Mükelleflerin Vergi Adaletine İlişkin Bakış Açıları: Diyarbakır ve Yalova Örneği

Mehmet Karakaş

Mükelleflerin Vergi Adaletine İlişkin Bakış Açıları: Diyarbakır ve Yalova Örneği

Öz

Vergi, bireylerin kullanılabilir gelirlerinde, tasarruflarında, harcamalarında azalmalara neden olmaktadır. Verginin bu hoşnutsuz haline ilave olarak, bir de vergi adaletine ilişkin sorunların ortaya çıkması devletin ihtiyaç duyduğu gelirleri elde etmesi açısından engel oluşturmaktadır. Vergileri ödeyip/ödememe hususunda yükümlülerin tutum ve davranışlarına etki eden nedenler arasında adalet ve eşitlik kavramları önemli yer tutmaktadır. Mali olayların sadece hukuki, ekonomik ve politik boyutlarının ele alınması eksik bir bakış açısı olacaktır. İdeal bir vergi sistemini inşa etmek açısından mükelleflerin tepkilerinin ölçülmesi önemlidir. Mükelleflerin vergilere ve vergilemeye ilişkin tepkilerinin ölçülmesinde yaygın olarak ampirik çalışmalar yapılmaktadır. Çalışmamız kapsamında 2013 yılında Diyarbakır ve Yalova illerinde mükelleflerin vergiye ilişkin bakış açılarını ortaya koymak açısından toplam 465(Diyarbakır 235, Yalova 230) kişi ile yüz yüze anket çalışması yapılmıştır. Ancak anketteki her soruya, ankete katılan her mükellef cevap vermemiştir. Bu nedenle, anket sorularının yer aldığı tablolarda yalnızca ilgili soruya cevap veren mükellef sayısı görülmektedir. Makalenin ölçeğinin sınırlılığı nedeniyle, elde edilen bulgulardan sadece soru ile ilgili olan kısmı sunulacaktır. Çalışmada; teorik kısım ve literatür özeti verildikten sonra, vergi adaleti kazanç düzeyi, vergi adaleti kazanç türü, vergi adaleti dolaylı/dolaysız vergi, Vergi adaletsizliğinin nedeni ile Dolaylı/ Dolaysız Vergi ilişkisine dair anket bulguları değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Vergi Adaleti,Vergi Mükellefi,Mükelleflerin Vergi Algıları

Kaynakça

Aktan C.C., Dileyici D. ve Saraç Ö. (2006). Vergilere Karşı Tepkiler ve Vergilerin Ahlaki ve Sosyo-Psikolojik Sınırlı. C. C. Aktan, D. Dileyici ve İ.Y. Vural (Ed.). Vergileme ekonomisi ve vergileme psikolojisi. (ss. 159-161). Ankara. Seçkin Yayınevi.
Aktan, C. C. ve Çoban H. (2006). Vergileme Ekonomisi ve Vergileme Psikolojisi Perspektiflerinden Vergiye Karşı Tutum ve Davranışları Belirleyen Faktörler. C. C. Aktan, D. Dileyici ve İ.Y. Vural (Ed.). Vergileme ekonomisi ve vergileme psikolojisi. (ss. 159-161). Ankara. Seçkin Yayınevi.
Altunışık, R. vd. (2004). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri-SPSS uygulamalı (Geliştirilmiş 3. Baskı). Sakarya. Sakarya Kitapevi.
Çiçek, H., Karakaş, M. ve Yıldız, A. (2008). Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde vergi yükümlülerinin vergiyi algılama ve tutum analizi: bir alan araştırması. Maliye Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı Yayın No: 2008/381.
Erol, A. Çiçek, H. ve Karakaş M. (2009). Diyarbakır ilinde mükelleflerin vergiye ilişkin tutum ve algı analizi. İktisat İşletme Finans. Cilt 24(280)., ss.71-103.
Kurtkan, A. (1968). Metodolojik bir deneme olarak mali sosyoloji. İstanbul. Fakülteler Matbaası,
Öncel, Y. (1974). Vergiye karşı tepkiler ve Türkiye’de vergi kaçakçılığı. (Basılmamış Doçentlik Tezi)
Reynaud, P.L. (1955). Vergi konusunda mükellefin ruh haleti, (C. Erçoklu, Çev.) Maliye Tetkik Kurulu Matbaası. User, İ. (1992). Vergi psikolojisi ve vergilemenin psikolojik sınırı, Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi (1-2). ss. 63-78.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Karakaş ^*
0000-0002-8362-5422
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2019

Gönderilme Tarihi

2 Nisan 2019

Kabul Tarihi

16 Nisan 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 21 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA62TN58GZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karakaş, M. (2019). Mükelleflerin Vergi Adaletine İlişkin Bakış Açıları: Diyarbakır ve Yalova Örneği. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(1), 16-36. https://izlik.org/JA62TN58GZ

AMA

1.Karakaş M. Mükelleflerin Vergi Adaletine İlişkin Bakış Açıları: Diyarbakır ve Yalova Örneği. AHBVÜ İİBF Dergisi. 2019;21(1):16-36. https://izlik.org/JA62TN58GZ

Chicago

Karakaş, Mehmet. 2019. “Mükelleflerin Vergi Adaletine İlişkin Bakış Açıları: Diyarbakır ve Yalova Örneği”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 21 (1): 16-36. https://izlik.org/JA62TN58GZ.

EndNote

Karakaş M (01 Nisan 2019) Mükelleflerin Vergi Adaletine İlişkin Bakış Açıları: Diyarbakır ve Yalova Örneği. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 21 1 16–36.

IEEE

[1]M. Karakaş, “Mükelleflerin Vergi Adaletine İlişkin Bakış Açıları: Diyarbakır ve Yalova Örneği”, AHBVÜ İİBF Dergisi, c. 21, sy 1, ss. 16–36, Nis. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62TN58GZ

ISNAD

Karakaş, Mehmet. “Mükelleflerin Vergi Adaletine İlişkin Bakış Açıları: Diyarbakır ve Yalova Örneği”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 21/1 (01 Nisan 2019): 16-36. https://izlik.org/JA62TN58GZ.

JAMA

1.Karakaş M. Mükelleflerin Vergi Adaletine İlişkin Bakış Açıları: Diyarbakır ve Yalova Örneği. AHBVÜ İİBF Dergisi. 2019;21:16–36.

MLA

Karakaş, Mehmet. “Mükelleflerin Vergi Adaletine İlişkin Bakış Açıları: Diyarbakır ve Yalova Örneği”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 21, sy 1, Nisan 2019, ss. 16-36, https://izlik.org/JA62TN58GZ.

Vancouver

1.Mehmet Karakaş. Mükelleflerin Vergi Adaletine İlişkin Bakış Açıları: Diyarbakır ve Yalova Örneği. AHBVÜ İİBF Dergisi [Internet]. 01 Nisan 2019;21(1):16-3. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62TN58GZ