EN
TR
Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi
Öz
Liderlik, hedef belirleme, belirsizlikle baş etme, sorumluluk üstlenme gibi 21. yy becerilerini kapsayan bir üst beceridir. Bu çalışmada, öğretmenlerin liderlik yapmaları ile öğrencilerin liderlik becerilerini edinimleri arasındaki ilişkide okulların bağlamsal özelliklerinden tür, düzey ve büyüklüğün aracı etkisi incelenmiştir. Literatüre dayalı üç farklı hipotez geliştirilerek bunlara uygun modeller test edilmiştir. Araştırmanın verileri 2020-2021 öğretim yılında Aksaray il merkezindeki okullarda görevli toplam 575 öğretmenden elde edilmiştir. Katılımcılara, çok aşamalı (tabakalı, oransal, tesadüfi) örnekleme yöntemiyle erişilmiştir. Araştırmacıların daha önce geliştirmiş oldukları liderlik potansiyeli ölçme aracı kullanılarak veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi, bağımsız örneklemler için t testi, tek yönlü varyans analizi, açımlayıcı faktör analizi ve yol analizi kullanılmıştır. Test edilen hipotezlerden ikisi doğrulanırken, okulların aracı etkisini öneren hipotez reddedilmiştir. Çalışmada, öğretmenlerin liderlik yapma sıklığının öğrencilerin liderlik edinimini anlamlı şekilde yordadığı bulunurken; okulun bağlamsal özelliklerinin anlamlı bir aracı etkisinin olmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Araştırma sonunda, okulların özel ya da devlet okulu olması, büyük ya da küçük okul olması, ilkokul veya ortaokul ya da lise olması fark etmeksizin öğrencilerin liderlik becerileri edinmelerinde en önemli etkinin öğretmenlerin liderlik davranışları sergilemesi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu araştırmanın sonuçları temel alınarak liderlik eğitimini iyileştirici, destekleyici öneriler geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adair, J. (2005). Etkili stratejik liderlik. Çeviren: F. Beşenek. İstanbul: Babıali Kültür Yayınları.
- Agasisti, T., Falzetti, P. & Soncin, M. (2020). School principals’ managerial behaviours and students’ achievement: An empirical analysis of Italian middle schools. International Journal of Educational Management, 34(5), 937-951.
- Araşkal, S. and Kılınç, A.Ç. (2019). Examining the factors affecting teachers’ leadership: A qualitative research. Educational Administration: Theory and Practice, 25(3), 419-468.
- Akyürek, M. İ. (2020). Özel Yetenekli Öğrencilerde Liderlik. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 12(2), 198-219.
- Arbuckle, J. 2016. IBM® SPSS® Amos™ 24 User’s Guide. USA: IBM Corporation.
- Arvey, R. D., Zhang, Z., Avolio, B. J., & Krueger, R. F. (2007). Developmental and genetic determinants of leadership role occupancy among women. Journal of Applied Psychology, 92(3), 693.
- Aslan, H. And Karip, E. 2014. Improving the leadership standards of school principals. Educational Administration: Theory and Practice, 20(3), 255–279. https://doi.org/10.14527/kuey.2014.011
- Arslan, M. C., & Özdemir, M. (2015). Öğretmen liderliğine ilişkin öğretmen görüşleri. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 190-207.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Alan Eğitimleri
Bölüm
İnceleme Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2022
Gönderilme Tarihi
31 Mayıs 2022
Kabul Tarihi
31 Ağustos 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 22 Sayı: 3
APA
Yıldırım, K., & Yenipınar, Ş. (2022). Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3), 1200-1221. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2022..-1124308
AMA
1.Yıldırım K, Yenipınar Ş. Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi. BAİBÜEFD. 2022;22(3):1200-1221. doi:10.17240/aibuefd.2022.-1124308
Chicago
Yıldırım, Kamil, ve Şenyurt Yenipınar. 2022. “Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 22 (3): 1200-1221. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2022. -1124308.
EndNote
Yıldırım K, Yenipınar Ş (01 Eylül 2022) Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 22 3 1200–1221.
IEEE
[1]K. Yıldırım ve Ş. Yenipınar, “Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi”, BAİBÜEFD, c. 22, sy 3, ss. 1200–1221, Eyl. 2022, doi: 10.17240/aibuefd.2022..-1124308.
ISNAD
Yıldırım, Kamil - Yenipınar, Şenyurt. “Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 22/3 (01 Eylül 2022): 1200-1221. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2022. -1124308.
JAMA
1.Yıldırım K, Yenipınar Ş. Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi. BAİBÜEFD. 2022;22:1200–1221.
MLA
Yıldırım, Kamil, ve Şenyurt Yenipınar. “Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 22, sy 3, Eylül 2022, ss. 1200-21, doi:10.17240/aibuefd.2022. -1124308.
Vancouver
1.Kamil Yıldırım, Şenyurt Yenipınar. Öğretmen Liderliği ve Öğrencilerin Liderlik Becerilerini Edinmesi Arasındaki İlişkide Okulun Bağlamsal Niteliklerinin Aracı Etkisi. BAİBÜEFD. 01 Eylül 2022;22(3):1200-21. doi:10.17240/aibuefd.2022. -1124308
Cited By
Öğretmen Liderliği ile İlgili Öğretmen Görüşleri: Nitel Bir Araştırma
Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025..-1676579