönem ve veriler dikkate alındığında, Kazakistan Ekonomisi için
“Hollanda Hastalığı” hipotezinin geçerli olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.
Özellikle sektörel çeşitlilik ile üretimde mal çeşitliliğine önem veren bir
destek politikasının uygulanmasının önemli olduğu ifade edilebilir. Söz konusu
bulguya bağlı olarak enerji fiyatlarındaki düşüşlerin Kazakistan ekonomik
büyümesi üzerinde olumsuz etkisi olacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alilou M., R. Ahakchi and M. Alilou (2012). "Dutch Disease in Economy Country and its Effect on the Price of Products Ready for Selling", World Applied Sciences Journal 17 (3): 314-318, 2012 ISSN 1818-4952, s. 314-315.
- Arı A. ve B. Özcan (2012). “Hollanda Hastalığı: Gelişmekte Olan Ülkeler Üzerine Bir Uygulama”, Sosyo Ekonomi, Temmuz-Aralık 2012, 154-171.
- Al-Rashidi Atef, Bidisha Lahiri (2012). "Trade-Weighted Exchange Rate Indices: Explaining Industrial Production". Journal of International and Global Economic Studies. 5(2), December 2012, 24-31.
- Bai, J., & Perron, P. (2003). "Computation and analysis of multiple structural change models". Journal of Applied Econometrics, 18(1), 1-22.
- Botta, A. (2014). “The Macroeconomics of a Financial Dutch Disease”. ftp://economia.unipv.it/DEM/DEMWP0089.pdf, [Erişim:11.07.2017]
- Colacelli, M. (2010). “Intensive and Extensive Margins of Exports and Real Exchange Rates”, http://www.princeton.edu/~ies/Spring10/ColacelliPaper.pdf, [Erişim:04.05.2017]
- Carrion-i-Silvestre, J.L., D. Kim, P. Perron (2009). “GLS-Based Unit Root Tests with Multiple Structural Breaks Under Both the Null and the Alternative Hypotheses”, Econometric Theory. 25, 1754-1792.
- Égert Balázs , Carol S. Leonard (2017). " The Dutch Disease in Kazakhstan: An Empirical Investigation". https://www.researchgate.net/publication/227462625_The_Dutch_Disease_in_Kazakhstan_An_Empirical_Investigation?enrichId=rgreq-7e3e254c2b0dce3a045c1511b53f1611-XXX&enrichSource=Y292ZXJQYWdlOzIyNzQ2MjYyNTtBUzo5ODgzNzUxOTY2NzIwOUAxNDAwNTc2MTA5NzM5&el=1_x_2&_esc=publicationCoverPdf. [Erişim:14.06.2017].
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
23 Ekim 2018
Gönderilme Tarihi
20 Mart 2018
Kabul Tarihi
12 Nisan 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 20 Sayı: 2