Şubesiz Dijital Bankacılık ve Türk Bankacılık Sektörü İçin Öneriler

Öz

2000’li yıllardan itibaren yaşanan hızlı dijitalleşme süreci bankacılık sektörü müşterilerinin beklentilerini değiştirmekte ve geleneksel bankacılık sistemi bu beklentileri karşılamada yetersiz kalmaktadır. Özellikle dijital yerliler olarak adlandırılan müşteri grubu bankacılık hizmetleri için bir bankaya ya da şubeye ihtiyaç duymak yerine bankacılık hizmetlerini sunabilen bir platforma ihtiyaç duymaktadırlar. 2008 yılında yaşanan küresel finans krizinin ardından büyük ölçekli geleneksel bankalara karşı olan güven sarsılmıştır. Bunu fırsat olarak gören bazı girişimciler tarafından şubesiz dijital bankalar (Neobankalar) kurulmuştur. Günümüzde bu bankaların ulaşmış oldukları müşteri sayısı ve büyüklükleri büyük dikkat çekmektedir. Bu yeni nesil bankacılık modeli Türk bankacılık sektörünün de dikkatini çekmiş ve BDDK tarafından şubesiz dijital bankacılık lisansı verilmesi hakkında yönetmelik yayımlanmıştır. Şubesiz dijital bankacılık ile ilgili literatürde çok az sayıda çalışma bulunmakla birlikte ulusal düzeyde yapılan çalışmaların yok denecek kadar az sayıda olduğu gözlenmektedir. Bu çalışma ile şubesiz dijital bankacılık konusunda literatürdeki boşluğun doldurulması ve Türk bankacılık sektörüne ışık tutulması amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmada, şubesiz dijital bankacılık kavramı hakkında literatür incelemesi yapılmış, Türk bankacılık sisteminin daha önce uyguladığı dijitalleşme uygulamalarının başarı düzeyi analiz edilmiş ve mevcut geleneksel bankalar ile sektöre yeni katılacak şubesiz dijital bankalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Şubesiz Bankacılık
• Dijital Bankacılık
• Sadece Dijital Banka
• Neobank
• Bankacılık

Branchless Digital Banking and Recommendations for the Turkish Banking Sector

Öz

The rapid digitalization process that has been experienced since the 2000s is changing the expectations of the banking sector customers and the traditional banking system is insufficient to meet these expectations. Especially the customer group called digital natives need a platform that can offer banking services instead of needing a bank or branch for banking services. After the global financial crisis in 2008, confidence in large-scale traditional banks has been shaken. By some entrepreneurs who see this as an opportunity have been established branchless digital banks (Neobanks). Today, the number and size of customers these banks have reached draws great attention. This new generation banking model has also attracted the attention of the Turkish banking sector, and a regulation on issuing branchless digital banking licenses has been published by the BRSA. Besides there are very few studies in the literature on branchless digital banking, it is observed that there are hardly any studies at the national level. With this study, it has been aimed to fill the gap in the literature on branchless digital banking and to shed light on the Turkish banking sector. For this purpose, in this study, a literature review about the concept of branchless digital banking has been made, the success level of the digitalization applications previously implemented by the Turkish banking system has been analyzed and suggestions has been made for existing traditional banks and branchless digital banks that will newly join the sector.

Anahtar Kelimeler

• Branchless Banking
• Digital Banking
• Digital-Only Bank
• Neobank
• Banking

Kaynakça

1. Ahmadalinejad, M. ve Hashemi, S. M. (2015). A national model to supervise on virtual banking systems through the bank 2.0 approach. Advances in Computer Science: an International Journal, 4(1), 83-93.
2. Arner, D. W., Barberis, J. N. ve Buckley, R. (2016). The evolution of fintech: a new post-crisis paradigm? SSRN Electronic Journal, 47(4), 1271-1319. doi:10.2139/ssrn.2676553.
3. Balkan, H. ve Aydın, M. (2021). Neobank: kavram, gelişim ve iş modelleri. Bankacılar Dergisi, (116), 104-126.
4. Balogh, S. (2020). Digital-only banking ıs super buzzy, but consumers don’t think branches are going away any time soon. 16.09.2021 tarihinde Business Insider: https://www.businessinsider.com/digital-only-banking-is-hot-but-consumers-dont-expect-branches-to-disappear-2020-1 adresinden alındı.
5. Barton, C. (2021). Digital banking adoption. 18.09.2021 tarihinde https://www.finder.com/uk/digital-banking-adoption adresinden alındı.
6. BDDK. (2020). Dijital bankaların faaliyet esasları ile servis modeli bankacılığı hakkında yönetmelik taslağı. 16.09.2021 tarihinde Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu: https://www.bddk.org.tr/Mevzuat/DokumanGetir/1050 adresinden alındı.
7. Burnmark. (2016). Why challenger banking? 18.09.2021 tarihinde Challenger Banking: https://www.burnmark.com/uploads/reports/Burnmark_Report_Oct16_ChallengerBanking1.pdf adresinden alındı.
8. Büchi, G., Fasolo, L., Cugno, M., Zerbetto, A. ve Castagnoli, R. (2019). New banks in the 4th ındustrial revolution: A review and typology. 22nd International Conference (s. 74-96). Thessaloniki: Perrotis College.

