İnceleme Makalesi

Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi

Cilt: 22 Sayı: 3 30 Eylül 2022
PDF İndir
EN TR

Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi

Öz

Liderlik, hedef belirleme, belirsizlikle baş etme, sorumluluk üstlenme gibi 21. yy becerilerini kapsayan bir üst beceridir. Bu çalışmada, öğretmenlerin liderlik yapmaları ile öğrencilerin liderlik becerilerini edinimleri arasındaki ilişkide okulların bağlamsal özelliklerinden tür, düzey ve büyüklüğün aracı etkisi incelenmiştir. Literatüre dayalı üç farklı hipotez geliştirilerek bunlara uygun modeller test edilmiştir. Araştırmanın verileri 2020-2021 öğretim yılında Aksaray il merkezindeki okullarda görevli toplam 575 öğretmenden elde edilmiştir. Katılımcılara, çok aşamalı (tabakalı, oransal, tesadüfi) örnekleme yöntemiyle erişilmiştir. Araştırmacıların daha önce geliştirmiş oldukları liderlik potansiyeli ölçme aracı kullanılarak veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi, bağımsız örneklemler için t testi, tek yönlü varyans analizi, açımlayıcı faktör analizi ve yol analizi kullanılmıştır. Test edilen hipotezlerden ikisi doğrulanırken, okulların aracı etkisini öneren hipotez reddedilmiştir. Çalışmada, öğretmenlerin liderlik yapma sıklığının öğrencilerin liderlik edinimini anlamlı şekilde yordadığı bulunurken; okulun bağlamsal özelliklerinin anlamlı bir aracı etkisinin olmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Araştırma sonunda, okulların özel ya da devlet okulu olması, büyük ya da küçük okul olması, ilkokul veya ortaokul ya da lise olması fark etmeksizin öğrencilerin liderlik becerileri edinmelerinde en önemli etkinin öğretmenlerin liderlik davranışları sergilemesi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu araştırmanın sonuçları temel alınarak liderlik eğitimini iyileştirici, destekleyici öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adair, J. (2005). Etkili stratejik liderlik. Çeviren: F. Beşenek. İstanbul: Babıali Kültür Yayınları.
  2. Agasisti, T., Falzetti, P. & Soncin, M. (2020). School principals’ managerial behaviours and students’ achievement: An empirical analysis of Italian middle schools. International Journal of Educational Management, 34(5), 937-951.
  3. Araşkal, S. and Kılınç, A.Ç. (2019). Examining the factors affecting teachers’ leadership: A qualitative research. Educational Administration: Theory and Practice, 25(3), 419-468.
  4. Akyürek, M. İ. (2020). Özel Yetenekli Öğrencilerde Liderlik. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 12(2), 198-219.
  5. Arbuckle, J. 2016. IBM® SPSS® Amos™ 24 User’s Guide. USA: IBM Corporation.
  6. Arvey, R. D., Zhang, Z., Avolio, B. J., & Krueger, R. F. (2007). Developmental and genetic determinants of leadership role occupancy among women. Journal of Applied Psychology, 92(3), 693.
  7. Aslan, H. And Karip, E. 2014. Improving the leadership standards of school principals. Educational Administration: Theory and Practice, 20(3), 255–279. https://doi.org/10.14527/kuey.2014.011
  8. Arslan, M. C., & Özdemir, M. (2015). Öğretmen liderliğine ilişkin öğretmen görüşleri. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 190-207.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2022

Gönderilme Tarihi

31 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

31 Ağustos 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 22 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yıldırım, K., & Yenipınar, Ş. (2022). Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3), 1200-1221. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2022..-1124308
AMA
1.Yıldırım K, Yenipınar Ş. Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi. BAİBÜEFD. 2022;22(3):1200-1221. doi:10.17240/aibuefd.2022.-1124308
Chicago
Yıldırım, Kamil, ve Şenyurt Yenipınar. 2022. “Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 22 (3): 1200-1221. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2022. -1124308.
EndNote
Yıldırım K, Yenipınar Ş (01 Eylül 2022) Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 22 3 1200–1221.
IEEE
[1]K. Yıldırım ve Ş. Yenipınar, “Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi”, BAİBÜEFD, c. 22, sy 3, ss. 1200–1221, Eyl. 2022, doi: 10.17240/aibuefd.2022..-1124308.
ISNAD
Yıldırım, Kamil - Yenipınar, Şenyurt. “Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 22/3 (01 Eylül 2022): 1200-1221. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2022. -1124308.
JAMA
1.Yıldırım K, Yenipınar Ş. Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi. BAİBÜEFD. 2022;22:1200–1221.
MLA
Yıldırım, Kamil, ve Şenyurt Yenipınar. “Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 22, sy 3, Eylül 2022, ss. 1200-21, doi:10.17240/aibuefd.2022. -1124308.
Vancouver
1.Kamil Yıldırım, Şenyurt Yenipınar. Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi. BAİBÜEFD. 01 Eylül 2022;22(3):1200-21. doi:10.17240/aibuefd.2022. -1124308

Cited By