9. Choudary, Y. L. (2013). Impact of e-banking system on the customer satisfaction-a study among the selected customers in chennai City. Global Management Review, 7(2), 21-39.
10. Fang, S., Kwon, H. E. ve Park, Y. (2021). Served online, effective offline: ınvestigating the ımpact of consumers’ adoption of digital-only banks. The 14th China Summer Workshop on Information Management (CSWIM 2021), (s. 1-6).
11. Frankel, M. (2021). Investing in top fintech companies. 15.09.2021 tarihinde The Motley Fool: https://www.fool.com/investing/stock-market/market-sectors/financials/fintech-stocks/ adresinden alındı.
12. Gorgun, O. A. ve Wolfs, B. (2021). Impact of the new digital competitors on swiss banking business models. International Journal of Research in Business and Social Science, 10(2), 33-45. doi:https://doi.org/10.20525/ijrbs.v10i2.1055.
13. Gulamhuseinwala, I., Bull, T. ve Lewis, S. (2015). FinTech is gaining traction and young, high-ıncome users are the early adopters. Journal of Financial Perspectives, 3(3), 1-20.
14. Insider Intelligence. (2021). What neobanks are, how they work and the top neobanks in the US & World in 2021. 16.09.2021 tarihinde Insider Intelligence: https://www.insiderintelligence.com/insights/neobanks-explained-list/ adresinden alındı.
15. Işın, F. B. (2006). Teknoloji araçlarının bankacılık sektöründe uygulanabilirliği ve Türkiye’deki bu doğrultudaki bankacılık uygulamalarının değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 20(2), 107-120.
16. Izraylevych, I. (2021). What is a neobank? the difference between neobanks and challenger banks. 17.09.2021 tarihinde https://s-pro.io/blog/neobank-definition-meaning-regulation adresinden alındı.
17. Kakırman Yıldız, A. (2012). Dijital yerliler gerçekten yerli mi yoksa dijital melez mi? International Journal of Social Science, 5(7), 819-833. doi:10.1038/srep08750.
18. Kearney, A. T. (2020). European retail banking radar 2019. 16.09.2021 tarihinde https://www.kearney.com/financial-services/article/?/a/european-retail-banking-radar-2019 adresinden alındı.
19. Komarov, A. V. ve Martyukova, V. M. (2020). Neobanking as a direction of development of modern financial technologies. House of the State University of Management, (3), 134-142. doi:10.26425/1816-4277-2020-3-134-142.
20. Larisa, G., Tetiana, N. ve Viktoriia, V. (2019). Neobanks operations and security features. 2019 ınternational scientific-practical conference (s. 839-842). Canberra: Problems of Infocommunications. Science and Technology.
21. Lu, L. (2017). Financial technology and challenger banks in the uk: gap fillers or real challengers? Journal of International Banking Law and Regulation, 32(7), 273-282.
22. Nazaritehrani, A. ve Mashali, B. (2020). Development of e-banking channels and market share in developing countries. Financial Innovation, 6(12), 1-19. doi:10.1186/s40854-020-0171-z.
23. Özkan, D. (2019). Multi-dimensional trust formation in neobanks and ıts implications for users’ perceived risk. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi. Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul.
24. QNB Finansbank. (2021). Bizden Haberler. Enpara.com: https://www.qnbfinansbank.enpara.com/bizden-haberler adresinden alındı.
25. Skinner, C. (2014). Digital bank:strategies to launch or become a digital bank. Singapore: Marshall Cavendish International (Asia) Pte Ltd.
26. Somaiya, A. (2020). Six Essential elements of a branchless bank. 15.09.2021 tarihinde Entersekt: https://www.entersekt.com/news/blog/branchless-digital-only-bank adresinden alındı.
27. Son, Y., Kwon, H. E., Tayi, G. K. ve Oh, W. (2020). Impact of customers’ digital banking adoption on hidden defection: a combined analytical–empirical approach. Journal of Operations Management, 66(4), 418-440. doi:10.1002/joom.1066.
28. Sreenivas, T. (2006). Banking sector and human resources (changing scenario). New Delhi: Discovery Publishing House.
29. TBB. (2021). Bankalarımız 2020. Türkiye Bankalar Birliği: https://www.tbb.org.tr/Content/Upload/Dokuman/7766/Bankalarimiz_2020.pdf adresinden alındı.
30. TBB. (2020). Dijital, internet ve mobil bankacılık istatistikleri. Türkiye Bankalar Birliği: https://www.tbb.org.tr/Content/Upload/istatistikiraporlar/ekler/3621/Dijital-Internet-Mobil_Bankacilik_Istatistikleri-Haziran_2021.pdf adresinden alındı.
31. TBB. (2021). Uzaktan ve şubeden müşteri edinimi istatistikleri. Türkiye Bankalar Birliği: https://www.tbb.org.tr/Content/Upload/istatistikiraporlar/ekler/3664/Uzaktan_ve_Subeden_Musteri_Edinimi_Istatistikleri-Agustos_2021.pdf adresinden alındı.
32. TKBB. (2021). Uzaktan ve şubeden müşteri kazanımı. Türkiye Katılım Bankaları Birliği: https://tkbb.org.tr/uploads/Uzaktan_ve_Subeden_Musteri_Kazanimi_Ozet_Raporu_REVIZE_04.08.2021.pdf adresinden alındı.
33. Wagle, L. ve Biswas, A. (2019). Virtual banking is disrupting Asia’s financial services. 09 17, 2021 tarihinde IBM: https://www.ibm.com/downloads/cas/AD8DOBR2 adresinden alındı.
34. Waracle. (2019). Top 5 fintech trends 2020. 15.09.2021 tarihinde https://waracle.com/blog/fintech/top-5-fintech-trends-2020/ adresinden alındı.
35. Yurttadur, M. ve Süzen, E. (2016). Türkiye’de banka müşterilerinin internet bankacılığına yaklaşımlarının incelenmesi üzerine bir uygulama. Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi, 8(1), 93-120.